Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2024 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie¹⁾

Sprzęt rolniczy obsługują pracownicy, którzy zostali zapoznani przez pracodawcę lub osobę kierującą pracownikami z instrukcją obsługi oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy stosowanymi przy jego obsłudze.

Obsługę sprzętu rolniczego wymagającego posiadania dodatkowych kwalifikacji, w szczególności urządzeń podlegających dozorowi technicznemu, urządzeń energetycznych i maszyn ciężkich, powierza się pracownikom posiadającym takie kwalifikacje.

Operatorzy samojezdnego sprzętu rolniczego dysponują dokumentami stwierdzającymi uprawnienia do kierowania takim sprzętem.

Regulowania i wykonywania prac konserwacyjnych lub napraw oraz czyszczenia zespołów roboczych i części ruchomych sprzętu rolniczego dokonuje się po uprzednim unieruchomieniu silnika tego sprzętu rolniczego, wyłączeniu wszystkich napędzanych zespołów roboczych i części ruchomych oraz ich zabezpieczeniu przed możliwością niezamierzonego uruchomienia.

Regulowania napędzanych hydraulicznie zespołów roboczych sprzętu rolniczego podczas ich pracy dokonuje się tylko w przypadkach, gdy instrukcja obsługi to przewiduje.

Podczas każdej przerwy w pracy sprzętu rolniczego wyłącza się jego napęd.

W kabinie operatora samojezdnego sprzętu rolniczego podczas jego pracy przebywa tylko pracownik obsługujący ten sprzęt, chyba że instrukcja obsługi przewiduje inaczej.

W samojezdnym sprzęcie rolniczym przechowuje się w oznaczonym miejscu instrukcję obsługi.

Przed rozpoczęciem melioracji wodnych pracownik zostaje zapoznany przez pracodawcę lub osobę kierującą pracownikami z kategorią gruntu i poziomem wód gruntowych, poziomem wód w urządzeniu melioracji wodnej, miejscem składowania darniny i humusu oraz miejscem odprowadzania i doprowadzania wody.

Prowadzenie melioracji wodnych w wodzie o głębokości co najmniej 0,6 m odbywa się przy użyciu przeznaczonych do tego maszyn.

Nie agreguje się sprzętu rolniczego stosowanego do produkcji roślinnej z ciągnikami innymi, niż przewiduje to producent tego sprzętu.

Podczas pracy sprzętu rolniczego stosowanego do produkcji roślinnej osoby postronne nie przebywają:

Podczas pracy sprzętu rolniczego stosowanego do produkcji roślinnej nie wchodzi się na pomosty technologiczne tego sprzętu i nie schodzi się z nich.

Agregowanie agregatu uprawowego z ciągnikiem wykonuje się zgodnie z wytycznymi określonymi przez producenta w instrukcji obsługi.

W czasie przerw w pracy agregat uprawowy opuszcza się na podłoże i wyłącza jego napęd oraz unieruchamia się silnik ciągnika.

Nie:

Czyszczenia redlic z chwastów lub innych zanieczyszczeń w czasie pracy siewnika dokonuje się przy użyciu przeznaczonych do tego narzędzi.

Podczas pracy siewnika nie rozgarnia się ręką ziarna i nasion w skrzyni nasiennej.

Rozrzutnik obornika wyposaża się w siatkę umieszczoną na przedniej burcie skrzyni ładunkowej zabezpieczającą operatora ciągnika przed ewentualnym uderzeniem go twardym materiałem w czasie pracy tego rozrzutnika.

W czasie pracy rozrzutnika obornika nie:

Deszczownię szpulową niewymagającą demontażu bębna transportuje się na przyczepach niskopodwoziowych. W przypadku konieczności demontażu bębna dopuszcza się transportowanie deszczowni szpulowej na przyczepach ogólnego zastosowania.

Deszczownię z rozwiniętym wężem i zraszaczami przesuwającymi się w kierunku wzniesienia terenu, podczas nawadniania, zabezpiecza się przed przewróceniem.

Nie:

Nie używa się kosiarek rotacyjnych:

W przypadku konieczności użycia kosiarek rotacyjnych do koszenia traw w miejscach, w których przebywają osoby postronne, teren pracy kosiarki zabezpiecza się przed dostępem tych osób.

Wykaszania traw porastających rowy, pobocza dróg, skarpy i groble melioracyjne dokonuje się przy użyciu kosiarek konstrukcyjnie dostosowanych do tych prac.

Przyrząd tnący maszyn do zbioru zielonek, zbóż i innych roślin, w okresach przerw w pracach polowych i podczas transportu, zabezpiecza się osłoną ochronną.

Listwę nożową po wyjęciu z przyrządu tnącego maszyn, o których mowa w ust. 1, zabezpiecza się osłoną ochronną.

Przed wejściem pracownika do silosu wietrzy się jego wnętrze i kontroluje czystość powietrza.

Do pracy w silosie stosuje się przepisy w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie prac na wysokości oraz prac w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i w innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych.

Urządzenia sterujące pracą wentylatorów stosowanych w procesie dosuszania zielonek umieszcza się w odległości nie mniejszej niż 10 m od miejsca zainstalowania wentylatorów i zabezpiecza przed dostępem osób postronnych.

Nie uruchamia się wentylatorów, o których mowa w ust. 1, niewyposażonych w siatki ochronne.

Sznurek do aparatów wiążących prasy zbierającej zakłada się po wyłączeniu napędu, unieruchomieniu silnika ciągnika i wyjęciu kluczyka ze stacyjki oraz upewnieniu się, że żadna z części prasy zbierającej nie pozostaje w ruchu.

Siatkę zwijającą bele w prasie belującej zakłada się po wyłączeniu napędu, unieruchomieniu silnika ciągnika i wyjęciu kluczyka ze stacyjki oraz po włączeniu hamulca pomocniczego.

Regulacji stopnia zgniotu beli w prasie belującej dokonuje się po wyłączeniu napędu, unieruchomieniu silnika ciągnika i wyjęciu kluczyka ze stacyjki.

Agregowanie prasy zbierającej i prasy belującej z ciągnikiem, ich regulowanie oraz czyszczenie przeprowadza się po wyłączeniu napędu, unieruchomieniu silnika ciągnika i wyjęciu kluczyka ze stacyjki oraz po włączeniu hamulca postojowego i podłożeniu klinów pod koła tych pras.

Nie obsługuje się prasy zbierającej i prasy belującej pod ich uniesionymi zespołami roboczymi.

Przed podłączeniem do ciągnika przewodów hydraulicznych owijarki do bel należy sprawdzić, czy instalacje hydrauliczne tego ciągnika i tej owijarki nie są pod ciśnieniem.

Nie:

Nie używa się owijarki do bel, jeżeli osoby postronne przebywają w odległości mniejszej niż 5 m od tej owijarki.

Opryskiwacz obsługują pracownicy, którzy zostali:

Opryskiwacz posiada aktualne badania potwierdzające jego sprawność techniczną.

Przy obsłudze opryskiwacza ciągnikowego:

Przy obsłudze opryskiwacza samojezdnego:

Napraw opryskiwacza ciągnikowego i opryskiwacza samojezdnego dokonuje się po wyłączeniu napędu, unieruchomieniu silnika ciągnika i wyjęciu kluczyka ze stacyjki, a w przypadku opryskiwacza zawieszanego opuszcza się go całkowicie lub zabezpiecza przed opadnięciem.

Opryskiwacz przechowuje się w stanie czystym, w szczególności po usunięciu z niego resztek środka ochrony roślin i jego umyciu zgodnie z wytycznymi określonymi przez producenta w instrukcji obsługi.

Zaprawiarkę obsługują pracownicy, którzy zostali:

Nie dopuszcza się przebywania osób postronnych przy pracującej zaprawiarce.

Przed wykonaniem prac konserwacyjnych lub napraw zaprawiarkę odłącza się od źródła zasilania elektrycznego.

Podczas pracy zaprawiarki nie:

Po zakończonej pracy zaprawiarkę czyści się.

Ustawianie młocarni i bukowników do koniczyny w położenie robocze odbywa się przy użyciu odpowiedniego przyrządu do ich podnoszenia.

W czasie pracy młocarni i bukowników do koniczyny nie:

Przy podawaniu masy pod walce zgniatająco-zasilające sieczkarni z wydmuchem sieczki nie popycha się tej masy ręką oraz przedmiotami do tego nieprzeznaczonymi.

Nie używa się sieczkarni, jeżeli mechanizm do posuwu podawanej masy zainstalowanej w jej korycie nie umożliwia natychmiastowego włączenia posuwu wstecznego.

Odcinki rurociągu mlecznego przebiegające nad ciągami komunikacyjnymi lub przejściami dla pieszych instaluje się na wysokości nie mniejszej niż 2,5 m od podłoża.

Elementy dojarek mechanicznych, wymagające stałej kontroli ich pracy i bieżącej obsługi technicznej, w szczególności regulatory ciśnienia, zawory odwadniające, przechwytywacz, osadnik i filtry mleka, instaluje się w miejscu łatwo dostępnym dla obsługującego je pracownika.

Przy obsłudze robota udojowego pracownicy obsługujący tego robota są wyposażeni w środki ochrony indywidualnej odpowiednie do rodzaju i poziomu zagrożeń oraz w odzież i obuwie robocze.

Przed przystąpieniem do czyszczenia lub czynności konserwacyjnych robota udojowego należy wyłączyć i odłączyć od źródła zasilania elektrycznego, uwolnić ciśnienie pneumatyczne i poczekać do zatrzymania się wszystkich części ruchomych.

Nie wchodzi się w obszar roboczy ramienia robota udojowego oraz nie zbliża się do jego części ruchomych.

Ładowarki i przenośniki do pionowego przenoszenia przedmiotów wyposaża się w hamulce bezpieczeństwa do unieruchamiania podnoszonego ładunku.

Nie przebywa się pod wysięgnikiem ładowarki oraz w strefie jej działania.

Otwieranie pokrywy parnika kolumny parnikowej w czasie jej pracy poprzedza się zamknięciem dopływu pary wodnej.

Nie:

Przyczepy rolnicze wyposażone w hamulec roboczy typu bezwładnościowego agreguje się z ciągnikiem pod warunkiem, że dopuszczalna masa całkowita przyczepy nie przekroczy 5 t.

Nie łączy się środków transportowych, o których mowa w ust. 1, w podwójne zestawy.

Skrzynie ładunkowe przyczep wywrotek zabezpiecza się sworzniami ze wszystkich stron.

W przypadku holowania dwóch przyczep łączy się układy hamulcowe całego zestawu.

Nie:

Ładowacz uniwersalny pracuje na terenie o pochyleniu do 3 stopni, chyba że wytyczne określone przez producenta w instrukcji obsługi przewidują inaczej.

Przed rozpoczęciem pracy ładowacza uniwersalnego pojemnik przeciwwagi obciąża się zgodnie z wytycznymi określonymi przez producenta w instrukcji obsługi.

Nie:

Do obsługi maszyn i urządzeń technicznych wyposażonych w silniki elektryczne, znajdujących się w pomieszczeniach wilgotnych, używa się przewodów elektrycznych wyposażonych w hermetyczne wtyczki i gniazda wtykowe umożliwiające stosowanie zerowania lub uziemienia.

W przypadku dłuższych przerw w eksploatacji silników, o których mowa w ust. 1, przed ponownym ich uruchomieniem sprawdza się prawidłowość połączeń przewodu zerującego w gniazdach wtykowych i wtyczkach.

Podczas obsługi pilarki tarczowej:

Nie: