Dz.U. 2025 poz. 1059 · Rozporządzenie · akt objęty tekstem jednolitym
Na podstawie art. 48a ust. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 i 1572 oraz z 2025 r. poz. 620 i 718) zarządza się, co następuje:
W rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie minimalnych standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, schronisk dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalni (Dz. U. poz. 896) załączniki nr 1–4 do rozporządzenia otrzymują brzmienie określone odpowiednio w załącznikach nr 1–4 do niniejszego rozporządzenia.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: A. Dziemianowicz-Bąk 1) Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej – zabezpieczenie społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
MINIMALNY STANDARD PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH W NOCLEGOWNIACH ORAZ MINIMALNY STANDARD OBIEKTÓW, W KTÓRYCH MIESZCZĄ SIĘ NOCLEGOWNIE KRYTERIA STANDARDU NORMY STANDARD ŚWIADCZONYCH USŁUG Okres świadczenia usług Noclegownia jest czynna cały rok, przez 7 dni w tygodniu, w godzinach: – od 1 października do 31 marca: od 18.00 do 8.00, – od 1 kwietnia do 30 września: od 19.00 do 7.00. Forma świadczonej usługi Tymczasowe schronienie w postaci miejsca do spania w ogrzewanym pomieszczeniu, którego temperatura nie jest niższa niż 20 °C. Zakres usług Umożliwienie spożycia posiłku i zapewnienie gorącego napoju. Umożliwienie skorzystania z prysznica oraz wymiany odzieży. Zapewnienie dezynfekcji i dezynsekcji odzieży w przypadku braku możliwości jej wymiany. Zapewnienie informacji o dostępnych formach pomocy, rozmowy wspierające i motywujące. Zapewnienie opieki przez co najmniej 1 osobę, o której mowa w art. 48a ust. 3a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na nie więcej niż 50 osób przebywających w placówce. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się krótkotrwałe, nie dłuższe niż 7 dni, przekroczenie powyższej normy o nie więcej niż 10 %. Dopuszcza się wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy w obecności osoby zatrudnionej w placówce. Wolontariusz musi mieć ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy. STANDARD OBIEKTU Liczba miejsc w placówce Liczba miejsc nie większa niż 100. Liczba osób w pomieszczeniach noclegowych Nie więcej niż 20 osób w pomieszczeniu. Powierzchnia przypadająca na osobę w pomieszczeniu noclegowym Nie mniej niż 3 m2 /osobę. W pomieszczeniach z łóżkami piętrowymi nie mniej niż 2 m2 /osobę. Wyposażenie pomieszczeń noclegowych Pomieszczenia noclegowe z co najmniej 1 otwieranym oknem na pomieszczenie lub wentylacją przewidzianą dla pomieszczeń mieszkalnych bez otwieranych okien. Pomieszczenia noclegowe ze swobodnym dostępem do łóżek. Miejsca do spania wyposażone w materac i komplet pościeli (tj. poduszkę, koc, prześcieradło i pokrycie na koc). Pomieszczenia higienicznosanitarne Urządzenie natryskowe – 1 dla 15 osób. Umywalka – 1 dla 5 osób. Miska ustępowa – 1 dla 10 osób; w przypadku placówek, w których zamieszkują wyłącznie mężczyźni, oraz w przypadku wydzielonych toalet męskich w placówkach koedukacyjnych dopuszcza się zastąpienie nie więcej niż połowy misek ustępowych pisuarami. W uzasadnionych przypadkach (np. remont, uszkodzenie) dopuszcza się krótkotrwałe, do 30 dni, odstępstwo od norm o nie więcej niż 10 %.
Pomieszczenia higienicznosanitarne zapewniające stały dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody oraz gwarantujące możliwość przeprowadzenia zabiegów higienicznych. Jadalnia/świetlica Pomieszczenie do spożywania posiłków, które poza porami posiłków może pełnić funkcję świetlicy lub sali spotkań grupowych. Pomieszczenie biurowe Wydzielone pomieszczenie z dostępem do Internetu do prac biurowych oraz indywidualnych rozmów z osobami bezdomnymi. Magazyn odzieży, bielizny, pościeli Pomieszczenia wyposażone w regały, szafy zapewniające odpowiednią indywidualną przestrzeń i inne meble umożliwiające wymianę ubrań. Magazyn środków chemicznych Wydzielone pomieszczenie na środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej. Pralnia i suszarnia Wydzielone pomieszczenie wyposażone w co najmniej 1 pralkę dla 30 osób i 1 suszarkę dla 30 osób. W przypadku gdy noclegownia nie posiada suszarni, zapewnia dostęp do co najmniej 1 suszarki elektrycznej na 30 osób.
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
MINIMALNY STANDARD PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH W SCHRONISKACH DLA OSÓB BEZDOMNYCH ORAZ MINIMALNY STANDARD OBIEKTÓW, W KTÓRYCH MIESZCZĄ SIĘ SCHRONISKA DLA OSÓB BEZDOMNYCH KRYTERIA STANDARDU NORMY STANDARD ŚWIADCZONYCH USŁUG Okres świadczenia usług Schronisko świadczy usługi przez cały rok, przez 7 dni w tygodniu. Forma świadczonej usługi Możliwość całodobowego przebywania w schronisku, w tym zapewnienie miejsca do spania w ogrzewanym pomieszczeniu, którego temperatura nie jest niższa niż 20 °C. Zakres usług Umożliwienie spożycia posiłku oraz dostęp do pomieszczenia kuchennego umożliwiającego samodzielne przygotowanie posiłku i gorącego napoju. Umożliwienie skorzystania z prysznica, wymiany odzieży. Umożliwienie prania i suszenia odzieży. Zapewnienie dezynfekcji i dezynsekcji odzieży w przypadku braku możliwości jej wymiany. Zapewnienie informacji o dostępnych formach pomocy, a w razie potrzeby – wsparcie w jej zorganizowaniu. Zapewnienie pomocy w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących na podstawie odrębnych przepisów. Zapewnienie usług aktywizacyjnych ukierunkowanych na wzmacnianie aktywności społecznej, uzyskanie samodzielności życiowej i wyjście z bezdomności. Wzmacnianie aktywności społecznej może być realizowane m.in. przez: – trening umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych, – trening umiejętności interpersonalnych i umiejętności rozwiązywania problemów, – uczestnictwo w grupach wsparcia. Uzyskanie samodzielności życiowej i wyjście z bezdomności może być realizowane m.in. przez: – zajęcia przygotowujące do podjęcia zatrudnienia, – trening gospodarowania własnym budżetem, – trening prowadzenia gospodarstwa domowego, – uczestnictwo w zajęciach centrum lub klubu integracji społecznej. Zapewnienie opieki przez co najmniej 1 opiekuna na nie więcej niż 50 osób przebywających w schronisku. Ponadto w schronisku zatrudnia się nie mniej niż 1 pracownika socjalnego na nie więcej niż 50 osób przebywających w schronisku. W porze nocnej w schronisku powinna być zapewniona opieka przez co najmniej 1 opiekuna. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się krótkotrwałe, nie dłuższe niż 7 dni, przekroczenie powyższej normy o nie więcej niż 10 %. Dopuszcza się wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy w placówce. Wolontariat musi być świadczony w obecności pracownika i/lub opiekuna w placówce. Wolontariusz musi mieć ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
STANDARD OBIEKTU Liczba miejsc w schronisku Liczba miejsc nie większa niż 80. Liczba osób w pomieszczeniach mieszkalnych Nie więcej niż 10 osób w 1 pomieszczeniu. Powierzchnia przypadająca na osobę w pomieszczeniu mieszkalnym Nie mniej niż 4 m2 /osobę. W pomieszczeniach z łóżkami piętrowymi nie mniej niż 3 m2 /osobę. Wyposażenie pomieszczeń mieszkalnych Pomieszczenia mieszkalne mają co najmniej 1 okno, zapewniają swobodny dostęp do łóżek wyposażonych w materac i komplet pościeli (tj. poduszkę, koc, prześcieradło i pokrycie na koc) oraz dostęp do szafy zapewniającej odpowiednią indywidualną przestrzeń. Pomieszczenia higienicznosanitarne Urządzenie natryskowe – 1 dla 15 osób. Umywalka – 1 dla 5 osób. Miska ustępowa – 1 dla 10 osób; w przypadku placówek, w których zamieszkują wyłącznie mężczyźni, oraz w przypadku wydzielonych toalet męskich w placówkach koedukacyjnych dopuszcza się zastąpienie nie więcej niż połowy misek ustępowych pisuarami. W uzasadnionych przypadkach (np. remont, uszkodzenie) dopuszcza się krótkotrwałe, do 30 dni, odstępstwo od norm o nie więcej niż 10 %. Pomieszczenia higienicznosanitarne zapewniające stały dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody oraz gwarantujące możliwość przeprowadzenia zabiegów higienicznych. Kuchnia do sporządzania indywidualnych posiłków Wydzielone pomieszczenie do samodzielnego przygotowywania posiłków wyposażone w co najmniej 1 kuchenkę i 1 lodówkę oraz szafki kuchenne. Jadalnia/świetlica Pomieszczenie do spożywania posiłków, które poza porami posiłków może pełnić funkcję świetlicy lub sali spotkań grupowych. Pralnia i suszarnia Pomieszczenie na pralnię i suszarnię wyposażone w co najmniej 1 pralkę na 30 osób. W przypadku gdy schronisko nie posiada suszarni, zapewnia dostęp do co najmniej 1 suszarki elektrycznej na 30 osób. Pomieszczenie biurowe Wydzielone pomieszczenie do prac biurowych. Magazyn odzieży, bielizny, pościeli Pomieszczenia wyposażone w regały, szafy i inne meble umożliwiające wymianę ubrań. Magazyn środków chemicznych Wydzielone pomieszczenie na środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej. Pokój spotkań indywidualnych Wydzielone pomieszczenie do spotkań indywidualnych. Pracownia komputerowa Wydzielone pomieszczenie lub jego część, wyposażone w komputer z dostępem do Internetu.
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
MINIMALNY STANDARD PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH W SCHRONISKACH DLA OSÓB BEZDOMNYCH Z USŁUGAMI OPIEKUŃCZYMI ORAZ MINIMALNY STANDARD OBIEKTÓW, W KTÓRYCH MIESZCZĄ SIĘ SCHRONISKA DLA OSÓB BEZDOMNYCH Z USŁUGAMI OPIEKUŃCZYMI KRYTERIA STANDARDU NORMY STANDARD ŚWIADCZONYCH USŁUG Okres świadczenia usług Schronisko świadczy usługi przez cały rok, przez 7 dni w tygodniu. Forma świadczonej usługi Możliwość całodobowego przebywania w schronisku, w tym zapewnienie miejsca do spania w ogrzewanym pomieszczeniu, którego temperatura nie jest niższa niż 20 °C. Zakres usług Umożliwienie spożycia posiłku w pokoju mieszkalnym, a w razie potrzeby – karmienie. Dostęp do pomieszczenia umożliwiającego samodzielne przygotowanie posiłku i gorącego napoju. Umożliwienie skorzystania z prysznica, wymiany odzieży. W miarę potrzeby pomoc w myciu, kąpaniu i ubieraniu. Opieka higieniczna. Zapewnienie usług opiekuńczych w wydzielonym pomieszczeniu lub w pokoju mieszkalnym, jeżeli łóżko jest oddzielone zasłoną. Umożliwienie prania i suszenia odzieży. Zapewnienie dezynfekcji i dezynsekcji odzieży w przypadku braku możliwości jej wymiany. Niezbędna pomoc w załatwianiu spraw osobistych. Zapewnienie pomocy w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących na podstawie odrębnych przepisów. Zapewnienie usług aktywizacyjnych ukierunkowanych na wzmacnianie aktywności społecznej. Wzmacnianie aktywności społecznej może być realizowane m.in. przez: – trening umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych, – trening umiejętności interpersonalnych i umiejętności rozwiązywania problemów, – uczestnictwo w grupach wsparcia. Zapewnienie opieki przez co najmniej 1 opiekuna na nie więcej niż 15 osób przebywających w schronisku. Ponadto w schronisku zatrudnia się nie mniej niż 1 pracownika socjalnego na nie więcej niż 50 osób przebywających w schronisku. Dopuszcza się wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy w placówce. Wolontariat musi być świadczony w obecności pracownika i/lub opiekuna w placówce. Wolontariusz musi mieć ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy. W porze nocnej powinna być w schronisku zapewniona opieka przez co najmniej 1 opiekuna na nie więcej niż 40 osób. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się krótkotrwałe, nie dłuższe niż 7 dni, przekroczenie powyższej normy o nie więcej niż 10 %.
STANDARD OBIEKTU Warunki techniczne obiektu W schronisku zapewnia się: – dostęp do budynku dla osób niepełnosprawnych, – w budynkach wielokondygnacyjnych bez dźwigów osobowych – pokoje mieszkalne oraz inne pomieszczenia (sanitariaty, jadalnia/świetlica) usytuowane na parterze. Liczba miejsc w schronisku Liczba miejsc nie większa niż 80. Liczba osób w pomieszczeniach mieszkalnych Nie więcej niż 6 osób wymagających usług opiekuńczych w 1 pomieszczeniu. Powierzchnia przypadająca na osobę w pomieszczeniu mieszkalnym Nie mniej niż 5 m2 /osobę. Wyposażenie pomieszczeń mieszkalnych Pomieszczenia mieszkalne mają co najmniej 1 okno, zapewniają swobodny dostęp do łóżek wyposażonych w materac i komplet pościeli (tj. poduszkę, koc, prześcieradło i pokrycie na koc) oraz dostęp do szafy. Pomieszczenia mieszkalne wyposażone w: – łóżko parterowe, krzesło, szafkę nocną – po 1 sztuce dla każdej osoby, – stół, szafę – co najmniej 1 sztuka na każdy pokój, szafa zapewniająca odpowiednią indywidualną przestrzeń. Pomieszczenia higienicznosanitarne Pomieszczenia higienicznosanitarne wyposażone stosownie do potrzeb osób korzystających z tych pomieszczeń m.in. w: – urządzenie natryskowe – 1 dla 15 osób, – umywalkę – 1 dla 5 osób, – miskę ustępową – 1 dla 10 osób; w przypadku placówek, w których zamieszkują wyłącznie mężczyźni, oraz w przypadku wydzielonych toalet męskich w placówkach koedukacyjnych dopuszcza się zastąpienie nie więcej niż połowy misek ustępowych pisuarami. W uzasadnionych przypadkach (np. remont, uszkodzenie) dopuszcza się krótkotrwałe, do 30 dni, odstępstwo od norm o nie więcej niż 10 %. Przynajmniej 1 sanitariat (lub jego część) wyposażony w urządzenie natryskowe, umywalkę i miskę ustępową dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Pomieszczenie higienicznosanitarne zapewniające stały dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody oraz gwarantujące możliwość przeprowadzenia zabiegów higienicznych. Kuchnia Pomieszczenie do przygotowywania posiłków lub porcjowania i wydawania. Jadalnia/świetlica Pomieszczenie do spożywania posiłków, które poza porami posiłków może pełnić funkcję świetlicy lub sali spotkań grupowych. Pralnia i suszarnia Pomieszczenie na pralnię i suszarnię wyposażone w co najmniej 1 pralkę na 30 osób. W przypadku gdy schronisko nie posiada suszarni, zapewnia dostęp do co najmniej 1 suszarki elektrycznej na 30 osób. Pomieszczenie biurowe Wydzielone pomieszczenie do prac biurowych z dostępem do Internetu. Magazyn odzieży, bielizny, pościeli Pomieszczenia wyposażone w regały, szafy i inne meble umożliwiające wymianę ubrań. Magazyn środków chemicznych Wydzielone pomieszczenie na środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej. Pokój spotkań indywidualnych Wydzielone pomieszczenie z dostępem do Internetu do spotkań indywidualnych, które również może pełnić rolę pracowni komputerowej.
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
MINIMALNY STANDARD PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH W OGRZEWALNIACH ORAZ MINIMALNY STANDARD OBIEKTÓW, W KTÓRYCH MIESZCZĄ SIĘ OGRZEWALNIE KRYTERIA STANDARDU NORMY STANDARD ŚWIADCZONYCH USŁUG Okres świadczenia usług Ogrzewalnia świadczy usługi w okresie od 1 października do 30 kwietnia, przez 7 dni w tygodniu, w godzinach od 16.00 do 8.00. W okresie zimy, a szczególnie podczas niskich temperatur zewnętrznych, tj. gdy najniższa temperatura zmierzona w przedziale godzin 8.00–19.00 jest niższa niż 0 °C, lub sytuacji kryzysowych, ogrzewalnia powinna być czynna przez 24 godziny na dobę. Forma świadczonej usługi Możliwość ogrzania się w pomieszczeniu, którego temperatura nie jest niższa niż 18 °C. Zakres usług Umożliwienie spożycia posiłku i zapewnienie gorącego napoju. Umożliwienie wymiany odzieży. Zapewnienie dezynfekcji i dezynsekcji odzieży w przypadku braku możliwości jej wymiany. Zapewnienie informacji o dostępnych formach pomocy, rozmowy wspierające i motywujące. Zapewnienie opieki przez co najmniej 1 osobę, o której mowa w art. 48a ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na nie więcej niż 50 osób przebywających w ogrzewalni. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się krótkotrwałe, nie dłuższe niż 7 dni, przekroczenie powyższej normy o nie więcej niż 10 %. Dopuszcza się wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy w obecności osoby zatrudnionej w placówce. Wolontariusz musi mieć ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy. STANDARD OBIEKTU Liczba miejsc w ogrzewalni Liczba miejsc nie większa niż 50. Liczba miejsc siedzących w pomieszczeniach pobytowych Nie więcej niż dla 25 osób w 1 pomieszczeniu. Powierzchnia przypadająca na osobę w pomieszczeniu pobytowym Nie mniej niż 2 m2 /osobę. Wyposażenie pomieszczeń pobytowych Osoba przebywająca w ogrzewalni ma zapewnione miejsce siedzące w postaci krzesła o łatwo zmywalnej powierzchni. Pomieszczenia higienicznosanitarne Co najmniej 1 umywalka dla 20 osób. Miska ustępowa – 1 dla 20 osób; w przypadku placówek przeznaczonych wyłącznie dla mężczyzn oraz w przypadku wydzielonych toalet męskich w placówkach koedukacyjnych dopuszcza się zastąpienie nie więcej niż połowy misek ustępowych pisuarami. Pomieszczenia higienicznosanitarne zapewniające stały dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody oraz gwarantujące możliwość przeprowadzenia zabiegów higienicznych. W uzasadnionych przypadkach (np. remont, uszkodzenie) dopuszcza się krótkotrwałe, do 30 dni, odstępstwo od norm o nie więcej niż 10 %. Pomieszczenie biurowe Wydzielone pomieszczenie do prac biurowych z dostępem do Internetu oraz indywidualnych rozmów.