Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 grudnia 2025 r. w sprawie Sektorowej Ramy Kwalifikacji w sektorze gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji

§ 4. ↗

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Minister Edukacji: B. Nowacka 1) Minister Edukacji kieruje działem administracji rządowej – oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji (Dz. U. poz. 2717).

Załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 12 grudnia 2025 (Dz. U. poz. 1824) CHARAKTERYSTYKI EFEKTÓW UCZENIA SIĘ DLA POZIOMÓW SEKTOROWEJ RAMY KWALIFIKACJI W SEKTORZE GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ, REKULTYWACJI I REMEDIACJI UJĘTE W KATEGORIACH WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI ORAZ KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH 1) 1 Załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 12 grudnia 2025 (Dz. U. poz. …) CHARAKTERYSTYKI EFEKTÓW UCZENIA SIĘ DLA POZIOMÓW SEKTOROWEJ RAMY KWALIFIKACJI W SEKTORZE GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ, REKULTYWACJI I REMEDIACJI UJĘTE W KATEGORIACH WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI ORAZ KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH 1) 1) Czcionką pochyłą oznaczono kompetencje zielone – rozumiane jako zakres wiedzy, umiejętności oraz postaw niezbędnych do realizacji procesu zielonej i sprawiedliwej transformacji gospodarki zgodnie z koncepcją zrównoważonego rozwoju, której celem jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, oraz do łagodzenia antropogenicznych zmian klimatycznych i adaptacji do ich skutków. 2) Kod składnika opisu. WYZNACZNIK I: EKOSYSTEMY I ZASOBY WODY WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE właściwości ekosystemów P3SGW_WI1 2) P4SGW_WI1 2) P5SGW_WI1 2) P6SGW_WI1 2) P7SGW_WI1 2) rodzaje i genezę ekosystemów; rodzaje i dostępność zasobów wody przyrodzie; podstawowe pojęcia i terminologię związane z ekosystemami, tym z zakresu hydrologii, geologii, hydrogeologii, biologii, ekologii, sozologii budowę i sposób funkcjonowania ekosystemów powiązania i relacje między ekosystemami właściwości ekosystemów wpływające na wielkość, jakość i dostępność zasobów wody, determinujące sposób rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń oraz wpływające na możliwości przeprowadzenia procesów rekultywacji i remediacji prognozowane skutki zmian strukturze i funkcjonowaniu ekosystemów

2 WIEDZA wymogi prawne dotyczące ekosystemów P4SGW_WI2 2) P5SGW_WI2 2) P6SGW_WI2 2) P7SGW_WI2 2) parametry określające wymogi dla różnych ekosystemów lub ich elementów, np. dopuszczalne stężenia substancji regulacje prawne określające wymagania dla danego rodzaju ekosystemu; regulacje prawne i standardy dotyczące ochrony środowiska, zarządzania zasobami naturalnymi, zapobiegania zanieczyszczeniom i gospodarowania odpadami oraz zasady zgodności organizacyjnej i zarządzania jakością świadczonych usług uwarunkowania naukowe, prawne, społeczne i gospodarcze określania potrzebnych do tworzenia regulacji prawnych wymagań dla ekosystemów kierunki zmian zakresie krajowej, europejskiej i światowej polityki dotyczącej eksploatacji i ochrony ekosystemów WIEDZA czynniki antropogeniczne wpływające na ekosystemy P3SGW_WI3 2) P4SGW_WI3 2) P5SGW_WI3 2) P6SGW_WI3 2) P7SGW_WI3 2) rodzaje czynników antropogenicznych wpływających na ekosystemy zależności między rodzajem i skalą działalności prowadzonej przez człowieka a zakresem, rodzajem i skalą zanieczyszczeń ekosystemów; typowe działania i metody pozwalające na ograniczenie zmian klimatu oraz na adaptację do nich wpływ czynników antropogenicznych na ekosystemy, tym na zjawiska naturalne zachodzące ekosystemach oraz na wielkość, jakość i dostępność zasobów wody; wpływ czynników antropogenicznych na zachowywanie się zanieczyszczeń występujących ekosystemie, tym na sposób oraz tempo ich rozprzestrzeniania się długofalowe skutki oddziaływania człowieka na ekosystemy, tym na wielkość, jakość i dostępność zasobów wody kierunki zmian zakresie działalności człowieka mogące wpływać na ekosystemy

3 WIEDZA reakcje i procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne zachodzące ekosystemach P4SGW_WI4 2) P5SGW_WI4 2) P6SGW_WI4 2) P7SGW_WI4 2) reakcje i procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne zachodzące danym ekosystemie czynniki wpływające na przebieg reakcji i procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych zachodzących danym ekosystemie przebieg reakcji i procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych zachodzących ekosystemach prognozowane zmiany dotyczące reakcji i procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych zachodzących ekosystemach WIEDZA zanieczyszczenia występujące ekosystemach P3SGW_WI5 2) P4SGW_WI5 2) P5SGW_WI5 2) P6SGW_WI5 2) rodzaje i formy występowania zanieczyszczeń ekosystemach właściwości zanieczyszczeń wpływające na ich zachowanie ekosystemie, tym na sposób i tempo rozprzestrzeniania się oraz przenikania do ekosystemu; sposoby przenikania i rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń ekosystemach wpływ zanieczyszczeń na równowagę ekosystemu długofalowe skutki oddziaływania zanieczyszczeń na ekosystem WIEDZA substancje chemiczne będące zanieczyszczeniami ekosystemów P3SGW_WI6 2) P4SGW_WI6 2) P5SGW_WI6 2) P6SGW_WI6 2) substancje chemiczne będące zanieczyszczeniami ekosystemów, tym trwałe zanieczyszczenia organiczne właściwości substancji chemicznych będących zanieczyszczeniami, tym trwałych zanieczyszczeń organicznych; normy stężeń dla substancji chemicznych i stężenia graniczne substancji chemicznych występujących ekosystemach skład chemiczny zanieczyszczeń występujących ekosystemach mechanizmy rozkładu substancji chemicznych środowisku oraz konsekwencje ich rozpadu; mechanizmy naturalne i wymuszone warunkujące trwałość substancji chemicznych

4 WIEDZA ryzyko związane z prowadzeniem ekosystemie procesów rekultywacji i remediacji P4SGW_WI7 2) P5SGW_WI7 2) P6SGW_WI7 2) P7SGW_WI7 2) rodzaje zagrożeń dla ekosystemu i ekosystemów zależnych, które są związane z prowadzeniem procesów rekultywacji i remediacji ryzyko dla ekosystemu i ekosystemów zależnych związane z prowadzeniem procesów rekultywacji i remediacji metodami ex-situ, tym skutki zmian struktury ekosystemu i powierzchni ziemi, zmian właściwości ekosystemu, zmian stosunków wodnych i zaburzenia równowagi ekosystemach zależnych ryzyko dla ekosystemu i ekosystemów zależnych związane z prowadzeniem procesów rekultywacji i remediacji metodami in-situ, tym skutki zmian struktury ekosystemu i powierzchni ziemi, zmian właściwości ekosystemu, zmian stosunków wodnych i zaburzenia równowagi ekosystemach zależnych mechanizmy powstawania ekosystemie lub ekosystemach zależnych katastrof ekologicznych, naturalnych lub budowlanych na skutek prowadzonych procesów rekultywacji i remediacji WIEDZA dostępność zasobów wody P3SGW_WI8 2) P4SGW_WI8 2) P5SGW_WI8 2) P6SGW_WI8 2) P7SGW_WI8 2) dane dotyczące jakości, wielkości i dostępności zasobów wody skali kraju lub regionu; kryteria i standardy dotyczące zasobności obszarów zasilania ujęć wody dane dotyczące jakości, wielkości i dostępności globalnych zasobów wody lokalne problemy i zagrożenia związane z wielkością, jakością i dostępnością zasobów wody; szerokim zakresie – metody poszukiwania źródeł wody globalne problemy i zagrożenia związane z wielkością, jakością i dostępnością zasobów wody; uwarunkowania, czynniki i procesy wpływające na kształtowanie się lokalnych i krajowych zasobów wody uwarunkowania, czynniki i procesy wpływające na kształtowanie się globalnych zasobów wody WIEDZA obliczenia dotyczące zasobów wody P3SGW_WI9 2) P4SGW_WI9 2) P5SGW_WI9 2) P6SGW_WI9 2) wzory do wykonywania obliczeń związanych z zasobami wody, np. obliczania wielkości wód opadowych, retencji, strat wody na parowaniu normy i wytyczne do obliczania zasobów wody oraz sporządzania bilansów wodnych metody obliczania zasobów wody oraz sporządzania bilansów wodnych modele cyfrowe i matematyczne służące do prognozowania wielkości, jakości i dostępności zasobów wody, tym system informacji geograficznej (GIS), modele digital twin i modele wykorzystujące sztuczną inteligencję (ang. artificial intelligence, AI)

5 WIEDZA retencja P3SGW_WI10 2) P4SGW_WI10 2) P5SGW_WI10 2) znaczenie wody ekosystemie, cykl jej obiegu przyrodzie oraz sposoby kształtowania się zasobów wody; zasady magazynowania wód opadowych i roztopowych ramach mikroretencji czynniki kształtujące naturalną retencję; zasady magazynowania wody celu przeciwdziałania powodziom, niedoborom wody i suszom; metody zmniejszania podatności społeczności na klęski żywiołowe i katastrofy, tym na powodzie i awarie przemysłowe wpływ retencjonowania na gospodarowanie zasobami wody, tym przeciwdziałanie powodziom, niedoborom wody i suszom, oraz na ograniczanie zmian klimatu; zasady tworzenia błękitno-zielonej infrastruktury WIEDZA gospodarowanie zasobami wody P3SGW_WI11 2) P4SGW_WI11 2) P5SGW_WI11 2) P6SGW_WI11 2) P7SGW_WI11 2) P8SGW_WI11 2) podstawowe pojęcia i terminologię związane z gospodarką wodną; zasady minimalizowania zużycia i ponownego wykorzystywania wody; techniki i technologie zmniejszające zużycie wody zasady minimalizowania zużycia wody regionie, np. skali gminy, powiatu, województwa; zasady efektywnego wykorzystania zasobów naturalnych oraz ich ochrony i regeneracji, tym rozwiązania oparte na przyrodzie (ang. Nature Based Solutions, NBS); zasady, korzyści i trudności prowadzenia zlewniowej gospodarki wodnej; metody oceny ryzyka związanego ze zmianami klimatu (powodzie, susze, zjawiska ekstremalne) technologie wspomagające racjonalne gospodarowanie zasobami wody, np. minimalizujące zużycie wody, wspomagające ponowne wykorzystywanie wody; regulacje prawne związane z ponownym wykorzystywaniem wody, np. wody pochodzącej z procesów technologicznych, ścieków oczyszczonych, wody opadowej zasady projektowania procesów technologicznych sposób wpływający na ograniczenie zużycia wody zgodnie z zasadami gospodarki obiegu zamkniętym; zasady projektowania procesów technologicznych sposób uwzględniający ponowne wykorzystywanie wody; zasady projektowania uwzględniające zastępowanie infrastruktury szarej przez błękitno-zieloną infrastrukturę; wpływ terenów zurbanizowanych na zasoby wodne trendy zakresie technologii oraz rozwiązań organizacyjnych wspomagających racjonalne gospodarowanie zasobami wody; metody i skutki renaturyzacji wód powierzchniowych i terenów podmokłych najnowsze osiągnięcia zakresie technologii wspomagających racjonalne gospodarowanie zasobami wody

6 UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI analiza przeznaczenia oraz sposobu użytkowania ekosystemu P3SGW_UI1 2) P4SGW_UI1 2) P5SGW_UI1 2) ustalać na podstawie danych źródłowych przeznaczenie oraz sposób użytkowania ekosystemu identyfikować rzeczywisty sposób użytkowania ekosystemu; identyfikować ograniczenia sposobu użytkowania ekosystemu formułować zalecenia związane z ochroną i eksploatacją ekosystemu, tym związane z postępowaniem po przeprowadzonym procesie rekultywacji i remediacji; stosować przepisy prawa dotyczące ochrony środowiska, zarządzania zasobami naturalnymi, zapobiegania zanieczyszczeniom i gospodarowania odpadami UMIEJĘTNOŚCI analiza warunków hydrologicznych, geologicznych i hydrogeologicznych P4SGW_UI2 2) P5SGW_UI2 2) P6SGW_UI2 2) P7SGW_UI2 2) ustalać warunki hydrologiczne, geologiczne i hydrogeologiczne, np. określać ukształtowanie terenu, obszary zasilania i drenażu, zlewnie, rodzaj, wielkość, jakość i dostępność zasobów wody oceniać warunki hydrologiczne, geologiczne i hydrogeologiczne pod względem możliwości występowania i rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, możliwości przeprowadzenia i skuteczności procesów rekultywacji i remediacji oraz możliwości prowadzenia gospodarki wodno-ściekowej analizować warunki hydrologiczne, geologiczne i hydrogeologiczne z wykorzystaniem modeli cyfrowych i matematycznych, tym systemu informacji geograficznej (GIS), modeli digital twin oraz modeli wykorzystujących sztuczną inteligencję (ang. artificial intelligence, AI) prognozować zmiany warunków hydrologicznych, geologicznych i hydrogeologicznych, tym zmiany wynikające z prowadzonej gospodarki wodno-ściekowej oraz procesów rekultywacji i remediacji

7 UMIEJĘTNOŚCI badanie historii i otoczenia społeczno-gospodarczego ekosystemu P4SGW_UI3 2) P5SGW_UI3 2) ustalać, na podstawie danych źródłowych, historię oraz cechy otoczenia społeczno- -gospodarczego ekosystemu wpływające na ocenę stanu zanieczyszczenia ekosystemu oraz wielkość, jakość i dostępność zasobów wody analizować historyczne i aktualne otoczenie społeczno-gospodarcze ekosystemu oraz historię zjawisk zachodzących ekosystemie pod kątem możliwości występowania zanieczyszczeń oraz możliwości prowadzenia rekultywacji i remediacji UMIEJĘTNOŚCI określanie stanu zanieczyszczenia ekosystemu P3SGW_UI4 2) P4SGW_UI4 2) P5SGW_UI4 2) P6SGW_UI4 2) P7SGW_UI4 2) P8SGW_UI4 2) wskazywać możliwe zanieczyszczenia danym ekosystemie ustalać na podstawie danych źródłowych istniejące oraz potencjalne zanieczyszczenia ekosystemu, ich wiek i możliwe przyczyny oceniać występujące zanieczyszczenia ekosystemu (np. określać miejsce występowania, obszary źródłowe, obszary rozpływu, sposób rozprzestrzeniania się zanieczyszczenia) analizować występujące zanieczyszczenia ekosystemu z wykorzystaniem modeli cyfrowych i matematycznych, tym systemu informacji geograficznej (GIS), modeli digital twin i modeli wykorzystujących sztuczną inteligencję (ang. artificial intelligence, AI); sporządzać ocenę stanu zanieczyszczenia ekosystemu prognozować stan zanieczyszczenia ekosystemu na podstawie warunków hydrogeologicznych, rodzaju występujących zanieczyszczeń i prognoz dotyczących zagospodarowania ekosystemu; wskazywać możliwe scenariusze dotyczące degradacji ekosystemu tworzyć złożone modele cyfrowe i matematyczne, tym system informacji geograficznej (GIS), modele digital twin i modele wykorzystujące sztuczną inteligencję (ang. artificial intelligence, AI), do analizowania zanieczyszczeń, np. ich występowania, przemieszczania się

8 UMIEJĘTNOŚCI określanie wpływu zanieczyszczeń na ekosystemy P4SGW_UI5 2) P5SGW_UI5 2) P6SGW_UI5 2) P7SGW_UI5 2) identyfikować sposób oddziaływania danego rodzaju zanieczyszczenia na zdrowie i życie ludzi, stan środowiska, równowagę oraz walory estetyczne ekosystemu; identyfikować zagrożenia związane z występowaniem danego rodzaju zanieczyszczeń ekosystemie identyfikować sposób interakcji danego zanieczyszczenia z innymi zanieczyszczeniami i substancjami występującymi ekosystemie analizować wpływ zanieczyszczeń ekosystemu na zdrowie i życie ludzi, stan środowiska, równowagę oraz walory estetyczne ekosystemu; sporządzać ocenę znaczącego zagrożenia prognozować długotrwałe skutki występowania zanieczyszczeń UMIEJĘTNOŚCI analiza zasobów wody P4SGW_UI6 2) P5SGW_UI6 2) P6SGW_UI6 2) P7SGW_UI6 2) P8SGW_UI6 2) wykonywać obliczenia niezbędne do opracowania bilansu wodnego analizować dane dotyczące zasobów wody, tym wielkość opadów, wielkość parowania, odpływu ze zlewni, retencji; opracowywać bilans wodny analizować wielkość, jakość i dostępność zasobów wody prognozować zmiany i analizować czynniki wpływające na wielkość, jakość i dostępność zasobów wody tworzyć modele cyfrowe i matematyczne, tym system informacji geograficznej (GIS), modele digital twin i modele wykorzystujące sztuczną inteligencję (ang. artificial intelligence, AI), służące do prognozowania wielkości, jakości i dostępności zasobów wody

9 UMIEJĘTNOŚCI wspomaganie działań na rzecz racjonalnego gospodarowania zasobami wody P4SGW_UI7 2) P5SGW_UI7 2) P6SGW_UI7 2) P7SGW_UI7 2) P8SGW_UI7 2) wyjaśniać zasady racjonalnego gospodarowania zasobami wody, tym zasady oszczędzania i ponownego wykorzystywania wody dobierać metody i technologie wspomagające racjonalne gospodarowanie zasobami wody, tym metody minimalizowania zużycia wody, wykorzystania wody szarej, zagospodarowywania wód opadowych i roztopowych; wdrażać plany adaptacji do zmian klimatu, łagodzenia ich skutków oraz budowania odporności, tym rozwiązania oparte na przyrodzie opracowywać informacje i przekazy dotyczące zasad racjonalnego gospodarowania zasobami wody, tym oszczędzania wody, wykorzystania wody szarej, gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi; prowadzić szkolenia na temat ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju; wdrażać zmiany organizacyjne, które promują zrównoważone praktyki i innowacje ekologiczne prowadzić działania mające na celu wprowadzenie zmian technologicznych, organizacyjnych i legislacyjnych wspomagających racjonalne gospodarowanie zasobami wody; wyceniać usługi ekosystemowe; opracowywać plany adaptacji do zmian klimatu, łagodzenia ich skutków oraz budowania odporności i rozwiązań opartych na przyrodzie; opracowywać programy motywacyjne, zachęcające pracowników do udziału inicjatywach proekologicznych tworzyć technologie i rozwiązania organizacyjne wspomagające racjonalne gospodarowanie zasobami wody

10 WYZNACZNIK II: INTERESARIUSZE WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE odbiorcy wody P3SGW_WII1 2) P4SGW_WII1 2) P5SGW_WII1 2) grupy odbiorców wody wymagania różnych grup odbiorców zakresie parametrów dostarczanej wody, wynikające np. z profilu prowadzonej działalności regulacje prawne dotyczące ilości oraz parametrów jakościowych wody dostarczanej różnym grupom odbiorców WIEDZA podmioty wytwarzające ścieki P3SGW_WII2 2) P4SGW_WII2 2) P5SGW_WII2 2) P6SGW_WII2 2) typy podmiotów wytwarzających ścieki czynniki wpływające na ilość i parametry ścieków wytwarzanych przez różne podmioty, np. gospodarstwa domowe, podmioty gospodarcze zależności między rodzajem i skalą działalności prowadzonej przez podmioty gospodarcze a ilością i rodzajem wytwarzanych przez nie ścieków mechanizmy społeczno- -gospodarcze kształtujące strukturę wytwarzanych ścieków WIEDZA interesariusze procesów związanych z rekultywacją i remediacją P3SGW_WII3 2) P4SGW_WII3 2) P5SGW_WII3 2) grupy interesariuszy procesów związanych z rekultywacją i remediacją; zasady współpracy z interesariuszami procesach związanych z rekultywacją i remediacją zakres odpowiedzialności, zadania oraz oczekiwania interesariuszy procesach związanych z rekultywacją i remediacją regulacje prawne określające zakres odpowiedzialności oraz zasady współpracy z interesariuszami procesach rekultywacji i remediacji

11 WIEDZA odbiorcy produktów powstających wyniku przetwarzania odpadów z procesów gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji P3SGW_WII4 2) P4SGW_WII4 2) P5SGW_WII4 2) grupy odbiorców produktów powstających wyniku przetwarzania osadów, popłuczyn i innych odpadów procesów gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji; zagadnienia związane ze zmianami klimatu, utratą różnorodności biologicznej, zanieczyszczeniami i wyczerpywaniem się zasobów wymagania różnych grup odbiorców zakresie parametrów produktów powstających wyniku przetwarzania osadów, popłuczyn i innych odpadów procesów gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji; metody skutecznego komunikowania klientom zalet ekologicznych produktów i usług, tym przyjaznych dla środowiska atrybutów, efektywności energetycznej, ochrony zasobów i potencjalnych oszczędności regulacje prawne dotyczące stosowania produktów powstających wyniku przetwarzania osadów, popłuczyn i innych odpadów procesów gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji; przepisy związane z gospodarką odpadami i ochroną środowiska WIEDZA instytucje i organy nadzoru P3SGW_WII5 2) P4SGW_WII5 2) P5SGW_WII5 2) zadania i zakres odpowiedzialności instytucji i organów nadzorujących i monitorujących procesy związane z rekultywacją i remediacją oraz gospodarką wodno- -ściekową, np. inspekcji ochrony środowiska, inspekcji sanitarnej oraz instytucji nadzoru wodnego zasady i procedury współpracy z instytucjami nadzorującymi działalność prowadzoną ramach gospodarki wodno- -ściekowej oraz rekultywacji i remediacji regulacje prawne dotyczące sprawowania nadzoru nad procesami związanymi z rekultywacją i remediacją oraz procesami prowadzonymi ramach gospodarki wodno-ściekowej przez organy i instytucje do tego wyznaczone; regulacje prawne dotyczące zasad sprawozdawczości ramach gospodarki wodno-ściekowej oraz rekultywacji

12 WIEDZA specjaliści z innych dziedzin P3SGW_WII6 2) P4SGW_WII6 2) P5SGW_WII6 2) obszary działania specjalistów z innych dziedzin uczestniczących procesach związanych z rekultywacją i remediacją oraz gospodarką wodno-ściekową działania procesach związanych z rekultywacją i remediacją oraz gospodarką wodno- -ściekową wymagające włączenia prace specjalistów z innych dziedzin; korzyści z włączenia specjalistów z innych dziedzin prace związane z rekultywacją i remediacją oraz gospodarką wodno-ściekową regulacje prawne określające udział specjalistów z innych dziedzin procesach związanych z rekultywacją i remediacją oraz gospodarką wodno-ściekową UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI badanie potrzeb interesariuszy procesów gospodarki wodno-ściekowej P3SGW_UII1 2) P4SGW_UII1 2) P5SGW_UII1 2) P6SGW_UII1 2) identyfikować potrzeby odbiorców wody i podmiotów wytwarzających ścieki zakresie warunków i standardów realizacji usług związanych z dostarczaniem wody i odbiorem ścieków identyfikować potrzeby interesariuszy zakresie rozwoju systemu zaopatrzenia wodę i systemu odprowadzania ścieków, np. rozbudowy i modernizacji infrastruktury analizować dane dotyczące rozwoju społeczno-gospodarczego regionu pod kątem konieczności zapewnienia usług gospodarki wodno-ściekowej projektować standardy realizacji usług związanych z zaopatrzeniem wodę oraz odprowadzaniem ścieków

13 UMIEJĘTNOŚCI badanie potrzeb interesariuszy procesów związanych z rekultywacją i remediacją P3SGW_UII2 2) P4SGW_UII2 2) P5SGW_UII2 2) P6SGW_UII2 2) wyszukiwać informacje dotyczące potrzeb interesariuszy raportach, zestawieniach i wynikach badań przeprowadzać wywiady z interesariuszami, tym mające na celu badanie potrzeb interesariuszy oraz identyfikowanie stanu ekosystemu; identyfikować potrzeby oraz możliwości inwestorów dotyczące procesów związanych z rekultywacją i remediacją, np. ustalać cele rekultywacji i remediacji, zakres prowadzonych badań, budżet oraz termin porównywać potrzeby oraz oczekiwania różnorodnych grup interesariuszy odniesieniu do danego ekosystemu analizować istotność i ustalać priorytety potrzeb oraz oczekiwań różnorodnych grup interesariuszy odniesieniu do danego ekosystemu UMIEJĘTNOŚCI współpraca z podmiotami wytwarzającymi ścieki P3SGW_UII3 2) P4SGW_UII3 2) P5SGW_UII3 2) P6SGW_UII3 2) P7SGW_UII3 2) identyfikować podmioty wytwarzające ścieki rejonie działania oczyszczalni ścieków ustalać warunki współpracy, tym zasady dostarczania, sposób przygotowania i parametry ścieków, z podmiotami wytwarzającymi ścieki rejonie działania oczyszczalni ścieków negocjować niestandardowe warunki współpracy zakresie odbioru ścieków, tym niestandardowe parametry ścieków, nietypowe sposoby przygotowywania i dostarczania ścieków nawiązywać i utrzymywać relacje z klientami, kooperantami, tym ramach symbiozy przemysłowej oraz współpracy z innymi sektorami gospodarki opracowywać strategie współpracy z podmiotami z innych branż mające na celu podniesienie efektywności procesów realizowanych ramach gospodarki wodno- -ściekowej, tym procesów wytwarzania energii z biomasy UMIEJĘTNOŚCI współpraca z interesariuszami procesów rekultywacji i remediacji P3SGW_UII4 2) P4SGW_UII4 2) P5SGW_UII4 2) P6SGW_UII4 2) P7SGW_UII4 2) identyfikować interesariuszy danego procesu rekultywacji i remediacji ustalać warunki współpracy z podmiotami zaangażowanymi procesy rekultywacji i remediacji, np. inwestorami, dostawcami, podwykonawcami oraz przedstawicielami urzędów uzgadniać z inwestorem strategię prowadzenia działań związanych z rekultywacją i remediacją z uwzględnieniem potrzeb i oczekiwań różnych grup interesariuszy rozwiązywać sytuacje sporne związane z potrzebami i oczekiwaniami interesariuszy zakresie realizowanych procesów rekultywacji i remediacji prowadzić wielostronne negocjacje z interesariuszami zakresie realizowanych procesów rekultywacji i remediacji

14 UMIEJĘTNOŚCI współpraca ze specjalistami z innych dziedzin P4SGW_UII5 2) P5SGW_UII5 2) P6SGW_UII5 2) P7SGW_UII5 2) określać zagadnienia i obszary wymagające udziału specjalistów z innych dziedzin procesach związanych z rekultywacją i remediacją oraz gospodarką wodno-ściekową dobierać specjalistów z innych dziedzin, niezbędnych prowadzonych procesach związanych z rekultywacją i remediacją oraz gospodarką wodno-ściekową nawiązywać i utrzymywać relacje ze specjalistami z innych dziedzin uczestniczącymi procesach rekultywacji i remediacji oraz procesach gospodarki wodno-ściekowej; rozwijać relacje z interesariuszami, tym z agencjami rządowymi, organizacjami pozarządowymi, przedsiębiorstwami i ze środowiskiem akademickim, celu budowania partnerstwa, gromadzenia wkładu i wspierania współpracy zakresie inicjatyw na rzecz zrównoważonego rozwoju; współpracować z sektorem publicznym i prywatnym, wykorzystując ich zasoby i wiedzę specjalistyczną rozwiązywaniu złożonych problemów środowiskowych oraz wprowadzaniu pozytywnych zmian identyfikować i rozwijać strategiczne partnerstwa z organizacjami, które podzielają podobne wartości i cele związane ze zrównoważonym rozwojem, tym ustanawiać formalne umowy, protokoły ustaleń i wspólne inicjatywy

15 UMIEJĘTNOŚCI przekazywanie informacji interesariuszom P3SGW_UII6 2) P4SGW_UII6 2) P5SGW_UII6 2) P6SGW_UII6 2) P7SGW_UII6 2) przekazywać interesariuszom informacje związane z prowadzonymi procesami rekultywacji i remediacji, tym komunikować i wyjaśniać konieczne zmiany; udzielać informacji dotyczących zasad prowadzenia gospodarki wodno-ściekowej rejonie, np. zasad przyłączenia do sieci, rozliczania kosztów dostaw wody i odbioru ścieków wyjaśniać zasady prowadzenia gospodarki wodno-ściekowej danym rejonie; wyjaśniać zasady prowadzenia, przebieg oraz metody stosowane procesach rekultywacji i remediacji; uzgadniać z inwestorem zakres i sposób przekazywania informacji interesariuszom procesach związanych z rekultywacją i remediacją przedstawiać inwestorom i innym interesariuszom wyjaśnienia i argumenty dotyczące zagadnień związanych z procesami gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji, np. konieczności rozbudowy infrastruktury wodno- -kanalizacyjnej, prowadzenia rekultywacji i remediacji, zasadności stosowania określonych metod, kosztów i korzyści prowadzonych działań opracowywać informacje i przekazy, tym marketingowe i medialne, skierowane m.in. do społeczności lokalnej, decydentów, partnerów biznesowych, dotyczące gospodarki wodno- -ściekowej danym rejonie, procesów rekultywacji i remediacji oraz mające na celu podnoszenie świadomości zakresie procesów związanych z dostarczaniem wody i odbieraniem ścieków, ochroną ekosystemów, adaptacją i ograniczaniem zmian klimatu; edukować na temat kwestii środowiskowych, tym zmian klimatu, utraty różnorodności biologicznej, zanieczyszczenia i wyczerpywania się zasobów, wzajemnych powiązań między działalnością człowieka a środowiskiem naturalnym; negocjować projekty związane ze zrównoważonym rozwojem planować działania marketingowe i medialne mające na celu podnoszenie świadomości zakresie gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji, remediacji i ochrony ekosystemów oraz budowanie pozytywnego wizerunku sektora oraz osób i podmiotów nim funkcjonujących

16 UMIEJĘTNOŚCI edukowanie interesariuszy P4SGW_UII7 2) P5SGW_UII7 2) P6SGW_UII7 2) P7SGW_UII7 2) P8SGW_UII7 2) prowadzić działania informacyjno-edukacyjne zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz rekultywacji i remediacji, np. prowadzić wizyty studyjne, oprowadzać grupy po obiektach infrastruktury; edukować klientów na temat działalności sektora z podkreśleniem przyjaznych dla środowiska atrybutów, efektywności energetycznej, ochrony zasobów, tym wskazywać klientom powiązania między działalnością człowieka a środowiskiem naturalnym oraz informować, jaki sposób mogą zmniejszyć swój negatywny wpływ na środowisko; budować świadomość związaną z naprawą i konserwacją infrastruktury, wskazywać konieczności i korzyści płynące z regularnej konserwacji oraz napraw projektować działania informacyjno-edukacyjne zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz rekultywacji i remediacji, np. tworzyć ścieżki ekologiczne, organizować dni otwarte oraz planować wizyty studyjne prowadzić szkolenia zakresie procesów realizowanych ramach gospodarki wodno- -ściekowej, potrzeby ochrony środowiska, korzystania ze zrekultywowanego ekosystemu oraz szkolenia dotyczące sposobów zapobiegania degradacji ekosystemu realizować programy edukacyjne i szkoleniowe zwiększające świadomość zakresie gospodarki wodno-ściekowej, prowadzenia działań naprawczych środowisku, korzystania ze zrekultywowanego ekosystemu oraz dotyczące zapobiegania degradacji ekosystemu opracowywać i wdrażać programy edukacyjne i szkoleniowe zwiększające świadomość zakresie gospodarki wodno- -ściekowej, prowadzenia działań naprawczych środowisku, korzystania ze zrekultywowanego ekosystemu oraz dotyczące zapobiegania degradacji ekosystemu

17 WYZNACZNIK III: BADANIA, POMIARY, POZYSKIWANIE I ANALIZA DANYCH WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE pomiary, badania laboratoryjne i terenowe na potrzeby gospodarki wodno-ściekowej oraz rekultywacji i remediacji P3SGW_WIII1 2) P4SGW_WIII1 2) P5SGW_WIII1 2) P6SGW_WIII1 2) P7SGW_WIII1 2) P8SGW_WIII1 2) rodzaje pomiarów, badań terenowych i laboratoryjnych wykorzystywanych do określania parametrów ekosystemu i zanieczyszczeń nim występujących oraz do określania parametrów jakościowych wody, ścieków, osadów i gazów zasady i metody pobierania, oznakowywania, zabezpieczania, przechowywania i transportowania próbek wody, ścieków, osadów i gazów do badań laboratoryjnych; czynniki zaburzające pomiary, tym wpływające na wiarygodność i dokładność pomiarów (np. temperatura lub mętność wody, pora roku, zanieczyszczenie próbki) zasady i metody pobierania, oznakowywania, zabezpieczania, przechowywania i transportowania próbek do badań laboratoryjnych parametrów ekosystemu oraz zanieczyszczeń nim występujących na potrzeby rekultywacji i remediacji; zasady i metody wykonywania pomiarów parametrów jakościowych wody, ścieków, osadów i gazów, tym badań mikroskopowych na potrzeby procesów gospodarki wodno-ściekowej zasady i metody prowadzenia terenie obserwacji i pomiarów parametrów ekosystemu oraz zanieczyszczeń nim występujących na potrzeby rekultywacji i remediacji kierunki rozwoju metod i technologii badań, pomiarów oraz analizy danych na potrzeby gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji najnowsze rozwiązania zakresie metod i technologii badań, pomiarów oraz analizy danych na potrzeby gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji WIEDZA zasady obsługi aparatury badawczej, narzędzi i urządzeń pomiarowych P3SGW_WIII2 2) P4SGW_WIII2 2) P5SGW_WIII2 2) zasady posługiwania się narzędziami i urządzeniami pomiarowymi oraz służącymi do pobierania próbek, np. gleby, wody, ścieków, osadów i gazów zasady obsługi aparatury badawczej oraz sprzętu laboratoryjnego służących do określania parametrów wody, gleby, ścieków, osadów i gazów oraz zanieczyszczeń występujących ekosystemach zasady działania i obsługi systemów automatyki wykorzystywanych np. do monitorowania stanu wody obszarze zasilania ujęcia wody oraz kontrolowania parametrów ścieków oczyszczonych

18 WIEDZA wzorcowanie i legalizacja urządzeń pomiarowych P3SGW_WIII3 2) P4SGW_WIII3 2) P5SGW_WIII3 2) zasady wzorcowania i legalizacji urządzeń pomiarowych; dane dotyczące dokładności pomiarów wykonywanych przez urządzenia pomiarowe wytyczne dotyczące wzorcowania i legalizacji urządzeń pomiarowych wykorzystywanych do określania parametrów wody, gleby, ścieków, osadów i zanieczyszczeń występujących ekosystemach regulacje prawne dotyczące wzorcowania i legalizacji urządzeń pomiarowych wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji oraz procesach gospodarki wodno-ściekowej WIEDZA dane dotyczące ekosystemów i zasobów wody P3SGW_WIII4 2) P4SGW_WIII4 2) P5SGW_WIII4 2) P6SGW_WIII4 2) rodzaje oraz źródła danych aktualnych i historycznych dotyczących zasobów wody, ekosystemów i występujących nich zanieczyszczeń zasady korzystania z map, baz danych, systemów informacji geograficznej (GIS) i systemów informacji przestrzennej zasady tworzenia baz danych dotyczących zasobów wody, ekosystemów i występujących nich zanieczyszczeń prawa własności i zasady wykorzystywania danych, wyników badań, raportów, opracowań i innych materiałów pozyskiwanych do oceny stanu ekosystemów oraz wielkości, jakości i dostępności zasobów wody WIEDZA sztuczna inteligencja, modele cyfrowe i matematyczne do prowadzenia analiz P3SGW_WIII5 2) P4SGW_WIII5 2) P5SGW_WIII5 2) P6SGW_WIII5 2) P7SGW_WIII5 2) proste modele matematyczne wykorzystywane analizie danych na potrzeby gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji metody statystyczne wykorzystywane analizie danych na potrzeby gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji zasady tworzenia i walidowania modeli cyfrowych, matematycznych i statystycznych służących do badania, oceny, symulowania i prognozowania zjawisk i procesów na potrzeby gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji; metody analizy i zarządzania danymi celu optymalizacji procesów modelowanie oparte na narzędziach IT, wykorzystywane do prowadzenia analiz zasobów wody, stanu ekosystemu i występujących nim zanieczyszczeń, pracy systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków; inteligentne systemy do zarządzania zasobami wodnymi, monitorowania jakości wody i optymalizacji procesów; modele wykorzystujące sztuczną inteligencję (ang. artificial intelligence, AI) wspomagające analizy zasobów wody, stanu ekosystemu i występujących nim zanieczyszczeń, pracy systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków, np. służące do prognozowania stanu zanieczyszczenia ekosystemu i zasobności obszaru zasilania ujęcia wody

19 narzędzia i modele do prognozowania zmian klimatu oraz ich wpływu na gospodarkę wodno-ściekową WIEDZA regulacje dotyczące badań terenowych i laboratoryjnych P4SGW_WIII6 2) P5SGW_WIII6 2) zasady przekazywania próbek do badań laboratoryjnych, tym wymogi dotyczące laboratoriów wykonujących badania na potrzeby procesów rekultywacji i remediacji oraz gospodarki wodno-ściekowej normy i regulacje prawne dotyczące zlecania i wykonywania badań terenowych i laboratoryjnych na potrzeby procesów rekultywacji i remediacji oraz gospodarki wodno-ściekowej UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI planowanie badań i pomiarów P4SGW_UIII1 2) P5SGW_UIII1 2) P6SGW_UIII1 2) szacować koszty wykonania pomiarów oraz badań laboratoryjnych i terenowych planować pomiary oraz badania laboratoryjne i terenowe, tym opracowywać harmonogram pomiarów oraz badań, dobierać rodzaje pomiarów i badań, określać sposób i miejsce pobrania oraz liczbę próbek, dobierać metody i techniki badania określać cele i zakres badań i pomiarów odniesieniu do przyjętych celów rekultywacji i remediacji lub założeń prowadzonej gospodarki wodno-ściekowej; analizować zasadność wykonywania pomiarów, badań i analiz z uwzględnieniem oczekiwanych korzyści i ponoszonych kosztów

20 UMIEJĘTNOŚCI wykonywanie badań i pomiarów P3SGW_UIII2 2) P4SGW_UIII2 2) P5SGW_UIII2 2) pobierać, oznakowywać, zabezpieczać, przygotowywać do przechowywania i transportowania próbki, np. gleby, wody, ścieków i osadów; odczytywać, tym zdalnie, dane z urządzeń i systemów pomiarowych prowadzić obserwacje, pomiary i badania mające na celu określenie parametrów wody, gleby, ścieków i osadów oraz zanieczyszczeń występujących ekosystemach formułować wytyczne zakresie technik i metod wykonywania obserwacji, pomiarów, pobierania próbek i wykonywania badań laboratoryjnych na potrzeby procesów rekultywacji i remediacji oraz gospodarki wodno-ściekowej UMIEJĘTNOŚCI obsługa urządzeń pomiarowych P3SGW_UIII3 2) P4SGW_UIII3 2) P5SGW_UIII3 2) P6SGW_UIII3 2) wykonywać działania związane z obsługą prostych urządzeń pomiarowych, np. ręcznych mierników, testerów, tlenomierzy (kalibrowanie, konserwowanie, regulowanie ustawień zgodnie z instrukcją, wykonywanie pomiaru) wykonywać działania związane z obsługą precyzyjnych urządzeń pomiarowych, np. analizatorów, spektrofotometrów, sond spektralnych (kalibrowanie, konserwowanie, regulowanie ustawień zgodnie z instrukcją, wykonywanie pomiaru) wykonywać zadania związane z obsługą systemów pomiarowych wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji oraz gospodarce wodno- -ściekowej, tym obsługiwać aplikacje sterujące urządzeniami pomiarowymi, przesyłające i gromadzące dane z urządzeń pomiarowych; nadzorować pracę urządzeń pomiarowych projektować systemy pomiarowe na potrzeby procesów rekultywacji i remediacji oraz gospodarki wodno-ściekowej UMIEJĘTNOŚCI pozyskiwanie danych zastanych dotyczących ekosystemów i zasobów wody P3SGW_UIII4 2) P4SGW_UIII4 2) określać źródła pozyskiwania danych historycznych i aktualnych; pozyskiwać, gromadzić oraz weryfikować wiarygodność danych dotyczących zasobów wody, ekosystemów i występujących nich zanieczyszczeń ustalać zakres i sposób pozyskania danych, dotyczących historii oraz aktualnej sytuacji ekosystemu, przydatnych do analizy zasobów wody, oceny ekosystemów i występujących nich zanieczyszczeń

21 UMIEJĘTNOŚCI analiza wyników pomiarów i badań P4SGW_UIII5 2) P5SGW_UIII5 2) P6SGW_UIII5 2) P7SGW_UIII5 2) oceniać dokładność pomiaru oraz wiarygodność wyników obserwacji, pomiarów i badań; identyfikować nieprawidłowości pomiarach i wynikach badań; monitorować dane klimacie oraz działania na podstawie systemów informacji geograficznej (GIS); monitorować wpływ rozwiązań opartych na przyrodzie (ang. Nature Based Solutions, NBS) na środowisko i gospodarkę wodno-ściekową interpretować wskazania urządzeń i systemów pomiarowych, wyniki obserwacji i badań laboratoryjnych oraz terenowych; identyfikować możliwe przyczyny nieprawidłowych lub nietypowych wyników pomiarów i badań laboratoryjnych analizować zbiory danych na potrzeby gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji; analizować dane klimacie; analizować wpływ rozwiązań opartych na przyrodzie (ang. Nature Based Solutions, NBS) na środowisko i gospodarkę wodno-ściekową; planować działania na podstawie systemów informacji geograficznej (GIS); zasilać danymi narzędzia i modele do analizy i prognozowania zmian klimatu posługiwać się modelami i narzędziami do prognozowania zmian klimatu oraz interpretować wyniki WYZNACZNIK IV: PROJEKTOWANIE I BUDOWA INFRASTRUKTURY WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE systemy zaopatrzenia wodę oraz systemy odprowadzania ścieków P3SGW_WIV1 2) P4SGW_WIV1 2) P5SGW_WIV1 2) P6SGW_WIV1 2) P7SGW_WIV1 2) P8SGW_WIV1 2) rodzaje systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków (np. ze względu na budowę, działanie i zasięg); rodzaje elementów wchodzących skład funkcje i zasady działania elementów systemu zaopatrzenia wodę oraz systemu odprowadzania ścieków, np. ujęcie wody, stacja uzdatniania, pompownia, sieć wodociągowa, oczyszczalnia; zasady doboru urządzeń i instalacji do wyposażenia obiektów systemu zaopatrzenia wodę oraz systemu odprowadzania ścieków; zasady budowy i montażu elementów systemu zasady projektowania i budowy systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków; metody zatrzymywania wody opadowej miejscu opadu trendy zakresie projektowania i wykonywania systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków najnowsze rozwiązania zakresie projektowania systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków

22 systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków procesy oceny cyklu życia (LCA), tym wpływu systemów na środowisko zaopatrzenia wodę oraz systemu odprowadzania ścieków; metodykę oceny cyklu życia (LCA) stosowaną do oceny wpływu systemów na środowisko WIEDZA urządzenia, armatura i rurociągi P3SGW_WIV2 2) P4SGW_WIV2 2) P5SGW_WIV2 2) P6SGW_WIV2 2) P7SGW_WIV2 2) P8SGW_WIV2 2) rodzaje urządzeń, armatury i elementów rurociągów stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków zasady działania urządzeń oraz armatury stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków; właściwości elementów rurociągów wpływające na ich trwałość, niezawodność i parametry transportowanego medium przeznaczenie i budowa urządzeń, armatury oraz elementów rurociągów stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków; warunki i ograniczenia dotyczące stosowania urządzeń, armatury oraz elementów rurociągów systemach zaopatrzenia wodę oraz odprowadzania ścieków; regulacje prawne dotyczące stosowania urządzeń oraz armatury systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków zasady konfigurowania i programowania sterowanych komputerowo urządzeń oraz armatury stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków trendy zakresie urządzeń, armatury oraz rurociągów stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków najnowsze osiągnięcia zakresie urządzeń, armatury oraz rurociągów stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków

23 WIEDZA zjawiska hydrauliczne P3SGW_WIV3 2) P4SGW_WIV3 2) P5SGW_WIV3 2) podstawowe pojęcia z zakresu hydrauliki oraz mechaniki płynów (przepływ, ciśnienie) zjawiska hydrauliczne występujące systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków, mogące mieć negatywny wpływ na infrastrukturę metody zabezpieczenia systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków przed skutkami występowania niekorzystnych zjawisk hydraulicznych i atmosferycznych; metody oceny skutków wystąpienia niekorzystnych zjawisk hydraulicznych i atmosferycznych WIEDZA infrastruktura wykorzystywana procesach rekultywacji i remediacji P3SGW_WIV4 2) P4SGW_WIV4 2) P5SGW_WIV4 2) rodzaje obiektów oraz instalacji wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji funkcje i zasady działania obiektów oraz instalacji wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji; procesy oceny cyklu życia (LCA), tym wpływu infrastruktury wykorzystywanej remediacji i rekultywacji na środowisko przeznaczenie i konstrukcja obiektów oraz instalacji wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji; zasady projektowania i budowy obiektów oraz instalacji wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji; metodykę oceny cyklu życia (LCA) stosowaną do oceny wpływu infrastruktury wykorzystywanej remediacji i rekultywacji, procesów i usług na środowisko

24 WIEDZA regulacje prawne dotyczące projektowania i budowy infrastruktury P3SGW_WIV5 2) P4SGW_WIV5 2) P5SGW_WIV5 2) P6SGW_WIV5 2) wynikające z regulacji prawnych pojęcia i definicje dotyczące projektowania i budowy infrastruktury wodno- -ściekowej oraz wykorzystywanej procesach rekultywacji i remediacji procedury związane z uzgadnianiem projektów, planów sytuacyjnych oraz wydawaniem warunków technicznych, pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych związanych z projektowaniem i budową infrastruktury wodno-ściekowej oraz wykorzystywanej procesach rekultywacji i remediacji; zasady i kryteria stosowane do oceny materiałów, z uwzględnieniem wyczerpywania się zasobów, zużycia energii, emisji, toksyczności i możliwości recyklingu; zasady i kryteria projektowania infrastruktury zgodnie z modelem adaptacji i ograniczania zmian klimatu; zasady zrównoważonego zarządzania zasobami wodnymi, tym wodami opadowymi; zasady ekoprojektowania, przedłużania żywotności i zrównoważonych procesów produkcyjnych normy oraz regulacje prawne dotyczące projektowania i budowy obiektów, instalacji oraz sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę, systemów odprowadzania ścieków oraz systemów wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji; regulacje prawne dotyczące przyłączania użytkowników do sieci wodociągowych i kanalizacyjnych; organizacje i projekty przez nie realizowane obszarze klimatu i środowiska, źródła finansowania i instrumenty finansowe oraz strategie na rzecz środowiska europejskie regulacje prawne, wytyczne oraz normy określające standardy i modele zaopatrzenia wodę oraz odprowadzania ścieków

25 oraz projektowania z uwzględnieniem wpływu na środowisko i zasad gospodarki obiegu zamkniętym UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI projektowanie infrastruktury służącej zbiorowemu zaopatrzeniu wodę i odprowadzaniu ścieków P4SGW_UIV1 2) P5SGW_UIV1 2) P6SGW_UIV1 2) P7SGW_UIV1 2) przeprowadzać ocenę cyklu życia (LCA) infrastruktury, tym wykorzystanych materiałów, instalacji i innych elementów; wykonywać obliczenia, tym hydrauliczne, na potrzeby projektowania systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków dobierać urządzenia, armaturę oraz inne elementy wchodzące skład instalacji, sieci i obiektów systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków; określać typ i parametry urządzeń, armatury oraz innych elementów wchodzących skład instalacji, sieci i obiektów systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków planować umiejscowienie infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej z zachowaniem racjonalnego gospodarowania przestrzenią; projektować pojedyncze instalacje będące elementami systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków projektować systemy zaopatrzenia wodę oraz systemy odprowadzania ścieków i ich elementy z wykorzystaniem innowacyjnych urządzeń oraz rozwiązań technologicznych; planować lokalizację obiektów systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków; planować strefy zaopatrzenia wodę i odprowadzania ścieków oraz sposób zasilania sieci wodociągowej; projektować infrastrukturę odporną na zmiany klimatu, z wykorzystaniem wiedzy klimacie, zrównoważonym zarządzaniu zasobami wodnymi oraz wpływie infrastruktury na środowisko

26 UMIEJĘTNOŚCI projektowanie indywidualnych instalacji wodno-ściekowych P3SGW_UIV2 2) P4SGW_UIV2 2) P5SGW_UIV2 2) P6SGW_UIV2 2) wykonywać obliczenia na potrzeby projektowania indywidualnych instalacji wodno-ściekowych, np. przydomowych oczyszczalni, studni, systemów mikroretencji dobierać urządzenia, armaturę, zbiorniki oraz inne elementy wchodzące skład indywidualnych instalacji wodno-ściekowych określać typ, parametry oraz lokalizację urządzeń, armatury, zbiorników oraz innych elementów wchodzących skład indywidualnych instalacji wodno-ściekowych projektować indywidualne instalacje wodno-ściekowe, np. przydomowe oczyszczalnie, studnie, systemy mikroretencji UMIEJĘTNOŚCI projektowanie infrastruktury wykorzystywanej procesach rekultywacji i remediacji P4SGW_UIV3 2) P5SGW_UIV3 2) P6SGW_UIV3 2) wykonywać obliczenia na potrzeby projektowania infrastruktury wykorzystywanej procesach rekultywacji i remediacji dobierać materiały i technologie wykonania obiektów i instalacji wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji; określać parametry oraz lokalizację obiektów i instalacji wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji projektować elementy infrastruktury wykorzystywanej procesach rekultywacji i remediacji, np. instalacje napowietrzające, pryzmy remediacyjne UMIEJĘTNOŚCI analiza wydajności i niezawodności systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków P4SGW_UIV4 2) P5SGW_UIV4 2) P6SGW_UIV4 2) P7SGW_UIV4 2) P8SGW_UIV4 2) obliczać wydajność systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków lub ich elementów z uwzględnieniem gęstości zaludnienia danego obszaru oraz działalności prowadzonych na danym obszarze; obliczać wartości wskaźników niezawodności systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków lub ich elementów analizować wydajność i niezawodność systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków lub ich elementów; identyfikować możliwości oraz ograniczenia dotyczące rozbudowy systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków lub ich elementów projektować rozwiązania optymalizujące parametry systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków lub ich elementów, tym zwiększające ich wydajność i niezawodność (np. zawory napowietrzająco- -odpowietrzające, regulatory ciśnienia) modelować pracę systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków z wykorzystaniem zaawansowanych systemów i narzędzi informatycznych opracowywać i weryfikować modele symulacyjne dla systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków

27 UMIEJĘTNOŚCI wykonywanie przyłączy P3SGW_UIV5 2) P4SGW_UIV5 2) P5SGW_UIV5 2) P6SGW_UIV5 2) wykonywać przyłącza do sieci wodociągowych i kanalizacyjnych wykonywać obliczenia niezbędne do projektowania przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych; określać warunki techniczne przyłączenia użytkownika do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej dobierać urządzenia oraz armaturę niezbędne do wykonania przyłącza do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej projektować przyłącza do sieci wodociągowych i kanalizacyjnych UMIEJĘTNOŚCI korzystanie z dokumentacji P3SGW_UIV6 2) P4SGW_UIV6 2) P5SGW_UIV6 2) posługiwać się projektami instalacji oraz sieci wodociągowych i kanalizacyjnych oraz dokumentacją techniczną urządzeń i armatury stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków aktualizować dane dotyczące obiektów, instalacji oraz sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków oraz wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji na podstawie systemu informacji geograficznej (GIS) prowadzić dokumentację związaną z projektowaniem i budową obiektów, instalacji oraz sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków oraz wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji

28 WYZNACZNIK V: EKSPLOATACJA INFRASTRUKTURY WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE zasady obsługi, konserwacji i eksploatacji urządzeń, armatury i rurociągów P3SGW_WV1 2) P4SGW_WV1 2) P5SGW_WV1 2) P6SGW_WV1 2) zasady obsługi, konserwacji oraz eksploatacji prostych elementów armatury stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków, np. zasuwy, zastawki, zawory zwrotne, hydranty wewnętrzne i zewnętrzne, wodomierze; zasady konserwacji oraz eksploatacji rurociągów zasady obsługi, konserwacji oraz eksploatacji urządzeń oraz złożonych elementów armatury stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków regulacje prawne dotyczące utrzymania infrastruktury wodno- -ściekowej, tym wykonywania przeglądów technicznych; parametry pracy i sposób działania urządzeń i armatury stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków mechanizmy i kryteria technicznej oraz ekonomicznej optymalizacji eksploatacji urządzeń, armatury oraz rurociągów wykorzystywanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków WIEDZA specjalistyczny sprzęt pomocniczy P3SGW_WV2 2) P4SGW_WV2 2) P5SGW_WV2 2) P6SGW_WV2 2) P7SGW_WV2 2) P8SGW_WV2 2) rodzaje narzędzi, urządzeń i pojazdów specjalistycznych służących do diagnostyki, czyszczenia i udrażniania urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków; zasady obsługi oraz bieżącej konserwacji narzędzi, prostych urządzeń oraz pojazdów specjalistycznych służących do diagnostyki, czyszczenia i udrażniania zasady obsługi oraz bieżącej konserwacji umiarkowanie złożonych urządzeń służących do diagnostyki, czyszczenia i udrażniania urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków, np. korelatorów, geofonów, loggerów i przepływomierzy parametry pracy i sposób działania urządzeń i pojazdów specjalistycznych służących do diagnostyki, czyszczenia i udrażniania urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków zasady projektowania i programowania złożonych systemów diagnostycznych kierunki rozwoju zakresie urządzeń i pojazdów służących do diagnostyki, czyszczenia i udrażniania urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków najnowsze osiągnięcia zakresie urządzeń i pojazdów służących do diagnostyki, czyszczenia i udrażniania urządzeń, instalacji oraz sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków

29 urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków, np. lokalizatorów, myjek, pomp i pojazdów WUKO WIEDZA regulacje prawne dotyczące utrzymania infrastruktury P3SGW_WV3 2) P4SGW_WV3 2) P5SGW_WV3 2) wynikające z regulacji prawnych pojęcia i definicje dotyczące utrzymania infrastruktury wodno-ściekowej zasady utrzymania, gospodarki remontowej oraz eksploatacji obiektów, urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków normy oraz regulacje prawne dotyczące utrzymania systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI obsługa urządzeń i armatury P3SGW_UV1 2) P4SGW_UV1 2) P5SGW_UV1 2) P6SGW_UV1 2) P7SGW_UV1 2) P8SGW_UV1 2) wykonywać proste działania związane z obsługą pojedynczych urządzeń i armatury stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków (przygotowanie do pracy, uruchomienie, regulowanie, ustawienie parametrów zgodnie z instrukcją, odczytywanie wskazań, wyłączenie, zabezpieczenie po skończonej pracy) wykonywać zadania związane z obsługą zespołów urządzeń wykorzystywanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków (przygotowanie do pracy, uruchomienie, regulowanie, ustawienie parametrów zgodnie z instrukcją, monitorowanie parametrów, wyłączenie, konserwowanie i zabezpieczenie po skończonej pracy) wykonywać zadania związane z obsługą urządzeń i ich zespołów zmiennych i nie pełni przewidywalnych warunkach, wynikających np. ze zmian parametrów jakościowych wody, ilości wody, ścieków (monitorowanie pracy urządzeń, korygowanie parametrów zależności od przebiegu procesu) programować urządzenia i zespoły urządzeń sterowane komputerowo; analizować pracę urządzeń i zespołów urządzeń z wykorzystaniem modeli matematycznych oraz systemów informatycznych typu SCADA modyfikować i optymalizować oprogramowanie sterujące pracą urządzeń i ich zespołów; symulować pracę systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków z wykorzystaniem modeli matematycznych opracowywać modele symulacyjne dla systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków

30 UMIEJĘTNOŚCI obsługa specjalistycznego sprzętu pomocniczego P3SGW_UV2 2) P4SGW_UV2 2) P5SGW_UV2 2) wykonywać działania związane z obsługą narzędzi, prostych urządzeń oraz pojazdów specjalistycznych służących do diagnostyki, czyszczenia i udrażniania urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków, np. lokalizatorów, myjek, pomp, pojazdów WUKO (kalibrowanie, konserwowanie, regulowanie ustawień zgodnie z instrukcją, wykonywanie prac) wykonywać działania związane z obsługą umiarkowanie złożonych urządzeń służących do diagnostyki, do wykrywania i lokalizowania nieuprawnionych podłączeń do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a także do czyszczenia i udrażniania urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków, np. korelatorów, geofonów, loggerów, przepływomierzy (kalibrowanie, konserwowanie, regulowanie ustawień zgodnie z instrukcją, wykonywanie prac) dobierać narzędzia oraz urządzenia służące do diagnostyki, czyszczenia i udrażniania urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków; wykonywać zadania związane z obsługą złożonych systemów diagnostycznych, tym obsługiwać aplikacje sterujące urządzeniami diagnostycznymi, przesyłające i gromadzące dane z urządzeń; nadzorować pracę urządzeń i systemów diagnostycznych UMIEJĘTNOŚCI diagnostyka awarii P3SGW_UV3 2) P4SGW_UV3 2) P5SGW_UV3 2) P6SGW_UV3 2) wykonywać organoleptyczną ocenę poprawności funkcjonowania urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków; odczytywać dane z urządzeń pomiarowych lokalizować awarie i zakłócenia działaniu urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków; wykrywać i lokalizować nieuprawnione podłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej analizować dane z urządzeń pomiarowych i systemów monitorujących; analizować typowe przyczyny nieprawidłowego działania, awarii i zakłóceń działaniu urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład analizować nietypowe przyczyny nieprawidłowego działania, awarii i zakłóceń działaniu urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków

31 i systemów monitorujących pracę urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków UMIEJĘTNOŚCI planowanie przeglądów, remontów, napraw, modernizacji P4SGW_UV4 2) P5SGW_UV4 2) P6SGW_UV4 2) P7SGW_UV4 2) planować prace związane z przeglądami, remontami, naprawami, modernizacją urządzeń i instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych; szacować koszty wykonania przeglądów, remontów, napraw i modernizacji planować prace związane z przeglądami, remontami i typowymi naprawami obiektów i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków, tym określać sposób ich wykonania, harmonogram, niezbędne zasoby oraz zakres wyłączenia sieci; określać potrzeby zakresie odtwarzania infrastruktury wodno-ściekowej planować sposób naprawy warunkach nietypowych lub szczególnego zagrożenia dla mienia, życia lub zdrowia ludzi; planować modernizację urządzeń i instalacji wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków oraz rozbudowę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych opracowywać długoterminowe plany rozwojowe systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków UMIEJĘTNOŚCI konserwacja, remonty, naprawy, modernizacja P3SGW_UV5 2) P4SGW_UV5 2) P5SGW_UV5 2) wykonywać czynności związane z bieżącą oraz okresową konserwacją urządzeń oraz armatury (płukanie, czyszczenie, udrażnianie), przeprowadzać przeglądy techniczne, wykonywać proste naprawy i remonty urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków wykonywać modernizacje oraz złożone naprawy i remonty urządzeń i instalacji wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków oraz remonty sieci wodociągowych i kanalizacyjnych warunkach typowych wykonywać naprawy i remonty urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków warunkach nietypowych lub warunkach szczególnego zagrożenia; oceniać poprawność wykonanych napraw i remontów urządzeń,

32 instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę i systemów odprowadzania ścieków UMIEJĘTNOŚCI wykorzystywanie dokumentacji P3SGW_UV6 2) P4SGW_UV6 2) posługiwać się instrukcjami obsługi i dokumentacją techniczną urządzeń i armatury stosowanych systemach zaopatrzenia wodę oraz systemach odprowadzania ścieków oraz instrukcjami obsługi i dokumentacją techniczną specjalistycznego sprzętu pomocniczego; odczytywać dane dotyczące obiektów, instalacji oraz sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków z systemów informacji geograficznej (GIS), oraz systemów informacji przestrzennej, tym z wykorzystaniem urządzeń mobilnych prowadzić dokumentację związaną z eksploatacją obiektów, urządzeń, instalacji oraz sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę oraz systemów odprowadzania ścieków

33 WYZNACZNIK VI: UJMOWANIE, UZDATNIANIE, DOSTARCZANIE WODY WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE parametry jakościowe wody P3SGW_WVI1 2) P4SGW_WVI1 2) P5SGW_WVI1 2) P6SGW_WVI1 2) P7SGW_WVI1 2) parametry charakteryzujące jakość wody na poszczególnych etapach procesów jej ujmowania, uzdatniania i dostarczania czynniki wpływające na parametry jakościowe wody na poszczególnych etapach procesów jej ujmowania, uzdatniania i dostarczania regulacje prawne dotyczące parametrów jakościowych wody na poszczególnych etapach procesów jej ujmowania, uzdatniania i dostarczania uwarunkowania naukowe, prawne, społeczne i gospodarcze określania wymagań dotyczących parametrów jakościowych wody na potrzeby tworzenia regulacji prawnych kierunki zmian zakresie krajowych, europejskich i światowych regulacji prawnych dotyczących parametrów jakościowych wody na poszczególnych etapach procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania WIEDZA ochrona ujęć wody P3SGW_WVI2 2) P4SGW_WVI2 2) P5SGW_WVI2 2) P6SGW_WVI2 2) zakazy, ograniczenia i nakazy obowiązujące na terenie ochrony bezpośredniej i pośredniej strefach ochronnych ujęć wody; rodzaje podmiotów uprawnionych do przeprowadzenia działań kontrolnych oraz odpowiedzialnych za monitorowanie naruszeń strefach ochronnych ujęć wody sposoby zabezpieczania obszarów zasilania ujęć wody; procedury kontroli oraz raportowania naruszeń strefach ochronnych ujęć wody normy oraz regulacje prawne dotyczące ochrony obszarów zasilania ujęć wody metody i modele służące do wyznaczania stref ochronnych ujęć wody

34 WIEDZA eksploatacja ujęć wody P3SGW_WVI3 2) P4SGW_WVI3 2) P5SGW_WVI3 2) rodzaje ujęć wody zasady dotyczące eksploatacji różnych typów ujęć wody; zjawiska naturalne i czynniki antropogeniczne wpływające na sposób eksploatacji ujęcia wody regulacje prawne dotyczące korzystania z ujęć wody WIEDZA technologia uzdatniania wody P4SGW_WVI4 2) P5SGW_WVI4 2) P6SGW_WVI4 2) P7SGW_WVI4 2) P8SGW_WVI4 2) metody i technologie wykorzystywane procesach uzdatniania wody zasady doboru metod i technologii wykorzystywanych procesach uzdatniania wody zależności od np. źródła pochodzenia wody, parametrów wody ujmowanej i przeznaczenia wody zasady dostosowywania metod i technologii uzdatniania wody sytuacjach nietypowych i nieprzewidzianych, np. nagłych zmian jakości wody, skażenia obszarze ochronnym ujęcia wody, powodzi trendy zakresie technologii wykorzystywanych procesach uzdatniania wody najnowsze rozwiązania technologiczne wykorzystywane procesach uzdatniania wody WIEDZA reakcje chemiczne i procesy biologiczne zachodzące procesach uzdatniania wody P3SGW_WVI5 2) P4SGW_WVI5 2) P5SGW_WVI5 2) P6SGW_WVI5 2) podstawowe pojęcia dotyczące reakcji chemicznych i procesów biologicznych zachodzących procesach uzdatniania wody rodzaje reakcji chemicznych i procesów biologicznych zachodzących procesach uzdatniania wody czynniki wpływające na przebieg reakcji chemicznych i procesów biologicznych zachodzących procesach uzdatniania wody przebieg reakcji chemicznych i procesów biologicznych zachodzących procesach uzdatniania wody

35 WIEDZA procesy jednostkowe wykorzystywane uzdatnianiu wody P3SGW_WVI6 2) P4SGW_WVI6 2) P5SGW_WVI6 2) P6SGW_WVI6 2) procesy jednostkowe wykorzystywane uzdatnianiu wody; parametry charakteryzujące procesy jednostkowe wykorzystywane uzdatnianiu wody zasady prowadzenia, etapy i przebieg procesów jednostkowych wykorzystywanych uzdatnianiu wody, np. ozonowanie, koagulacja, filtracja, dezynfekcja zasady doboru parametrów procesów jednostkowych wykorzystywanych uzdatnianiu wody; zależności między poszczególnymi procesami jednostkowymi wykorzystywanymi uzdatnianiu wody i ich parametrami wpływ poszczególnych procesów jednostkowych na parametry jakościowe wody WIEDZA preparaty wykorzystywane procesach uzdatniania wody P3SGW_WVI7 2) P4SGW_WVI7 2) P5SGW_WVI7 2) P6SGW_WVI7 2) P7SGW_WVI7 2) P8SGW_WVI7 2) rodzaje preparatów stosowanych procesach uzdatniania wody, tym nazwy handlowe, rodzaje opakowań i oznaczenia; rodzaje certyfikatów, oznakowań i norm weryfikujących ekologiczność i bezpieczeństwo materiałów i substancji kontaktujących się z wodą; wpływ preparatów na środowisko wyniku stosowania ich uzdatnianiu wody działanie, warunki stosowania, skutki uboczne oraz zagrożenia związane ze stosowaniem preparatów wykorzystywanych procesach uzdatniania wody skład chemiczny preparatów wykorzystywanych procesach uzdatniania wody; sposób wchodzenia preparatów reakcje z innymi substancjami chemicznymi wpływ preparatów wykorzystywanych procesach uzdatniania wody na zdrowie ludzi, dobrostan roślin i zwierząt oraz przebieg procesów technologicznych wykorzystujących dostarczaną wodę trendy dotyczące preparatów wykorzystywanych procesach uzdatniania wody najnowsze rozwiązania dotyczące preparatów wykorzystywanych procesach uzdatniania wody

36 WIEDZA nieprawidłowości procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody P3SGW_WVI8 2) P4SGW_WVI8 2) P5SGW_WVI8 2) rodzaje nieprawidłowości występujących procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody przyczyny występowania nieprawidłowości procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody wpływ nieprawidłowości występujących podczas prowadzenia procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody na przebieg i efektywność tych procesów oraz na parametry jakościowe wody WIEDZA bilans wody systemie zaopatrzenia wodę P3SGW_WVI9 2) P4SGW_WVI9 2) P5SGW_WVI9 2) P6SGW_WVI9 2) P7SGW_WVI9 2) rodzaje i przyczyny strat wody systemach zaopatrzenia wodę czynniki wpływające na straty wody; współczynniki wykorzystywane do obliczeń wielkości strat wody systemach zaopatrzenia wodę; dopuszczalne wielkości strat wody systemach zaopatrzenia wodę metody i procedury bilansowania wody systemach zaopatrzenia wodę; metody wykrywania i analizy strat wody oraz obliczania wielkości strat wody; metody zapobiegania i ograniczania strat wody zasady zarządzania systemem zaopatrzenia wodę rejonie działania operatora sieci wodociągowej zasady planowania strategicznego funkcjonowania systemu zaopatrzenia wodę, zarządzania zasobami wody i tworzenia rezerw wody WIEDZA efektywność procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody P4SGW_WVI10 2) P5SGW_WVI10 2) P6SGW_WVI10 2) rodzaje czynników wpływających na efektywność procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody, tym na efektywność finansową i energetyczną metody oraz rozwiązania organizacyjne i technologiczne podnoszące efektywność procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody, tym efektywność finansową i energetyczną technologie automatyzacji i robotyzacji procesów systemach zaopatrzenia wodę, które zwiększają efektywność i redukują zużycie zasobów

37 WIEDZA koszty działań związanych z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody P3SGW_WVI11 2) P4SGW_WVI11 2) P5SGW_WVI11 2) P6SGW_WVI11 2) rodzaje kosztów występujących procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody składniki kosztowe działań związanych z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody; zasady kalkulacji kosztów prowadzenia działań związanych z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody zasady optymalizacji finansowej działań związanych z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody metody oceny i zarządzania ryzykiem finansowym związanym z czynnikami środowiskowymi systemach zaopatrzenia wodę; metody zapewnienia długoterminowej rentowności inwestycji gospodarce wodnej WIEDZA zagospodarowanie osadów, popłuczyn i innych odpadów powstających procesach uzdatniania wody P3SGW_WVI12 2) P4SGW_WVI12 2) P5SGW_WVI12 2) P6SGW_WVI12 2) P7SGW_WVI12 2) P8SGW_WVI12 2) zasady postępowania z osadami, popłuczynami i innymi odpadami powstającymi procesach uzdatniania wody możliwości zastosowania osadów, popłuczyn i innych odpadów powstających procesach uzdatniania wody oraz substancji z nich odzyskiwanych innych branżach skład chemiczny osadów, popłuczyn i innych odpadów powstających procesach uzdatniania wody; możliwości technologiczne odzyskania substancji z osadów, popłuczyn i innych odpadów powstających procesach uzdatniania wody; uwarunkowania ekonomiczne, organizacyjne i prawne wykorzystywania substancji odzyskiwanych z osadów, popłuczyn i innych odpadów powstających procesach uzdatniania wody korzyści ekonomiczne i środowiskowe wynikające z zagospodarowywania osadów, popłuczyn i innych odpadów powstających procesach uzdatniania wody, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju kierunki rozwoju zakresie technologii odzyskiwania substancji z osadów, popłuczyn i innych odpadów powstających procesach uzdatniania wody oraz ich ponownego wykorzystywania innowacje zakresie technologii odzyskiwania substancji z osadów, popłuczyn i innych odpadów powstających procesach uzdatniania wody oraz ich ponownego wykorzystywania

38 WIEDZA infrastruktura krytyczna P3SGW_WVI13 2) P4SGW_WVI13 2) P5SGW_WVI13 2) P6SGW_WVI13 2) obiekty i systemy wchodzące skład infrastruktury krytycznej zasady działania i obowiązki operatorów infrastruktury krytycznej związanej z zaopatrzeniem wodę; zasady ochrony obiektów wchodzących skład infrastruktury krytycznej związanej z zaopatrzeniem wodę regulacje prawne dotyczące infrastruktury krytycznej związanej z zaopatrzeniem wodę metodykę oceny i zarządzania ryzykiem, tym ryzykiem związanym z czynnikami środowiskowymi WIEDZA uwarunkowania formalnoprawne dotyczące ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody P3SGW_WVI14 2) P4SGW_WVI14 2) P5SGW_WVI14 2) obowiązki operatora sieci wodociągowej związane z procesami ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody zasady prowadzenia działalności związanej z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody, tym opłaty, wymagane pozwolenia oraz uprawnienia; procedury uzyskiwania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych procesach związanych z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody regulacje prawne dotyczące ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody; regulacje prawne dotyczące uzyskiwania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych niezbędnych procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody

39 UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI analiza jakości wody obszarze zasilania ujęcia P4SGW_UVI1 2) P5SGW_UVI1 2) P6SGW_UVI1 2) P7SGW_UVI1 2) oceniać jakość wody pod kątem możliwości jej uzdatnienia i dostarczenia odbiorcom analizować wahania parametrów wody obszarach zasilania ujęć wody; analizować czynniki wpływające na parametry jakościowe wody obszarach zasilania ujęć wody oceniać wpływ zjawisk naturalnych i czynników antropogenicznych na parametry jakościowe wody prognozować parametry jakościowe wody ujęciach UMIEJĘTNOŚCI analiza zasobności ujęć wody P4SGW_UVI2 2) P5SGW_UVI2 2) P6SGW_UVI2 2) P7SGW_UVI2 2) P8SGW_UVI2 2) obliczać zasobność i wydajność ujęć wody analizować możliwości budowy ujęć wody analizować zasobność i wydajność ujęcia wody pod kątem możliwości zaspokojenia istniejącego i przewidywanego zapotrzebowania opracowywać wieloletnie prognozy i plany dotyczące eksploatacji ujęć wody tworzyć modele cyfrowe i matematyczne służące do symulacji eksploatacji ujęć wody, tym system informacji geograficznej (GIS), modele digital twin i modele wykorzystujące sztuczną inteligencję (ang. artificial intelligence, AI) UMIEJĘTNOŚCI pobór wody P4SGW_UVI3 2) P5SGW_UVI3 2) P6SGW_UVI3 2) monitorować i regulować pobór wody z pojedynczego ujęcia nadzorować i regulować parametry pracy systemu poboru wody opartego na wielu ujęciach wody opracowywać plany poboru wody, tym określać ilość wody wydobywanej oraz wielkość rezerwy wody surowej

40 UMIEJĘTNOŚCI kontrola obszaru zasilania ujęcia wody P3SGW_UVI4 2) P4SGW_UVI4 2) P5SGW_UVI4 2) P6SGW_UVI4 2) wykonywać działania związane z regulowaniem przepływu wody obszarze zasilania ujęcia wody oceniać parametry przepływu wody obszarze zasilania ujęcia wody pod kątem prowadzenia procesu ujmowania wody dobierać parametry przepływu wody obszarze zasilania ujęcia wody warunkach typowych dobierać parametry przepływu wody rzece obszarze zasilania ujęcia wody sytuacjach nagłych i nietypowych (np. przyducha, zrzut nieczystości) UMIEJĘTNOŚCI analiza ryzyka dla ujęć wody i systemów zaopatrzenia wodę P4SGW_UVI5 2) P5SGW_UVI5 2) P6SGW_UVI5 2) P7SGW_UVI5 2) identyfikować zagrożenia strefie ochronnej ujęcia wody oraz systemie zaopatrzenia wodę wpływające na jakość i ilość wody; realizować działania zapobiegające wystąpieniu zagrożeń strefie ochronnej ujęcia wody oraz systemie zaopatrzenia wodę i działania ograniczające skutki wystąpienia tych zagrożeń oceniać ryzyko wystąpienia strefie ochronnej ujęcia wody oraz systemie zaopatrzenia wodę zagrożeń wpływających na jakość i ilość wody; sporządzać ocenę ryzyka dla ujęcia wody oraz systemu zaopatrzenia wodę; projektować strefy ochronne ujęć wody planować i nadzorować realizację działań zapobiegających wystąpieniu zagrożeń strefie ochronnej ujęcia wody oraz systemie zaopatrzenia wodę i działań ograniczających skutki wystąpienia tych zagrożeń; analizować wpływ wystąpienia zagrożeń strefie ochronnej ujęcia wody lub systemie zaopatrzenia wodę na jakość i ilość dostarczanej wody projektować rozwiązania minimalizujące prawdopodobieństwo i skutki wystąpienia zagrożeń strefie ochronnej ujęcia wody oraz systemie zaopatrzenia wodę UMIEJĘTNOŚCI określanie zapotrzebowania na wodę P3SGW_UVI6 2) P4SGW_UVI6 2) P5SGW_UVI6 2) P6SGW_UVI6 2) P7SGW_UVI6 2) wykonywać obliczenia niezbędne do szacowania zapotrzebowania na wodę szacować zapotrzebowanie na wodę gospodarstw domowych szacować zapotrzebowanie na wodę rejonie działalności operatora sieci wodociągowej szacować zapotrzebowanie na wodę perspektywie wieloletniej z uwzględnieniem przewidywanych zmian nawyków konsumenckich prognozować zmiany zapotrzebowania na wodę, rejonie działalności operatora sieci wodociągowej, wynikające z wystąpienia nietypowych sytuacji społeczno-gospodarczych, zjawisk naturalnych i klęsk żywiołowych

41 UMIEJĘTNOŚCI zapewnianie bezpieczeństwa dostaw wody P3SGW_UVI7 2) P4SGW_UVI7 2) P5SGW_UVI7 2) P6SGW_UVI7 2) P7SGW_UVI7 2) P8SGW_UVI7 2) realizować działania wynikające z procedur zapewniających ciągłość działania procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody realizować plany zapewnienia ciągłości dostaw wody sytuacjach planowanych przeglądów, remontów, konserwacji, modernizacji urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę realizować plany zapewnienia ciągłości dostaw wody sytuacjach awaryjnych, przypadku wystąpienia nieplanowanych zmian ilości lub parametrów jakościowych wody oraz innych sytuacjach nagłych powodujących zakłócenia procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody, np. sytuacji skażenia ujęcia, awarii sieci wodociągowej; przeprowadzać ewaluację planów zapewnienia ciągłości działania procesach ujmowania oraz uzdatniania i dostarczania wody opracowywać plany i procedury zapewnienia ciągłości dostaw wody sytuacjach planowanych przeglądów, remontów, konserwacji, modernizacji urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów zaopatrzenia wodę opracowywać plany i procedury zapewnienia ciągłości dostaw wody sytuacjach awaryjnych, sytuacjach wystąpienia nieplanowanych zmian ilości lub parametrów jakościowych wody oraz innych sytuacjach nagłych powodujących zakłócenia procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody, np. sytuacji skażenia ujęcia, awarii sieci wodociągowej opracowywać wieloletnie strategie i plany zapewnienia bezpieczeństwa zaopatrzenia wodę UMIEJĘTNOŚCI monitorowanie rozbioru wody P4SGW_UVI8 2) P5SGW_UVI8 2) P6SGW_UVI8 2) opracowywać dane dotyczące rozbioru wody; identyfikować anomalie rozbiorze wody; obliczać straty wody systemach zaopatrzenia wodę analizować przyczyny wahań rozbioru wody; analizować wskaźniki strat wody systemie zaopatrzenia wodę; sporządzać bilans wody systemach zaopatrzenia wodę adaptować i wdrażać rozwiązania i technologie ograniczające straty wody systemach zaopatrzenia wodę; opracowywać i interpretować dane i raporty dla interesariuszy, tym dla administracji publicznej

42 UMIEJĘTNOŚCI projektowanie technologii uzdatniania wody P5SGW_UVI9 2) P6SGW_UVI9 2) P7SGW_UVI9 2) P8SGW_UVI9 2) dobierać procesy jednostkowe uzdatniania wody i planować ich przebieg zależności od jakości wody surowej; dobierać parametry procesów technologicznych uzdatniania wody modyfikować parametry procesów technologicznych uzdatniania wody sytuacjach nietypowych i nieprzewidzianych, np. nagłych zmian jakości wody, zanieczyszczenia ujęcia i powodzi modyfikować metody i technologie uzdatniania wody opracowywać innowacje zakresie uzdatniania wody UMIEJĘTNOŚCI prowadzenie procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody P4SGW_UVI10 2) P5SGW_UVI10 2) P6SGW_UVI10 2) monitorować przebieg procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody; identyfikować nieprawidłowości i zakłócenia wpływające na przebieg procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody dobierać parametry procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody; identyfikować możliwe przyczyny nieprawidłowości i zakłóceń wpływających na przebieg procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody formułować zalecenia dotyczące optymalizacji procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody UMIEJĘTNOŚCI stosowanie preparatów procesach uzdatniania wody P3SGW_UVI11 2) P4SGW_UVI11 2) P5SGW_UVI11 2) obliczać dawki i dozować preparaty procesach uzdatniania wody; nadzorować poprawność dozowania preparatów przez urządzenia dozujące procesach uzdatniania wody określać warunki stosowania preparatów procesach uzdatniania wody dobierać rodzaj, ilość oraz stężenie preparatów wykorzystywanych procesach uzdatniania wody zależności od zastosowanej metody oraz jakości wody surowej

43 UMIEJĘTNOŚCI analiza skuteczności i wydajności procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody P4SGW_UVI12 2) P5SGW_UVI12 2) P6SGW_UVI12 2) P7SGW_UVI12 2) P8SGW_UVI12 2) identyfikować nieprawidłowości i zakłócenia wpływające na skuteczność i wydajność procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody analizować skuteczność i wydajność procesów technologicznych ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody; identyfikować możliwe przyczyny nieprawidłowości i zakłóceń wpływających na skuteczność i wydajność procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody adaptować i wdrażać rozwiązania i technologie podnoszące skuteczność i wydajność procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody modyfikować procesy technologiczne celu podniesienia wydajności i skuteczności procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody opracowywać rozwiązania i technologie podnoszące wydajność i skuteczność procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody UMIEJĘTNOŚCI optymalizacja finansowa procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody P3SGW_UVI13 2) P4SGW_UVI13 2) P5SGW_UVI13 2) P6SGW_UVI13 2) identyfikować składniki kosztów związanych z procesami ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody szacować koszty działań związanych z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody, tym koszty wynikające ze strat wody systemie zaopatrzenia wodę analizować efektywność finansową działań związanych z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody analizować możliwości podniesienia efektywności finansowej działań związanych z ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody; adaptować i wdrażać technologie i rozwiązania organizacyjne podnoszące efektywność finansową procesów ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody

44 WYZNACZNIK VII: ODBIÓR, TRANSPORT I OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE zasady postępowania ze ściekami P3SGW_WVII1 2) P4SGW_WVII1 2) P5SGW_WVII1 2) rodzaje i parametry wytwarzanych ścieków zasady wprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych oraz wód opadowych i roztopowych do kanalizacji; zasady postępowania ze ściekami niewprowadzanymi do kanalizacji; zasady odprowadzania ścieków oczyszczonych do wód i do ziemi regulacje prawne określające zasady wprowadzania ścieków do kanalizacji, postępowania ze ściekami niewprowadzanymi do kanalizacji oraz zasady odprowadzania ścieków oczyszczonych do wód i do ziemi WIEDZA bilans ścieków i osadów ściekowych systemach odprowadzania ścieków P4SGW_WVII2 2) P5SGW_WVII2 2) P6SGW_WVII2 2) P7SGW_WVII2 2) czynniki wpływające na ilość ścieków systemie odprowadzania ścieków metody i procedury bilansowania ścieków i osadów ściekowych zasady zarządzania systemem odprowadzania ścieków zasady planowania strategicznego funkcjonowania systemu odprowadzania ścieków

45 WIEDZA technologia oczyszczania ścieków P4SGW_WVII3 2) P5SGW_WVII3 2) P6SGW_WVII3 2) P7SGW_WVII3 2) P8SGW_WVII3 2) metody i technologie wykorzystywane procesach oczyszczania ścieków komunalnych metody i technologie wykorzystywane procesach oczyszczania ścieków przemysłowych, niestanowiących zagrożenia dla środowiska; zasady doboru metod i technologii wykorzystywanych procesach oczyszczania ścieków zależności np. od źródła pochodzenia, parametrów jakościowych ścieków metody i technologie wykorzystywane procesach oczyszczania ścieków wysoko obciążonych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska; zasady dostosowywania metod i technologii oczyszczania ścieków sytuacjach nietypowych i nieprzewidzianych, np. nagłych zmian parametrów ścieków surowych, zwiększonej ilości ścieków trendy zakresie technologii wykorzystywanych procesach oczyszczania ścieków najnowsze rozwiązania technologiczne wykorzystywane procesach oczyszczania ścieków WIEDZA procesy biologiczne zachodzące procesach oczyszczania ścieków P3SGW_WVII4 2) P4SGW_WVII4 2) P5SGW_WVII4 2) P6SGW_WVII4 2) podstawowe pojęcia dotyczące procesów biologicznych zachodzących procesach oczyszczania ścieków rodzaje procesów biologicznych zachodzących procesach oczyszczania ścieków, tym zachodzących ramach oczyszczania ścieków z wykorzystaniem osadu czynnego czynniki wpływające na przebieg procesów biologicznych zachodzących procesach oczyszczania ścieków; czynniki wpływające na jakość osadu czynnego wykorzystywanego biologicznym oczyszczaniu ścieków przebieg procesów biologicznych zachodzących procesach oczyszczania ścieków WIEDZA reakcje chemiczne zachodzące procesach oczyszczania ścieków P3SGW_WVII5 2) P4SGW_WVII5 2) P5SGW_WVII5 2) P6SGW_WVII5 2) podstawowe pojęcia dotyczące reakcji chemicznych zachodzących procesach oczyszczania ścieków rodzaje reakcji chemicznych zachodzących procesach oczyszczania ścieków czynniki wpływające na przebieg reakcji chemicznych zachodzących procesach oczyszczania ścieków przebieg reakcji chemicznych zachodzących procesach oczyszczania ścieków

46 WIEDZA procesy jednostkowe wykorzystywane oczyszczaniu ścieków P3SGW_WVII6 2) P4SGW_WVII6 2) P5SGW_WVII6 2) P6SGW_WVII6 2) procesy jednostkowe wykorzystywane oczyszczaniu ścieków; parametry charakteryzujące procesy jednostkowe wykorzystywane oczyszczaniu ścieków zasady prowadzenia, etapy i przebieg procesów jednostkowych wykorzystywanych oczyszczaniu ścieków (np. filtracja, sedymentacja, koagulacja, neutralizacja) zasady doboru parametrów procesów jednostkowych wykorzystywanych oczyszczaniu ścieków; zależności między poszczególnymi procesami jednostkowymi wykorzystywanymi oczyszczaniu ścieków i ich parametrami wpływ poszczególnych procesów jednostkowych na parametry oczyszczanych ścieków WIEDZA preparaty wykorzystywane procesach oczyszczania ścieków P3SGW_WVII7 2) P4SGW_WVII7 2) P5SGW_WVII7 2) P6SGW_WVII7 2) P7SGW_WVII7 2) P8SGW_WVII7 2) rodzaje preparatów stosowanych procesach oczyszczania ścieków, tym nazwy handlowe, rodzaje opakowań i oznaczenia; rodzaje certyfikatów, oznakowań i norm weryfikujących ekologiczność i bezpieczeństwo materiałów i substancji stosowanych oczyszczaniu ścieków; wpływ na środowisko preparatów stosowanych oczyszczaniu ścieków działanie, warunki stosowania, skutki uboczne oraz zagrożenia związane ze stosowaniem preparatów wykorzystywanych procesach oczyszczania ścieków skład chemiczny preparatów wykorzystywanych procesach oczyszczania ścieków; sposób wchodzenia preparatów reakcje z innymi substancjami chemicznymi skutki oddziaływania na środowisko preparatów wykorzystywanych procesach oczyszczania ścieków kierunki rozwoju zakresie preparatów wykorzystywanych procesach oczyszczania ścieków najnowsze rozwiązania zakresie preparatów wykorzystywane procesach oczyszczania ścieków

47 WIEDZA ścieki oczyszczone P3SGW_WVII8 2) P4SGW_WVII8 2) P5SGW_WVII8 2) P6SGW_WVII8 2) parametry charakteryzujące ścieki oczyszczone odprowadzone do wód i do ziemi rodzaje substancji znajdujących się ściekach oczyszczonych odprowadzanych do wód i do ziemi normy i regulacje prawne określające zasady odprowadzania ścieków do wód i do ziemi, tym wymagania wobec parametrów ścieków; sposób oddziaływania ścieków oczyszczonych na ekosystem powiązania między stopniem oczyszczenia ścieków i ich parametrami a właściwościami i sposobem funkcjonowania ekosystemu WIEDZA nieprawidłowości procesach oczyszczania ścieków P3SGW_WVII9 2) P4SGW_WVII9 2) P5SGW_WVII9 2) rodzaje nieprawidłowości występujących procesach oczyszczania ścieków przyczyny występowania nieprawidłowości procesach oczyszczania ścieków wpływ nieprawidłowości występujących podczas prowadzenia procesów oczyszczania ścieków na przebieg i efektywność tych procesów oraz na parametry jakościowe ścieków oczyszczonych WIEDZA efektywność procesów oczyszczania ścieków P4SGW_WVII10 2) P5SGW_WVII10 2) P6SGW_WVII10 2) czynniki wpływające na efektywność procesów oczyszczania ścieków, tym na efektywność finansową i energetyczną metody i rozwiązania organizacyjne oraz technologiczne podnoszące efektywność procesów oczyszczania ścieków, tym efektywność finansową i energetyczną technologie automatyzacji i robotyzacji procesów, które zwiększają efektywność i redukują zużycie zasobów gospodarce ściekowej

48 WIEDZA koszty działań związanych z odbiorem, transportem, oczyszczaniem ścieków oraz przetwarzaniem osadów P3SGW_WVII11 2) P4SGW_WVII11 2) P5SGW_WVII11 2) P6SGW_WVII11 2) rodzaje kosztów występujących procesach odbioru, transportu, oczyszczania ścieków oraz przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków składniki kosztowe działań związanych z odbiorem, transportem, oczyszczaniem ścieków oraz przetwarzaniem osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków; zasady kalkulacji kosztów prowadzenia działań związanych z odbiorem, transportem, oczyszczaniem ścieków oraz przetwarzaniem osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków zasady optymalizacji finansowej działań związanych z odbiorem, transportem, oczyszczaniem ścieków oraz przetwarzaniem osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków metody oceny i zarządzania ryzykiem finansowym związanym z czynnikami środowiskowymi gospodarce ściekowej; metody zapewniania długoterminowej rentowności inwestycji gospodarce ściekowej WIEDZA uwarunkowania formalnoprawne odbioru, transportu i oczyszczania ścieków P3SGW_WVII12 2) P4SGW_WVII12 2) P5SGW_WVII12 2) procedury odbioru i transportu ścieków; obowiązki operatora sieci kanalizacyjnej związane z procesami odprowadzania ścieków zasady prowadzenia działalności związanej z odbiorem, transportem i oczyszczaniem ścieków, tym opłaty, wymagane pozwolenia oraz uprawnienia; procedury uzyskiwania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych procesach związanych z odbiorem, transportem i oczyszczaniem ścieków regulacje prawne dotyczące odbioru, transportu i oczyszczania ścieków oraz określające wymagania dotyczące pojazdów służących do transportu ścieków; regulacje prawne dotyczące uzyskiwania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych niezbędnych procesach odbioru, transportu i oczyszczania ścieków

49 WIEDZA osady i inne odpady powstające wyniku procesów oczyszczania ścieków P3SGW_WVII13 2) P4SGW_WVII13 2) P5SGW_WVII13 2) P6SGW_WVII13 2) rodzaje odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków; parametry charakteryzujące osady i inne odpady powstające wyniku procesów oczyszczania ścieków czynniki wpływające na możliwości przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków skład chemiczny osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków zależności między rodzajem, parametrami ścieków a właściwościami osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków WIEDZA zagospodarowanie osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków P3SGW_WVII14 2) P4SGW_WVII14 2) P5SGW_WVII14 2) P6SGW_WVII14 2) P7SGW_WVII14 2) P8SGW_WVII14 2) zasady postępowania z osadami i innymi odpadami powstającymi procesach oczyszczania ścieków możliwości zastosowania produktów przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków oraz substancji z nich odzyskiwanych innych branżach; możliwości efektywnego wykorzystania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków, tym możliwości związane z wytwarzaniem energii, pozyskiwaniem i przetwarzaniem biogazu oraz biokomponentów uwarunkowania ekonomiczne, organizacyjne i prawne wykorzystywania substancji odzyskiwanych z osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków; możliwości technologiczne przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków korzyści ekonomiczne i środowiskowe z zagospodarowywania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju kierunki rozwoju zakresie wykorzystywania produktów procesów przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków innowacje zakresie wykorzystywania produktów procesów przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków

50 WIEDZA metody i technologie wykorzystywane procesach zagospodarowywania osadów i innych odpadów procesach oczyszczania ścieków P4SGW_WVII15 2) P5SGW_WVII15 2) P6SGW_WVII15 2) P7SGW_WVII15 2) P8SGW_WVII15 2) rodzaje procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych zachodzących procesach przetwarzania osadów metody i technologie związane z przetwarzaniem osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków, tym metody pozyskiwania energii z osadów; zasady doboru metod i technologii wykorzystywanych procesach przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków, zależności od parametrów osadów, celu ich przetwarzania oraz wymaganych parametrów produktów przebieg reakcji i procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych związanych z zagospodarowywaniem osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków kierunki rozwoju zakresie technologii przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków, tym zakresie pozyskiwania energii z osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków innowacje zakresie technologii przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków, tym zakresie pozyskiwania energii z osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków WIEDZA biogaz powstający procesach oczyszczania ścieków P3SGW_WVII16 2) P4SGW_WVII16 2) P5SGW_WVII16 2) P6SGW_WVII16 2) P7SGW_WVII16 2) P8SGW_WVII16 2) parametry charakteryzujące biogaz powstający procesach oczyszczania ścieków możliwości zastosowania biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków; czynniki wpływające na efektywność produkcji biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków metody pozyskiwania, przetwarzania i uzdatniania biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków przebieg reakcji i procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych zachodzących podczas przetwarzania biomasy oraz przetwarzania i uzdatniania biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków; zależności między parametrami ścieków i osadów a wydajnością procesu pozyskiwania biogazu i jego parametrami kierunki rozwoju zakresie metod i technologii pozyskiwania, przetwarzania i uzdatniania biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków innowacje zakresie metod i technologii pozyskiwania, przetwarzania i uzdatniania biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków

51 UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI analizowanie struktury i parametrów ścieków P4SGW_UVII1 2) P5SGW_UVII1 2) P6SGW_UVII1 2) P7SGW_UVII1 2) monitorować ilość i parametry ścieków surowych odprowadzanych do sieci kanalizacyjnej; identyfikować czynniki powodujące zmiany ilości i parametrów ścieków surowych; oceniać jakość ścieków oczyszczonych pod kątem możliwości ich odprowadzenia do wód i do ziemi określać strukturę, parametry jakościowe ścieków wytwarzanych danym rejonie; szacować ilość ścieków surowych odprowadzanych do sieci kanalizacyjnej; sporządzać bilans ścieków oraz osadów ściekowych systemie odprowadzania ścieków analizować rodzaj, morfologię, parametry jakościowe ścieków wytwarzanych danym rejonie prognozować zmiany zakresie ilości i parametrów ścieków wynikające z występowania zjawisk naturalnych i czynników społeczno-gospodarczych; opracowywać i wdrażać działania mające na celu modyfikację parametrów jakościowych odbieranych ścieków surowych UMIEJĘTNOŚCI projektowanie technologii oczyszczania ścieków P5SGW_UVII2 2) P6SGW_UVII2 2) P7SGW_UVII2 2) P8SGW_UVII2 2) dobierać procesy jednostkowe oczyszczania ścieków i planować ich przebieg zależności od jakości ścieków surowych i pożądanych parametrów ścieków oczyszczonych; dobierać parametry procesów technologicznych oczyszczania ścieków modyfikować parametry procesów technologicznych oczyszczania ścieków sytuacjach nietypowych i nieprzewidzianych, np. nagłych zmian parametrów ścieków surowych, zwiększonej ilości ścieków modyfikować metody i technologie oczyszczania ścieków opracowywać innowacyjne metody i technologie oczyszczania ścieków

52 UMIEJĘTNOŚCI prowadzenie procesów odbioru, transportu i oczyszczania ścieków P4SGW_UVII3 2) P5SGW_UVII3 2) P6SGW_UVII3 2) monitorować przebieg procesów odbioru, transportu i oczyszczania ścieków; identyfikować nieprawidłowości i zakłócenia wpływające na przebieg procesów odbioru, transportu i oczyszczania ścieków planować przebieg i dobierać parametry procesów odbioru, transportu i oczyszczania ścieków; identyfikować możliwe przyczyny nieprawidłowości i zakłóceń wpływających na przebieg procesów odbioru, transportu i oczyszczania ścieków formułować zalecenia dotyczące optymalizacji procesów odbioru, transportu i oczyszczania ścieków UMIEJĘTNOŚCI stosowanie preparatów procesach oczyszczania ścieków P3SGW_UVII4 2) P4SGW_UVII4 2) P5SGW_UVII4 2) obliczać dawki i dozować preparaty procesach oczyszczania ścieków; nadzorować poprawność dozowania preparatów przez urządzenia dozujące procesach oczyszczania ścieków określać warunki stosowania preparatów procesach oczyszczania ścieków dobierać rodzaj, ilość oraz stężenie preparatów wykorzystywanych procesach oczyszczania ścieków zależności od zastosowanej metody, parametrów ścieków surowych oraz pożądanych parametrów ścieków oczyszczonych UMIEJĘTNOŚCI analiza skuteczności i wydajności procesów oczyszczania ścieków P4SGW_UVII5 2) P5SGW_UVII5 2) P6SGW_UVII5 2) P7SGW_UVII5 2) P8SGW_UVII5 2) identyfikować nieprawidłowości i zakłócenia wpływające na skuteczność i wydajność procesów oczyszczania ścieków analizować skuteczność i wydajność procesów technologicznych oczyszczania ścieków; identyfikować możliwe przyczyny nieprawidłowości i zakłóceń wpływających na skuteczność i wydajność procesów oczyszczania ścieków dobierać rozwiązania i technologie podnoszące skuteczność i wydajność procesów oczyszczania ścieków modyfikować procesy technologiczne celu podniesienia wydajności i skuteczności procesów oczyszczania ścieków opracowywać rozwiązania i technologie podnoszące wydajność i skuteczność procesów oczyszczania ścieków

53 UMIEJĘTNOŚCI optymalizacja finansowa procesów odbioru, transportu i oczyszczania ścieków oraz zagospodarowania osadów P3SGW_UVII6 2) P4SGW_UVII6 2) P5SGW_UVII6 2) P6SGW_UVII6 2) identyfikować składniki kosztów związanych z odbiorem, transportem i oczyszczaniem ścieków oraz zagospodarowywaniem osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków szacować koszty działań związanych z odbiorem, transportem i oczyszczaniem ścieków oraz zagospodarowywaniem osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków analizować efektywność finansową działań związanych z odbiorem, transportem i oczyszczaniem ścieków oraz zagospodarowywaniem osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków analizować możliwości podniesienia efektywności finansowej działań związanych z odbiorem, transportem i oczyszczaniem ścieków oraz zagospodarowywaniem osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków; adaptować i wdrażać technologie i rozwiązania organizacyjne podnoszące efektywność finansową procesów odbioru, transportu i oczyszczania ścieków oraz zagospodarowywania osadów i innych odpadów powstających procesie oczyszczania ścieków UMIEJĘTNOŚCI zapewnianie ciągłości działania procesach odbioru, transportu i oczyszczania ścieków P3SGW_UVII7 2) P4SGW_UVII7 2) P5SGW_UVII7 2) P6SGW_UVII7 2) P7SGW_UVII7 2) realizować działania wynikające z procedur zapewniających ciągłość działania procesach odbioru, transportu i oczyszczania ścieków realizować plany zapewnienia ciągłości działania procesach odbioru, transportu i oczyszczania ścieków, sytuacjach planowanych przeglądów, remontów, konserwacji, modernizacji urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów odprowadzania ścieków realizować plany zapewnienia ciągłości działania sytuacjach awaryjnych, przypadku wystąpienia nieplanowanych zmian ilości lub parametrów jakościowych ścieków oraz innych sytuacjach nagłych powodujących zakłócenia procesach odbioru, transportu i oczyszczania ścieków, np. sytuacji awarii sieci kanalizacyjnej; opracowywać plany i procedury zapewnienia ciągłości działania procesach odbioru, transportu i oczyszczania ścieków, sytuacjach planowanych przeglądów, remontów, konserwacji, modernizacji urządzeń, instalacji i sieci wchodzących skład systemów odprowadzania ścieków opracowywać plany i procedury zapewnienia ciągłości działania procesach odbioru, transportu i oczyszczania ścieków sytuacjach awaryjnych, przypadku wystąpienia nieplanowanych zmian ilości lub parametrów jakościowych ścieków surowych oraz innych sytuacjach nagłych powodujących zakłócenia procesach odbioru i oczyszczania ścieków,

54 przeprowadzać ewaluację planów zapewnienia ciągłości działania procesach odbioru, transportu i oczyszczania ścieków np. sytuacji awarii sieci kanalizacyjnej UMIEJĘTNOŚCI planowanie zagospodarowania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków P4SGW_UVII8 2) P5SGW_UVII8 2) P6SGW_UVII8 2) P7SGW_UVII8 2) P8SGW_UVII8 2) dobierać sposób zagospodarowania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków identyfikować możliwości oraz planować sposób wykorzystania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków z uwzględnieniem zasad gospodarki obiegu zamkniętym; analizować racjonalność zastosowania i oceniać wpływ na środowisko poszczególnych sposobów zagospodarowania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków nawiązywać współpracę z kooperantami, tym przedstawicielami innych branż, zakresie wykorzystania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków analizować możliwość zastosowania innowacji zakresie zagospodarowania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków, szczególności mających na celu podniesienie efektywności pozyskiwania energii z osadów i odzyskiwania surowców, tym surowców krytycznych opracowywać wielowariantowe scenariusze strategiczne i kierunki zmian zakresie przetwarzania osadów i innych odpadów powstających procesach oczyszczania ścieków, szczególności dotyczące pozyskiwania energii z osadów UMIEJĘTNOŚCI projektowanie procesu przetwarzania osadów P5SGW_UVII9 2) P6SGW_UVII9 2) P7SGW_UVII9 2) P8SGW_UVII9 2) dobierać metody i technologie przetwarzania osadów i innych odpadów z procesów oczyszczania ścieków, zależności od celu przetwarzania i pożądanych parametrów produktów końcowych adaptować technologie i rozwiązania organizacyjne zakresie przetwarzania osadów i innych odpadów z procesów oczyszczania ścieków celu realizacji założeń gospodarki obiegu zamkniętym modyfikować metody i technologie przetwarzania osadów i innych odpadów z procesów oczyszczania ścieków celu zwiększenia efektywności procesu pozyskiwania energii z osadów i odzyskiwania surowców oraz zmniejszenia negatywnego oddziaływania na środowisko opracowywać nowe metody i technologie przetwarzania osadów i innych odpadów z procesów oczyszczania ścieków, umożliwiające prowadzenie polityki zrównoważonego rozwoju zakresie gospodarki wodno-ściekowej

55 UMIEJĘTNOŚCI projektowanie i analiza procesów pozyskiwania biogazu P4SGW_UVII10 2) P5SGW_UVII10 2) P6SGW_UVII10 2) identyfikować czynniki wpływające na wydajność i efektywność procesu pozyskiwania biogazu procesach oczyszczania ścieków analizować parametry biomasy pod kątem wydajności i efektywności procesu pozyskiwania biogazu procesach oczyszczania ścieków; dobierać metody i technologie pozyskiwania, przetwarzania i uzdatniania biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków analizować wydajność procesów pozyskiwania, przetwarzania i uzdatniania biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków; adaptować i wdrażać technologie i rozwiązania organizacyjne zwiększające wydajność i efektywność procesów pozyskiwania, przetwarzania i uzdatniania biogazu powstającego procesach oczyszczania ścieków WYZNACZNIK VIII: PLANOWANIE I PROWADZENIE PROCESÓW WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE metody rekultywacji i remediacji P3SGW_WVIII1 2) P4SGW_WVIII1 2) P5SGW_WVIII1 2) P6SGW_WVIII1 2) P7SGW_WVIII1 2) P8SGW_WVIII1 2) rodzaje metod wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji metody i technologie wykorzystywane procesach rekultywacji i remediacji, tym techniki usuwania oraz zabezpieczania zanieczyszczeń; przebieg procesów technologicznych wykorzystywanych rekultywacji i remediacji kryteria doboru metod rekultywacji i remediacji korzyści i konsekwencje stosowania poszczególnych metod rekultywacji i remediacji na funkcjonowanie ekosystemu i ekosystemów zależnych, tym na zjawiska naturalne zachodzące ekosystemach kierunki rozwoju zakresie metod i technologii wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji najnowsze metody i technologie wykorzystywane procesach rekultywacji i remediacji

56 WIEDZA uwarunkowania stosowania metod rekultywacji i remediacji P4SGW_WVIII2 2) P5SGW_WVIII2 2) P6SGW_WVIII2 2) P7SGW_WVIII2 2) zasady prowadzenia procesów rekultywacji i remediacji wynikające ze specyfiki ekosystemu warunki prowadzenia rekultywacji i remediacji daną metodą, tym możliwości i ograniczenia techniczne oraz ograniczenia wynikające z warunków lokalnych i specyfiki ekosystemu zasady dostosowania metod rekultywacji i remediacji do specyficznych warunków, tym warunków lokalnych, specyfiki ekosystemu, dostępnych rozwiązań technicznych WIEDZA preparaty wykorzystywane rekultywacji i remediacji P3SGW_WVIII3 2) P4SGW_WVIII3 2) P5SGW_WVIII3 2) P6SGW_WVIII3 2) P7SGW_WVIII3 2) P8SGW_WVIII3 2) rodzaje preparatów stosowanych procesach rekultywacji i remediacji, tym nazwy handlowe, rodzaje opakowań, oznaczenia; rodzaje certyfikatów, oznakowań i norm weryfikujących ekologiczność i bezpieczeństwo materiałów oraz substancji stosowanych rekultywacji i remediacji; wpływ na środowisko preparatów stosowanych rekultywacji i remediacji działanie, warunki stosowania, skutki uboczne oraz zagrożenia związane ze stosowaniem preparatów wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji skład chemiczny preparatów wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji; sposób oddziaływania preparatów wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji na ekosystem, tym sposób wchodzenia reakcje z innymi substancjami długofalowe korzyści i konsekwencje oddziaływania danego preparatu na ekosystem kierunki rozwoju zakresie preparatów wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji najnowsze rozwiązania zakresie preparatów wykorzystywanych procesach rekultywacji i remediacji

57 WIEDZA uwarunkowania formalnoprawne prowadzenia rekultywacji i remediacji P4SGW_WVIII4 2) P5SGW_WVIII4 2) P6SGW_WVIII4 2) P7SGW_WVIII4 2) zasady prowadzenia procesów rekultywacji i remediacji wynikające z pozwoleń, zezwoleń, innych decyzji administracyjnych oraz prowadzonych uzgodnień regulacje prawne określające warunki prowadzenia i przebiegu procesów rekultywacji i remediacji; regulacje prawne dotyczące stosowania preparatów procesach rekultywacji i remediacji aktualne uwarunkowania krajowej, europejskiej i światowej polityki środowiskowej związane z prowadzeniem procesów rekultywacji i remediacji kierunki zmian krajowej, europejskiej i światowej polityki środowiskowej związane z prowadzeniem procesów rekultywacji i remediacji WIEDZA zasady uzyskiwania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych P3SGW_WVIII5 2) P4SGW_WVIII5 2) P5SGW_WVIII5 2) rodzaje pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych niezbędnych procesach związanych z rekultywacją i remediacją procedury uzyskiwania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych procesach związanych z rekultywacją i remediacją; przebieg postępowania administracyjnego związanego z prowadzeniem działań związanych z rekultywacją i remediacją regulacje prawne dotyczące uzyskiwania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych niezbędnych procesach związanych z rekultywacją i remediacją

58 WIEDZA nieprawidłowości procesach rekultywacji i remediacji P4SGW_WVIII6 2) P5SGW_WVIII6 2) rodzaje i przyczyny nieprawidłowości występujących procesach rekultywacji i remediacji; rodzaje działań zapobiegających wystąpieniu nieprawidłowości procesach rekultywacji i remediacji; rodzaje działań naprawczych sytuacji wystąpienia nieprawidłowości procesach rekultywacji i remediacji wpływ nieprawidłowości występujących podczas prowadzenia procesów rekultywacji i remediacji na przebieg i efektywność tych procesów WIEDZA efektywność procesów rekultywacji i remediacji P4SGW_WVIII7 2) P5SGW_WVIII7 2) P6SGW_WVIII7 2) P7SGW_WVIII7 2) rodzaje czynników wpływających na efektywność procesów rekultywacji i remediacji wpływ czynników zewnętrznych, tym antropogenicznych, na efektywność prowadzonych procesów rekultywacji i remediacji metody pomiaru efektywności remediacji i rekultywacji, kryteria oceny efektywności procesów rekultywacji i remediacji kierunki rozwoju zakresie metod wspomagających efektywność procesów rekultywacji i remediacji

59 WIEDZA koszty działań związanych z rekultywacją i remediacją P3SGW_WVIII8 2) P4SGW_WVIII8 2) P5SGW_WVIII8 2) P6SGW_WVIII8 2) rodzaje kosztów związanych z prowadzeniem rekultywacji i remediacji, tym kosztów monitorowania rezultatów rekultywacji i remediacji składniki kosztowe działań związanych z rekultywacją i remediacją, np. prowadzenia badań terenowych i laboratoryjnych, stosowania poszczególnych metod, monitorowania rezultatów; zasady kalkulacji kosztów prowadzenia działań związanych z rekultywacją i remediacją, np. prac badawczych, remediacji in-situ i ex-situ, monitorowania rezultatów zasady optymalizacji finansowej działań związanych z rekultywacją i remediacją, np. prac badawczych, remediacji in-situ i ex-situ, monitorowania rezultatów metody oceny i zarządzania ryzykiem finansowym związanym z czynnikami środowiskowymi rekultywacji i remediacji; metody zapewnienia długoterminowej rentowności inwestycji rekultywacji i remediacji; mechanizmy finansowe wspomagające prowadzenie działań związanych z rekultywacją i remediacją, np. dopłaty, fundusze, ulgi WIEDZA zagospodarowanie odpadów powstających procesach rekultywacji i remediacji P3SGW_WVIII9 2) P4SGW_WVIII9 2) P5SGW_WVIII9 2) P6SGW_WVIII9 2) P7SGW_WVIII9 2) P8SGW_WVIII9 2) zasady postępowania z odpadami powstającymi procesach remediacji i rekultywacji, niestwarzającymi zagrożenia dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi zasady postępowania z odpadami powstającymi procesach rekultywacji i remediacji, zawierającymi zanieczyszczenia mogące stwarzać zagrożenie dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi; zastosowanie produktów ubocznych procesów rekultywacji i remediacji innych branżach regulacje prawne określające zasady postępowania z odpadami powstającymi procesach rekultywacji i remediacji; możliwości i warunki, tym techniczne, ekonomiczne, organizacyjne i prawne, wykorzystania odpadów z procesów rekultywacji i remediacji; korzyści i konsekwencje będące wynikiem poszczególnych sposobów zagospodarowywania odpadów powstających procesach rekultywacji i remediacji kierunki rozwoju zakresie ponownego wykorzystywania odpadów powstających procesach rekultywacji i remediacji innowacje zakresie technologii przetwarzania oraz ponownego wykorzystania odpadów powstających procesach rekultywacji i remediacji

60 WIEDZA wykorzystanie odpadów powstających innych branżach P4SGW_WVIII10 2) P5SGW_WVIII10 2) P6SGW_WVIII10 2) P7SGW_WVIII10 2) P8SGW_WVIII10 2) zastosowanie procesach rekultywacji i remediacji odpadów powstających innych branżach możliwości i warunki, tym techniczne, ekonomiczne, organizacyjne i prawne, wykorzystania procesach rekultywacji i remediacji odpadów powstających innych branżach; regulacje prawne określające warunki wykorzystania odpadów procesach rekultywacji i remediacji korzyści i konsekwencje stosowania procesach rekultywacji i remediacji odpadów powstających innych branżach kierunki rozwoju zakresie stosowania procesach rekultywacji i remediacji odpadów powstających innych branżach innowacje zakresie stosowania procesach rekultywacji i remediacji odpadów powstających innych branżach UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI wyznaczanie i ocena realizacji celów rekultywacji i remediacji P4SGW_UVIII1 2) P5SGW_UVIII1 2) P6SGW_UVIII1 2) monitorować realizację założonych celów procesów związanych z rekultywacją i remediacją, tym celów cząstkowych poszczególnych etapów rekultywacji i remediacji oceniać stopień realizacji założonych celów procesów związanych z rekultywacją i remediacją, tym oceniać ryzyko ich niewykonania oraz dobierać działania naprawcze określać cele procesów związanych z rekultywacją i remediacją, tym cele cząstkowe poszczególnych etapów rekultywacji i remediacji; określać wskaźniki oraz kryteria osiągnięcia celów rekultywacji i remediacji UMIEJĘTNOŚCI planowanie wykorzystania terenów zanieczyszczonych i zdegradowanych P5SGW_UVIII2 2) P6SGW_UVIII2 2) analizować możliwości zagospodarowania zanieczyszczonych lub zdegradowanych ekosystemów tworzyć koncepcję zagospodarowania i wykorzystywania zanieczyszczonego lub zdegradowanego ekosystemu, tym sytuacji zaniechania wykonania rekultywacji i remediacji

61 UMIEJĘTNOŚCI ocena wykonalności procesów rekultywacji i remediacji P4SGW_UVIII3 2) P5SGW_UVIII3 2) P6SGW_UVIII3 2) P7SGW_UVIII3 2) uzgadniać warunki organizacyjne, technologiczne i finansowe przeprowadzenia procesów rekultywacji i remediacji analizować możliwości przeprowadzenia rekultywacji i remediacji, tym określać możliwości zastosowania danej metody; oceniać uwarunkowania formalnoprawne pod kątem możliwości prowadzenia rekultywacji i remediacji opracowywać analizy techniczno-ekonomiczne dla procesów rekultywacji i remediacji opracowywać studium wykonalności dla procesów rekultywacji i remediacji UMIEJĘTNOŚCI analiza ryzyka procesach rekultywacji i remediacji P3SGW_UVIII4 2) P4SGW_UVIII4 2) P5SGW_UVIII4 2) P6SGW_UVIII4 2) identyfikować czynniki wpływające na efektywność i wykonalność procesu rekultywacji i remediacji, np. trudności wynikające z warunków geologicznych, zmiany pogody oceniać ryzyko wystąpienia czynników ograniczających wykonalność i efektywność procesów rekultywacji i remediacji ex-situ, wynikające m.in. z właściwości ekosystemu, sposobu zagospodarowania terenu, zjawisk pogodowych oceniać ryzyko wystąpienia czynników ograniczających wykonalność i efektywność procesów rekultywacji i remediacji in-situ, wynikające m.in. z właściwości ekosystemu, sposobu zagospodarowania terenu, zjawisk pogodowych planować działania minimalizujące ryzyko wystąpienia czynników ograniczających wykonalność i efektywność procesów rekultywacji i remediacji, tym planować rozwiązania alternatywne UMIEJĘTNOŚCI analiza wpływu procesów remediacji i rekultywacji na ekosystem P5SGW_UVIII5 2) P6SGW_UVIII5 2) P7SGW_UVIII5 2) oceniać wpływ prowadzonych procesów rekultywacji i remediacji na dany ekosystem i ekosystemy zależne (np. odpływ wód powierzchniowych, wpływ zanieczyszczeń do zbiornika) diagnozować przebieg procesów naturalnych zachodzących ekosystemie po przeprowadzonych działaniach ramach rekultywacji i remediacji; analizować skutki zaniechania przeprowadzenia procesów rekultywacji i remediacji prognozować długofalowe efekty prowadzenia lub zaniechania prowadzenia procesów rekultywacji i remediacji, tym prognozować przebieg procesów naturalnych, przewidywać zmiany zachodzące ekosystemie

62 UMIEJĘTNOŚCI dobór technologii P4SGW_UVIII6 2) P5SGW_UVIII6 2) P6SGW_UVIII6 2) P7SGW_UVIII6 2) P8SGW_UVIII6 2) dobierać sprzęt i wyposażenie do prowadzenia procesów rekultywacji i remediacji; dobierać preparaty niezbędne do przeprowadzenia rekultywacji i remediacji dobierać metody prowadzenia rekultywacji i remediacji (na podstawie badań, rozpoznania, ustalonych celów rekultywacji i remediacji) dostosowywać metody prowadzenia rekultywacji i remediacji zależności od celu rekultywacji, remediacji, warunków gruntowo-wodnych, rodzaju zanieczyszczeń oraz uwarunkowań organizacyjnych, finansowych i społecznych modyfikować metody i technologie na potrzeby procesów rekultywacji i remediacji oraz implementować rozwiązania z innych dziedzin opracowywać nowe metody rekultywacji i remediacji UMIEJĘTNOŚCI logistyka procesach rekultywacji i remediacji P4SGW_UVIII7 2) P5SGW_UVIII7 2) P6SGW_UVIII7 2) planować działania związane z zapewnieniem, transportem, przemieszczaniem i magazynowaniem sprzętu, preparatów oraz innych zasobów niezbędnych typowych procesach rekultywacji i remediacji planować działania związane z zapewnieniem, transportem, przemieszczaniem i magazynowaniem sprzętu, preparatów oraz innych zasobów niezbędnych nietypowych procesach rekultywacji i remediacji lub procesach prowadzonych warunkach szczególnie trudnych ustalać harmonogram realizowanych działań procesach rekultywacji i remediacji z uwzględnieniem zmiennych i nie pełni przewidywalnych warunków wynikających z właściwości ekosystemów, zmienności zjawisk pogodowych i dynamiki zjawisk naturalnych; modyfikować harmonogramy sytuacji wystąpienia nieprawidłowości i zakłóceń procesach rekultywacji i remediacji

63 UMIEJĘTNOŚCI prowadzenie procesów rekultywacji i remediacji P4SGW_UVIII8 2) P5SGW_UVIII8 2) P6SGW_UVIII8 2) monitorować realizowanie zadań ramach procesów rekultywacji i remediacji przez zespoły pracownicze, podmioty zewnętrzne i służby analizować i oceniać przebieg procesów rekultywacji i remediacji koordynować działania zespołów pracowniczych, podmiotów zewnętrznych i służb realizujących zadania procesach rekultywacji i remediacji lub prowadzących inne działania na terenach objętych rekultywacją i remediacją UMIEJĘTNOŚCI identyfikowanie nieprawidłowości przebiegu procesów rekultywacji i remediacji P4SGW_UVIII9 2) P5SGW_UVIII9 2) P6SGW_UVIII9 2) P7SGW_UVIII9 2) rozpoznawać nieprawidłowości prowadzonych procesach rekultywacji i remediacji; realizować działania minimalizujące skutki wystąpienia nieprawidłowości procesach rekultywacji i remediacji analizować rodzaje i przyczyny nieprawidłowości występujących procesach rekultywacji i remediacji; oceniać ryzyko dla procesu rekultywacji i remediacji wynikające z występowania nieprawidłowości planować działania minimalizujące skutki wystąpienia nieprawidłowości procesach rekultywacji i remediacji rozwiązywać złożone, nietypowe problemy pojawiające się procesach rekultywacji i remediacji UMIEJĘTNOŚCI analizowanie efektywności procesów rekultywacji i remediacji P3SGW_UVIII10 2) P4SGW_UVIII10 2) P5SGW_UVIII10 2) P6SGW_UVIII10 2) P7SGW_UVIII10 2) identyfikować rodzaje kosztów prowadzonych działań procesach rekultywacji i remediacji szacować koszty prowadzonych działań procesach rekultywacji i remediacji analizować czynniki wpływające na efektywność procesów remediacji i rekultywacji, tym wykonywać analizy kosztów i korzyści; analizować i oceniać efektywność różnych metod stosowanych procesach rekultywacji i remediacji, tym efektywność ekonomiczną i środowiskową dobierać i analizować wskaźniki efektywności dla różnych metod stosowanych procesach rekultywacji i remediacji; ustalać możliwości i kryteria optymalizacji efektywności procesów rekultywacji i remediacji, tym kryteria ekonomiczne i środowiskowe prognozować efektywność procesów rekultywacji i remediacji z uwzględnieniem scenariuszy rozwoju technologicznego i organizacyjnego

64 UMIEJĘTNOŚCI monitorowanie rezultatów rekultywacji i remediacji P4SGW_UVIII11 2) P5SGW_UVIII11 2) P6SGW_UVIII11 2) planować działania kontrolne ramach monitorowania rezultatów procesów rekultywacji i remediacji; szacować koszty monitorowania rezultatów rekultywacji i remediacji oceniać poziom utrzymywania się rezultatów procesów rekultywacji i remediacji; identyfikować przyczyny pogarszania się trwałości rezultatów procesów rekultywacji i remediacji oraz formułować zalecenia zakresie działań naprawczych ustalać wskaźniki trwałości rezultatów procesów rekultywacji i remediacji oraz kryteria ich osiągnięcia UMIEJĘTNOŚCI dokumentowanie zadań związanych z rekultywacją i remediacją P3SGW_UVIII12 2) P4SGW_UVIII12 2) P5SGW_UVIII12 2) odczytywać z instrukcji, planów, harmonogramów informacje niezbędne do wykonywania zadań procesach rekultywacji i remediacji dokumentować zadania wykonywane procesach związanych z rekultywacją i remediacją, tym obserwacje, pomiary, analizy; posługiwać się dokumentacją związaną z prowadzonymi procesami rekultywacji i remediacji, tym projektami, dokumentacją techniczną, wynikami ocen i analiz, np. oceną znaczącego zagrożenia opracowywać i weryfikować dokumentację związaną z prowadzonymi procesami rekultywacji i remediacji, tym sprawozdania, raporty, analizy, specyfikacje

65 UMIEJĘTNOŚCI uzyskiwanie decyzji administracyjnych niezbędnych procesach związanych z rekultywacją i remediacją P3SGW_UVIII13 2) P4SGW_UVIII13 2) P5SGW_UVIII13 2) P6SGW_UVIII13 2) identyfikować wymagane zezwolenia, pozwolenia i inne decyzje administracyjne niezbędne procesach związanych z rekultywacją i remediacją, tym dotyczące gospodarowania odpadami przetwarzać i opracowywać dane niezbędne do uzyskania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych procesach związanych z rekultywacją i remediacją opracowywać dokumentację niezbędną do uzyskania pozwoleń, zezwoleń i innych decyzji administracyjnych procesach związanych z rekultywacją i remediacją prowadzić uzgodnienia i negocjacje z organami administracyjnymi obszarach nieuregulowanych prawnie zakresie prowadzenia rekultywacji i remediacji UMIEJĘTNOŚCI planowanie zagospodarowania odpadów P4SGW_UVIII14 2) P5SGW_UVIII14 2) P6SGW_UVIII14 2) P7SGW_UVIII14 2) dobierać sposób zagospodarowania odpadów powstających procesach rekultywacji i remediacji planować sposób zagospodarowania odpadów powstających procesach rekultywacji i remediacji z uwzględnieniem zasad gospodarki obiegu zamkniętym; analizować racjonalność zastosowania i oceniać wpływ na środowisko poszczególnych sposobów zagospodarowania odpadów nawiązywać współpracę z kooperantami, tym przedstawicielami innych branż, zakresie ponownego wykorzystania odpadów powstających procesach rekultywacji i remediacji analizować możliwość zastosowania innowacji zakresie zagospodarowania odpadów powstających procesach rekultywacji i remediacji zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju UMIEJĘTNOŚCI planowanie wykorzystania odpadów powstających innych branżach P4SGW_UVIII15 2) P5SGW_UVIII15 2) P6SGW_UVIII15 2) P7SGW_UVIII15 2) identyfikować możliwości pozyskania i wykorzystania odpadów z innych branż procesach rekultywacji i remediacji analizować korzyści i skutki oraz oceniać racjonalność zastosowania odpadów powstających innych branżach procesach rekultywacji i remediacji nawiązywać współpracę z przedstawicielami innych branż celu pozyskania odpadów na potrzeby procesów rekultywacji i remediacji analizować możliwość wdrożenia innowacji zakresie wykorzystania odpadów powstających innych branżach procesach rekultywacji i remediacji

66 UMIEJĘTNOŚCI optymalizacja, planowanie i wdrażanie procesów P4SGW_UVIII16 2) P5SGW_UVIII16 2) P6SGW_UVIII16 2) P7SGW_UVIII16 2) identyfikować możliwości optymalizacji procesów analizować korzyści i skutki oraz oceniać racjonalność optymalizacji lub zastosowania nowego rozwiązania analizować możliwość wdrożenia rozwiązań i innowacji zakresie gospodarki obiegu zamkniętym nawiązywać relacje z przedstawicielami innych branż oraz planować rozwiązania gospodarki obiegu zamkniętym prowadzące do neutralności klimatycznej; opracowywać strategie i wdrażać rozwiązania gospodarki obiegu zamkniętym prowadzące do neutralności klimatycznej WYZNACZNIK IX: BEZPIECZEŃSTWO WIEDZA NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE ZNA I ROZUMIE zagrożenia wynikające z realizowanych procesów technologicznych gospodarce wodno-ściekowej P3SGW_WIX1 2) P4SGW_WIX1 2) P5SGW_WIX1 2) P6SGW_WIX1 2) zagrożenia wynikające z realizowanych procesów technologicznych występujące na stanowisku pracy oraz na terenie zakładu realizującego działania ramach gospodarki wodno-ściekowej rodzaje i przyczyny zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska występujących działaniach prowadzonych ramach gospodarki wodno-ściekowej wpływ wystąpienia zagrożeń działaniach prowadzonych ramach gospodarki wodno- -ściekowej, np. awarii sieci wodociągowej, awarii oczyszczalni ścieków, na przebieg procesu technologicznego, otoczenie lub środowisko długofalowe skutki dla otoczenia lub środowiska wystąpienia zagrożeń procesach prowadzonych ramach gospodarki wodno- -ściekowej, tym skutki zaniechanych działań

67 WIEDZA zagrożenia dla ludzi, mienia i środowiska związane z realizacją procesów rekultywacji i remediacji P3SGW_WIX2 2) P4SGW_WIX2 2) P5SGW_WIX2 2) P6SGW_WIX2 2) zagrożenia wynikające z realizowanych procesów technologicznych występujące na stanowisku pracy oraz na terenie prowadzenia działań związanych z rekultywacją i remediacją rodzaje i przyczyny zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska występujących procesach rekultywacji i remediacji wpływ prowadzenia lub zaniechania prowadzenia procesów rekultywacji i remediacji na zdrowie i życie ludzi oraz bezpieczeństwo mienia i środowiska długofalowe skutki dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi wynikające z prowadzenia lub zaniechania prowadzenia procesów rekultywacji i remediacji, tym skutki zaniechanych działań WIEDZA zagrożenia wynikające z kontaktu z zanieczyszczeniami i innymi substancjami szkodliwymi P4SGW_WIX3 2) P5SGW_WIX3 2) P6SGW_WIX3 2) zagrożenia związane z kontaktem z zanieczyszczeniami i innymi substancjami szkodliwymi znajdującymi się wodzie, glebie, ściekach, odpadach z procesów gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji, np. zatrucia, skażenia bezpośrednie skutki dla zdrowia lub życia wynikające z kontaktu z zanieczyszczeniami i innymi substancjami szkodliwymi znajdującymi się wodzie, glebie, ściekach, odpadach z procesów gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji długofalowe skutki dla zdrowia lub życia wynikające z kontaktu z zanieczyszczeniami i innymi substancjami szkodliwymi znajdującymi się wodzie, glebie, ściekach, odpadach z procesów gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji

68 WIEDZA środki zapewniające bezpieczeństwo procesach gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji P3SGW_WIX4 2) P4SGW_WIX4 2) P5SGW_WIX4 2) P6SGW_WIX4 2) zasady i procedury stosowania środków zapewniających bezpieczeństwo czasie wykonywania zadań zawodowych oraz ograniczających zagrożenia podczas prowadzenia procesów związanych z gospodarką wodno-ściekową, rekultywacją i remediacją; zasady i procedury postępowania sytuacji wystąpienia zagrożeń procesach związanych z gospodarką wodno- -ściekową, rekultywacją i remediacją zasady doboru środków ograniczających ryzyko wystąpienia zagrożeń i sytuacji awaryjnych podczas prowadzenia procesów związanych z gospodarką wodno- -ściekową, rekultywacją i remediacją; zasady i procedury postępowania sytuacji wystąpienia zagrożeń kinetycznych i cybernetycznych obejmujących infrastrukturę krytyczną metody identyfikowania, analizowania i minimalizowania ryzyka wystąpienia zagrożeń i sytuacji awaryjnych procesach związanych z gospodarką wodno- -ściekową, rekultywacją i remediacją, tym ryzyka wynikającego z zastosowanych technologii zasady projektowania metod, rozwiązań organizacyjnych i innych środków ograniczających ryzyko wystąpienia zagrożeń i sytuacji awaryjnych, tym zasady tworzenia planów bezpieczeństwa WIEDZA zasady bezpieczeństwa wykonywania prac ramach gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji P3SGW_WIX5 2) P4SGW_WIX5 2) zasady i procedury dotyczące bezpieczeństwa wykonywania zadań ramach gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji, np. wykonywania prac kanalizacji, strefach zagrożenia wybuchem, pobliżu zbiorników wodnych, osadników, pasie drogowym; procedury postępowania przypadku wystąpienia wypadku przy pracy lub sytuacji stwarzającej regulacje prawne dotyczące zasad bezpieczeństwa wykonywania prac ramach gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji

69 zagrożenie dla zdrowia i życia osób wykonujących zadania lub osób postronnych, mienia albo środowiska WIEDZA zasady postępowania z preparatami i próbkami zanieczyszczeń P3SGW_WIX6 2) P4SGW_WIX6 2) P5SGW_WIX6 2) P6SGW_WIX6 2) oznaczenia umieszczane na etykietach, dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatów wykorzystywanych procesach związanych z gospodarką wodno- -ściekową, rekultywacją i remediacją; zasady i procedury bezpieczeństwa dotyczące postępowania z preparatami wykorzystywanymi procesach związanych z gospodarką wodno- -ściekową, rekultywacją i remediacją zasady dotyczące stosowania, magazynowania, przechowywania i transportu preparatów wykorzystywanych procesach związanych z gospodarką wodno- -ściekową, rekultywacją i remediacją; zasady postępowania z typowymi zanieczyszczeniami, tym próbkami zanieczyszczeń lub zanieczyszczonymi odpadami środowiskowe normy jakości i inne regulacje prawne określające sposoby postępowania z preparatami i zanieczyszczeniami zasady postępowania z nietypowymi, rzadko występującymi, nowymi rodzajami zanieczyszczeń UMIEJĘTNOŚCI NAZWA WIĄZKI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI POTRAFI ocena ryzyka wystąpienia zagrożeń gospodarce wodno-ściekowej i procesach rekultywacji i remediacji P4SGW_UIX1 2) P5SGW_UIX1 2) P6SGW_UIX1 2) P7SGW_UIX1 2) identyfikować możliwe zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia związane z prowadzeniem gospodarki wodno- -ściekowej i procesów rekultywacji i remediacji, np. mikrowybuchy metanu, uwalnianie szkodliwych aerozoli, wypływ substancji szkodliwych, gromadzenie się siarkowodoru oceniać ryzyko wystąpienia zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi oraz mienia działaniach ramach gospodarki wodno-ściekowej i procesach rekultywacji i remediacji planować rozwiązania minimalizujące wystąpienie zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi, mienia lub środowiska działaniach ramach gospodarki wodno- -ściekowej i procesach rekultywacji i remediacji opracowywać i aktualizować systemy zarządzania ryzykiem

70 UMIEJĘTNOŚCI minimalizowanie zagrożeń procesach rekultywacji i remediacji P4SGW_UIX2 2) P5SGW_UIX2 2) P6SGW_UIX2 2) zabezpieczać teren, na którym są realizowane procesy związane z rekultywacją i remediacją, oraz realizować działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa pracowników, osób postronnych oraz mienia dobierać metody zabezpieczenia terenu i inne rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo pracowników, osób postronnych i mienia podczas prowadzenia procesów związanych z rekultywacją i remediacją typowych warunkach, niestwarzających zagrożenia dobierać i adaptować metody zabezpieczenia terenu i inne rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo pracowników, osób postronnych i mienia podczas prowadzenia procesów związanych z rekultywacją i remediacją warunkach nietypowych, szczególnie trudnych lub stwarzających szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzkiego UMIEJĘTNOŚCI stosowanie procedur zapewniających bezpieczeństwo gospodarce wodno-ściekowej i procesach rekultywacji i remediacji P3SGW_UIX3 2) P4SGW_UIX3 2) P5SGW_UIX3 2) P6SGW_UIX3 2) realizować procedury i stosować środki ochrony osobistej czasie wykonywania zadań związanych z gospodarką wodno-ściekową, rekultywacją i remediacją nadzorować stosowanie procedur i środków zapewniających bezpieczeństwo pracowników, osób postronnych oraz mienia czasie wykonywania zadań związanych z gospodarką wodno- -ściekową i procesami rekultywacji i remediacji realizować procedury i stosować środki ochrony osobistej i zbiorowej sytuacjach nagłych, nieprzewidzianych, stwarzających zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi lub mienia, np. sytuacji wystąpienia osuwiska, awarii sieci wodociągowej, znalezienia materiałów wybuchowych; realizować procedury postępowania sytuacji wystąpienia zagrożeń kinetycznych i cybernetycznych miejscu pracy opracowywać procedury i inne środki zapewniające bezpieczeństwo podczas prowadzenia procesów związanych z gospodarką wodno-ściekową, rekultywacją i remediacją, tym na wypadek wystąpienia sytuacji nagłych, nieprzewidzianych, stwarzających zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi lub mienia

71 WYZNACZNIK X: KOMUNIKOWANIE I WSPÓŁPRACA KOMPETENCJE SPOŁECZNE NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO komunikowanie się z interesariuszami ekosystemu P4SGW_KSX1 2) P5SGW_KSX1 2) P6SGW_KSX1 2) komunikowania się z mieszkańcami, społecznościami lokalnymi, przedstawicielami organizacji zrzeszających interesariuszy ekosystemów; współpracy z instytucjami edukacyjnymi, jednostkami administracji i organizacjami społecznymi celu rozwijania edukacji ekologicznej; promowania recyklingu wody i ścieków budowania świadomości właściwego użytkowania propagowania wiedzy wśród interesariuszy na temat użytkowania wód sposób świadomy, zrównoważony i odpowiedzialny; budowania świadomości konieczności napraw i konserwacji infrastruktury oraz płynących z tego korzyści KOMPETENCJE SPOŁECZNE komunikowanie się z użytkownikami sieci wodociągowych i kanalizacyjnych P3SGW_KSX2 2) P4SGW_KSX2 2) P5SGW_KSX2 2) P6SGW_KSX2 2) P7SGW_KSX2 2) informowania zasadach właściwego użytkowania sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, parametrach dostarczanej wody oraz możliwości spożywania wody z kranu komunikowania się z użytkownikami sieci wodociągowych i kanalizacyjnych utrzymywania właściwych relacji z użytkownikami sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, tym sytuacjach trudnych, spowodowanych np. awariami, przerwami dostawie wody lub odbiorze ścieków i innymi zakłóceniami świadczeniu usług utrzymywania relacji, tym ramach symbioz przemysłowych, z podmiotami wytwarzającymi ścieki tworzenia i kształtowania warunków do współpracy osób i podmiotów działających sektorze gospodarki wodno- -ściekowej, tym tworzenia i rozwijania współpracy ramach symbiozy przemysłowej

72 KOMPETENCJE SPOŁECZNE komunikowanie się z inwestorami i zleceniodawcami, przedstawicielami organizacji proekologicznych, administracji i ustawodawcy P4SGW_KSX3 2) P5SGW_KSX3 2) P6SGW_KSX3 2) P7SGW_KSX3 2) P8SGW_KSX3 2) komunikowania się z inwestorami i zleceniodawcami, tym wyjaśniania krótkoi długofalowych korzyści oraz konsekwencji prowadzenia określonych działań lub ich zaniechania ramach gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji utrzymywania relacji z inwestorami i zleceniodawcami zakresie prowadzenia działań na rzecz przywracania i utrzymywania odpowiedniego stanu gleb i wód na danym obszarze oraz prowadzenia gospodarki wodno-ściekowej utrzymywania relacji z przedstawicielami administracji i ustawodawcy oraz organizacji proekologicznych zakresie prowadzenia działań na rzecz ochrony zasobów naturalnych oraz zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej tworzenia i kształtowania warunków do współdziałania inwestorów, zleceniodawców, przedstawicieli administracji i ustawodawcy oraz przedstawicieli organizacji proekologicznych zakresie ochrony zasobów naturalnych i utrzymania odpowiedniego stanu gleb i wód oraz prowadzenia zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej tworzenia i kształtowania warunków do nawiązywania międzynarodowej współpracy zakresie ochrony zasobów naturalnych i utrzymania odpowiedniego stanu gleb i wód oraz prowadzenia zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej KOMPETENCJE SPOŁECZNE współpraca z podmiotami zewnętrznymi, służbami, specjalistami z innych branż P4SGW_KSX4 2) P5SGW_KSX4 2) P6SGW_KSX4 2) P7SGW_KSX4 2) P8SGW_KSX4 2) komunikowania się z dostawcami, podwykonawcami, specjalistami z innych branż, służbami, urzędami, przedstawicielami świata nauki utrzymywania relacji z dostawcami, podwykonawcami, przedstawicielami służb i urzędów, specjalistami z innych branż, przedstawicielami świata nauki współdziałania środowisku zakresie promocji dobrych praktyk i wdrażania innowacyjnych rozwiązań obszarze planowania, prowadzenia i oceny procesów rekultywacji i remediacji oraz planowania i prowadzenia zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej; współpracy na rzecz zrównoważonego rozwoju z interesariuszami, tym z agencjami rządowymi, organizacjami wspierania współpracy i integrowania środowiska podmiotów zaangażowanych planowanie, prowadzenie i ocenę procesów rekultywacji i remediacji oraz planowanie i prowadzenie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej; koordynowania i zarządzania projektami realizowanymi we współpracy z partnerami, którzy mają na celu rozwój zrównoważonych inicjowania i rozwijania współpracy środowiska skali krajowej i międzynarodowej, zmierzającej do transferu innowacyjnych rozwiązań zakresie rekultywacji i remediacji oraz gospodarki wodno-ściekowej

73 pozarządowymi, organizacjami społecznymi, przedsiębiorstwami i środowiskiem akademickim metod zarządzania wodą i ściekami; identyfikowania i rozwijania strategicznych partnerstw z organizacjami, które podzielają podobne wartości i cele związane ze zrównoważonym rozwojem WYZNACZNIK XI: ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA ŚRODOWISKO KOMPETENCJE SPOŁECZNE NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO dbałość ekosystemy P4SGW_KSXI1 2) P5SGW_KSXI1 2) P6SGW_KSXI1 2) P7SGW_KSXI1 2) P8SGW_KSXI1 2) przekazywania wiedzy dotyczącej przyczyn i skutków zanieczyszczeń gleb i wód oraz możliwości zapobiegania zanieczyszczeniom promowania zasad i sposobów użytkowania ekosystemu, które wspierają funkcjonowanie ekosystemu i utrzymanie efektów rekultywacji i remediacji oraz zapobiegają zanieczyszczeniom gleb i wód; aktywnego wspierania i promowania działań na rzecz ochrony środowiska podejmowania działań i promowania rozwiązań mających na celu wspieranie funkcjonowania ekosystemów, tym utrzymanie odpowiedniego stanu gleb i wód oraz zapobieganie zanieczyszczeniom ekosystemów podejmowania działań na rzecz zwiększenia świadomości interesariuszy zakresie przyczyn i skutków zanieczyszczeń gleb i wód, możliwości zapobiegania zanieczyszczeniom, znaczenia procesów rekultywacji i remediacji oraz zalet stosowania metod wspomagających funkcjonowanie ekosystemów kształtowania postaw zakresie zrównoważonego wykorzystywania ekosystemów KOMPETENCJE SPOŁECZNE dbałość zasoby wody P4SGW_KSXI2 2) P5SGW_KSXI2 2) P6SGW_KSXI2 2) P7SGW_KSXI2 2) P8SGW_KSXI2 2) stosowania zasad wpływających na ograniczenie zużycia wody, tym recyklingu i odzysku wody; stosowania zasad zrównoważonego zarządzania zasobami wodnymi promowania zasad i sposobów postępowania wspomagających ograniczenie zużycia wody oraz ponowne jej wykorzystywanie promowanie postaw związanych z odpowiedzialnością za zasoby wodne, tym postaw i idei wspierającymi zrównoważone zarządzanie zasobami wody promowania istotności zrównoważonego zarządzania zasobami wody kształtowania warunków do podejmowania międzynarodowych inicjatyw zakresie zrównoważonego zarządzania zasobami wody, tym ochrony globalnych zasobów wody

74 KOMPETENCJE SPOŁECZNE wpływ działań na środowisko P4SGW_KSXI3 2) P5SGW_KSXI3 2) P6SGW_KSXI3 2) P7SGW_KSXI3 2) realizowania zadań zawodowych z uwzględnieniem ich wpływu na środowisko, szczególności na równowagę ekosystemów oraz zasoby wody przyjmowania odpowiedzialności związanej z wpływem prowadzonych procesów gospodarki wodno- -ściekowej oraz rekultywacji i remediacji na środowisko, szczególności na równowagę ekosystemów oraz zasoby wody; promowania inicjatyw organizacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, inspirowania pracowników, aby uwzględniali zrównoważony rozwój swojej pracy i przy podejmowaniu decyzji przyjmowania priorytetów związanych z aspektami środowiskowymi czasie podejmowania decyzji dotyczących planowania i prowadzenia działań zakresie gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji propagowania inicjatyw wspierających minimalizowanie wpływu organizacji na środowisko KOMPETENCJE SPOŁECZNE efektywne zagospodarowanie odpadów P5SGW_KSXI4 2) P6SGW_KSXI4 2) P7SGW_KSXI4 2) P8SGW_KSXI4 2) podejmowania działań mających na celu efektywne wykorzystanie osadów, popłuczyn i innych odpadów z procesów gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji, tym działań związanych z poszukiwaniem nowych możliwości i rozwiązań technologiczno- -organizacyjnych tworzenia i kształtowania warunków do podejmowania współpracy zakresie opracowywania i wdrażania sektorze rozwiązań związanych z efektywnym wykorzystaniem osadów, popłuczyn i innych odpadów z procesów gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji inicjowania i podejmowania działań na rzecz popularyzowania rozwiązań związanych z efektywnym wykorzystaniem osadów, popłuczyn i innych odpadów z procesów gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji tworzenia i kształtowania warunków do podejmowania współpracy zakresie opracowywania i wdrażania sektorze rozwiązań związanych z efektywnym wykorzystaniem osadów, popłuczyn i innych odpadów z procesów gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji

75 WYZNACZNIK XII: STANDARDY PRACY KOMPETENCJE SPOŁECZNE NAZWA WIĄZKI POZIOM 3 POZIOM 4 POZIOM 5 POZIOM 6 POZIOM 7 POZIOM 8 JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO JEST GOTÓW DO dbałość jakość wykonywanej pracy P3SGW_KSXII1 2) P4SGW_KSXII1 2) P5SGW_KSXII1 2) P6SGW_KSXII1 2) uwzględniania wpływu sposobu wykonywania zadań na przebieg procesów gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji uwzględniania wpływu sposobu wykonywania działań i podejmowanych decyzji swoich oraz podległego zespołu na poprawność przebiegu oraz efekty procesów gospodarki wodno- -ściekowej, rekultywacji i remediacji uwzględniania długofalowych korzyści oraz konsekwencji dla środowiska oraz bezpieczeństwa i jakości życia ludzi, wynikających z dokładnego i rzetelnego realizowania działań procesach gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji realizowania działań upowszechniających zasady dotyczące rzetelności i dokładności wykonywania zadań procesach gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji KOMPETENCJE SPOŁECZNE wykonywanie zadań i podejmowanie decyzji niestandardowych warunkach P3SGW_KSXII2 2) P4SGW_KSXII2 2) P5SGW_KSXII2 2) P6SGW_KSXII2 2) działania uciążliwych warunkach, np. związanych z nieprzyjemnym zapachem, hałasem, występowaniem biologicznych i chemicznych czynników szkodliwych, pracą zamkniętych przestrzeniach działania zmiennych okolicznościach związanych z niestabilnością warunków naturalnych, tym hydrogeologicznych i atmosferycznych oraz dynamiką procesów chemicznych i biologicznych; podejmowania działań zmiennych, nietypowych warunkach wynikających z organizacji pracy (np. praca niestandardowych godzinach, praca zmianowa, praca zdalna, praca zespołach wirtualnych, dyżury telefoniczne) przyjmowania odpowiedzialności za przebieg procesów przebiegających zmiennych okolicznościach wynikających z niestabilności warunków naturalnych, tym hydrogeologicznych i atmosferycznych, oraz z dynamiki procesów chemicznych i biologicznych podejmowania decyzji zmiennych okolicznościach związanych z niestabilnością warunków naturalnych, tym hydrogeologicznych i atmosferycznych, oraz z dynamiką procesów chemicznych i biologicznych

76 KOMPETENCJE SPOŁECZNE otwartość na zmiany P5SGW_KSXII3 2) P6SGW_KSXII3 2) P7SGW_KSXII3 2) dostosowywania się do zmian środowisku pracy wynikających z postępu technologicznego, tym automatyzacji i cyfryzacji; dostosowywania się do zmian środowisku pracy związanych z wystąpieniem sytuacji wyjątkowych otoczeniu społeczno-gospodarczym (np. pandemia, wojna) realizowania działań mających na celu lepszą adaptację podwładnych i współpracowników do zmian środowisku pracy podejmowania działań na rzecz zwiększania otwartości środowiska branżowego na zmiany związane z wdrażaniem nowych rozwiązań technicznych i organizacyjnych KOMPETENCJE SPOŁECZNE odpowiedzialność za bezpieczeństwo P3SGW_KSXII4 2) P4SGW_KSXII4 2) P5SGW_KSXII4 2) P6SGW_KSXII4 2) P7SGW_KSXII4 2) uwzględniania wpływu realizowanych działań na bezpieczeństwo swoje oraz współpracowników; stosowania ekologicznych technologii, które minimalizują ekspozycję na szkodliwe substancje przyjmowania odpowiedzialności za swoje bezpieczeństwo podczas wykonywania zadań zawodowych przyjmowania odpowiedzialności za bezpieczeństwo ludzi, mienia i środowiska związanej z planowaniem i nadzorowaniem działań realizowanych procesach gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji podejmowania decyzji pod presją czasu i sytuacjach zagrażających bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska procesach gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji podejmowania decyzji sytuacjach wysokiego ryzyka związanych z bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia ludzi lub z możliwością skażenia środowiska, wystąpienia katastrofy ekologicznej, naturalnej lub budowlanej KOMPETENCJE SPOŁECZNE odpowiedzialność za bezpieczeństwo zaopatrzenia wodę oraz odprowadzania ścieków P5SGW_KSXII5 2) P6SGW_KSXII5 2) P7SGW_KSXII5 2) przyjmowania odpowiedzialności za prawidłowe funkcjonowanie obiektów wchodzących skład infrastruktury krytycznej podejmowania decyzji pod presją czasu i sytuacjach trudnych związanych z występowaniem zakłóceń procesach ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody oraz odbioru, transportu i oczyszczania ścieków podejmowania decyzji sytuacjach stwarzających zagrożenia dla ciągłości dostaw wody, np. awarii, skażenia sieci wodociągowych, klęski żywiołowej, cyberataków

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 grudnia 2025 r. w sprawie Sektorowej Ramy Kwalifikacji w sektorze gospodarki wodno-ściekowej, rekultywacji i remediacji

§ 1. ↗

§ 2. ↗

§ 3. ↗

§ 4. ↗