§ 1. ↗
Rozporządzenie określa szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.
Dz.U. 2024 poz. 763 · Rozporządzenie · akt posiada tekst jednolity
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 i 1268 oraz z 2023 r. poz. 1860) zarządza się, co następuje:
Rozdział 1 Przepisy ogólne
§ 2. ↗
§ 3. ↗
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.
§ 4. ↗
1.
Opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-5, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
2.
Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 600 % opłat określonych w rozdziałach 2-5 następuje z uwzględnieniem:
1)
nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
2)
wartości przedmiotu sprawy;
3)
wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
4)
stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
3.
Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
4.
W razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłaty bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji.
§ 5. ↗
Wysokość opłat w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę opłatę w sprawach najbardziej zbliżonego rodzaju.
§ 6. ↗
W sprawie cywilnej, w której kosztami procesu został obciążony przeciwnik procesowy strony korzystającej z pomocy udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, koszty, o których mowa w § 2, sąd przyznaje po wykazaniu bezskuteczności ich egzekucji.
§ 7. ↗
Za obronę kilku osób lub reprezentowanie kilku osób w postępowaniu karnym lub w postępowaniu o wykroczenia ustala się opłatę od każdej z tych osób.
Rozdział 2 Opłaty w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych
§ 8. ↗
Opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy:
1)
do 500 zł - 90 zł;
2)
powyżej 500 zł do 1500 zł - 270 zł;
3)
powyżej 1500 zł do 5000 zł - 900 zł;
4)
powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1800 zł;
5)
powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 3600 zł;
6)
powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 5400 zł;
7)
powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł - 10 800 zł;
8)
powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł - 15 000 zł;
9)
powyżej 5 000 000 zł - 25 000 zł.
§ 9. ↗
1.
W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym oraz europejskim postępowaniu nakazowym opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy:
1)
do 500 zł - 60 zł;
2)
powyżej 500 zł do 1500 zł - 180 zł;
3)
powyżej 1500 zł do 5000 zł - 600 zł;
4)
powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1200 zł;
5)
powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 2400 zł;
6)
powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 3600 zł;
7)
powyżej 200 000 zł - 7200 zł.
2.
W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu lub zarzutów opłatę ustala się na zasadach ogólnych.
§ 10. ↗
1.
Opłaty wynoszą w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o:
1)
rozwód i unieważnienie małżeństwa - 720 zł;
2)
stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa - 720 zł;
3)
przysposobienie - 360 zł;
4)
pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz odebranie dziecka - 240 zł;
5)
ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz rozwiązanie przysposobienia - 480 zł;
6)
rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny lub co do zarządu majątkiem wspólnym - 480 zł;
7)
ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami - 720 zł;
8)
podział majątku wspólnego między małżonkami - opłatę obliczoną na podstawie § 8 od wartości udziału, a w przypadku zgodnego wniosku małżonków - 50 % tej opłaty;
9)
alimenty, nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka - 120 zł.
2.
Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują również wynagrodzenie od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie, z wyjątkiem roszczeń przewidzianych w art. 58 § 2 i 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809), od których pobiera się także opłaty określone w ust. 1.
3.
Opłaty określone w ust. 1 pkt 5 obejmują w sprawach o ustalenie ojcostwa również roszczenia majątkowe strony powodowej.
4.
Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 9, ustala się od wartości przedmiotu sprawy, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów lub małżonka, którego wynagrodzenie za pracę ma być wypłacone do rąk drugiego współmałżonka.
§ 11. ↗
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu własności, innych praw rzeczowych i prawa o księgach wieczystych:
1)
o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości - 50 % opłaty obliczonej na podstawie § 8;
2)
o rozgraniczenie - 720 zł;
3)
dotyczących służebności - 480 zł;
4)
o naruszenie posiadania - 320 zł;
5)
o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów - 240 zł;
6)
o zniesienie współwłasności - opłatę obliczoną na podstawie § 8 od wartości udziału współwłaściciela zastępowanego przez adwokata, a w przypadku zgodnego wniosku uczestników - 50 % tej opłaty;
7)
związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej lub z zarządem rzeczą wspólną - 480 zł;
8)
o usunięcie niezgodności między treścią wpisu w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym - 50 % opłaty obliczonej na podstawie § 8 od wartości prawa dotkniętego niezgodnością.
§ 12. ↗
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu prawa spadkowego o:
1)
zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku, ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów spadkowych - 120 zł;
2)
stwierdzenie nabycia spadku - 120 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest również ważność testamentu - 720 zł;
3)
dział spadku - opłatę obliczoną na podstawie § 8 od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanego przez adwokata, a w przypadku działu spadku na zgodny wniosek uczestników postępowania - 50 % tej opłaty.
§ 13. ↗
§ 14. ↗
1.
Opłaty wynoszą w sprawach:
1)
o uchylenie uchwały organu spółdzielni - 360 zł;
2)
o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autorskich - 720 zł;
3)
z zakresu postępowania nieprocesowego w sprawie niewymienionej odrębnie - 240 zł;
4)
o uchylenie wyroku sądu polubownego - 2400 zł;
5)
z zakresu postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego - 3600 zł;
6)
o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego - 480 zł;
7)
egzekucyjnych przy egzekucji z nieruchomości - 50 % opłaty obliczonej na podstawie § 8, a przy egzekucji innego rodzaju - 25 % tej opłaty;
8)
ze skargi na czynności komornika - 80 zł;
9)
o wyjawienie majątku - 120 zł;
10)
rejestracji spółki - 2400 zł, a w przypadku rejestracji spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym - 1200 zł;
11)
rejestracji spółdzielni - 2400 zł;
12)
innych rejestracji - 1200 zł;
13)
zmiany w rejestrze - 720 zł, a w przypadku zmiany w rejestrze przy wykorzystaniu wzorca uchwały udostępnionego w systemie teleinformatycznym - 360 zł;
14)
o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności - 120 zł;
15)
o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu - 120 zł;
16)
o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa - 120 zł;
17)
o ustalenie autorstwa projektu wynalazczego - 960 zł;
18)
o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1200 zł;
19)
o naruszenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1680 zł;
20)
o stwierdzenie prawa korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego albo prawa używania znaku towarowego lub oznaczenia geograficznego bądź utraty prawa używania oznaczenia geograficznego - 1440 zł;
21)
o przeniesienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1680 zł;
22)
o uchylenie uchwały wspólników bądź akcjonariuszy i o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników bądź akcjonariuszy - 1080 zł;
23)
o wyłączenie wspólnika - 1080 zł;
24)
o rozwiązanie spółki kapitałowej - 1080 zł;
25)
o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej - 300 zł;
26)
o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - 240 zł;
27)
o ubezwłasnowolnienie - 480 zł;
28)
o uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu oraz rozstrzygnięcie co do aktów stanu cywilnego - 360 zł.
2.
Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 19, nie obejmują opłat od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie.
§ 15. ↗
1.
Opłaty wynoszą w sprawach z zakresu prawa pracy o:
1)
nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy - 180 zł;
2)
wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne niż wymienione w pkt 4 - 75 % opłaty obliczonej na podstawie § 8 od wartości wynagrodzenia lub odszkodowania będącego przedmiotem sprawy;
3)
inne roszczenia niemajątkowe - 120 zł;
4)
ustalenie wypadku przy pracy, jeżeli nie jest połączone z dochodzeniem odszkodowania lub renty - 240 zł;
5)
świadczenie odszkodowawcze należne z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej - 50 % opłaty obliczonej na podstawie § 8 od wartości odszkodowania będącego przedmiotem sprawy.
2.
Opłaty wynoszą 180 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym.
§ 16. ↗
1.
Opłaty wynoszą za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym - 50 % opłaty, a jeżeli w pierwszej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
2.
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw w postępowaniu zażaleniowym:
1)
przed sądem rejonowym lub przed sądem okręgowym - 25 % opłaty, a jeżeli w pierwszej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 50 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł;
2)
przed sądem apelacyjnym lub przed Sądem Najwyższym - 50 % opłaty, a jeżeli w poprzedniej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
3.
Do ustalenia opłat za prowadzenie spraw z zakresu prawa pracy przed sądem apelacyjnym stosuje się przepisy § 15.
4.
Opłaty wynoszą w postępowaniu kasacyjnym:
1)
za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 75 % opłaty, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
2)
za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % opłaty, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
3)
za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 50 % opłaty, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat, nie sporządzał i nie wniósł skargi kasacyjnej - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
5.
Opłaty w postępowaniu w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynoszą:
1)
za sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 75 % opłaty, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem - 100 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
2)
za sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 50 % opłaty, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
3)
za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 50 % opłaty, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, nie sporządzał i nie wniósł skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Rozdział 3 Opłaty w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia
§ 17. ↗
2.
Opłaty za obronę wynoszą:
1)
przed sądem rejonowym w postępowaniu szczególnym - 720 zł;
2)
przed sądem rejonowym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - 360 zł;
3)
przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym lub przed wojskowym sądem garnizonowym - 840 zł;
4)
przed sądem okręgowym jako drugą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym jako drugą instancją - 840 zł;
5)
przed sądem okręgowym jako pierwszą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym jako pierwszą instancją oraz przed sądem apelacyjnym - 1200 zł;
6)
przed Sądem Najwyższym - 1200 zł.
4.
Opłaty wynoszą:
1)
za czynności w sprawie o wznowienie postępowania oraz w sprawie o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego - 720 zł;
2)
za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji - 720 zł;
3)
za sporządzenie środka odwoławczego w przypadku, gdy sporządzający nie występuje przed sądem - 720 zł.
5.
Opłaty wynoszą za obronę w sprawach o wydanie wyroku łącznego - 240 zł.
6.
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie, w tym spraw wynikających z przepisów o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - 240 zł.
7.
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do opłat za czynności w postępowaniu karnym i odpowiednio w postępowaniu w sprawach o wykroczenia pełnomocnika pokrzywdzonego, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego lub oskarżyciela prywatnego.
§ 18. ↗
1.
Opłaty wynoszą za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego - 25 % opłaty przewidzianej za obronę w sprawie, w której ta czynność ma być dokonana.
2.
Opłaty wynoszą za udział w posiedzeniu sądu dotyczącym przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania oraz rozpoznania zażalenia na zastosowanie lub przedłużenie tego środka zapobiegawczego - 50 % opłaty.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do opłat za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego lub oskarżyciela prywatnego.
4.
W przypadkach określonych w ust. 1-3 suma opłat za obronę lub reprezentowanie jednej osoby przez tego samego adwokata nie może przekroczyć 100 % opłaty, o której mowa w § 17.
§ 19. ↗
Opłaty wynoszą za obronę przed sądem w postępowaniu wykonawczym:
1)
w sprawie o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary - 360 zł;
2)
w sprawie o wykonanie warunkowo zawieszonej kary - 360 zł;
3)
w sprawie o warunkowe przedterminowe zwolnienie lub odwołanie takiego zwolnienia - 240 zł;
4)
za czynności związane z wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz wykonywaniem środków zabezpieczających - 240 zł;
5)
za prowadzenie sprawy o zatarcie skazania lub ukarania - 240 zł;
6)
za prowadzenie sprawy o ułaskawienie - 480 zł;
7)
za pozostałe czynności w postępowaniu wykonawczym - 480 zł.
§ 20. ↗
W sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, opłata ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20 %.
Rozdział 4 Opłaty w sprawach nieletnich
§ 21. ↗
§ 22. ↗
Przy ustalaniu wysokości opłat w sprawach prowadzonych w postępowaniu odwoławczym stosuje się odpowiednio § 16.
Rozdział 5 Opłaty w innych sprawach
§ 23. ↗
1.
Opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
2)
w drugiej instancji:
a)
za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
b)
za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
c)
za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
d)
w postępowaniu zażaleniowym - 240 zł.
2.
Opłaty wynoszą w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie - sądem ochrony konkurencji i konsumentów w sprawach:
1)
z zakresu ochrony konkurencji - 720 zł;
2)
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone - 120 zł;
3)
z zakresu regulacji energetyki, telekomunikacji lub transportu kolejowego - 720 zł.
3.
Opłaty wynoszą w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie - sądem zamówień publicznych w sprawach:
1)
ze skargi na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej - 3600 zł;
2)
ze skargi na postanowienie Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej o zwrocie odwołania oraz ze skargi na inne orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej, w tym na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego zawarte w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej, jeśli strona nie skarży rozstrzygnięcia merytorycznego - 900 zł.
4.
Za prowadzenie sprawy w postępowaniu ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym oraz do przeprowadzenia i zakończenia bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy egzekucyjnej lub innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego opłata wynosi 240 zł.
Rozdział 6 Przepisy przejściowe i końcowe
§ 24. ↗
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.
§ 25. ↗
Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631 oraz z 2024 r. poz. 300).
§ 26. ↗
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.