§ 1. ↗
Rozporządzenie określa szczegółowy zakres i sposób organizowania i prowadzenia ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, zwanych dalej „ćwiczeniami”, w tym planowania, raportowania i ewaluacji.
Dz.U. 2025 poz. 253 · Rozporządzenie · obowiązujący
Na podstawie art. 54 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. poz. 1907) zarządza się, co następuje:
Rozporządzenie określa szczegółowy zakres i sposób organizowania i prowadzenia ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, zwanych dalej „ćwiczeniami”, w tym planowania, raportowania i ewaluacji.
Zakres ćwiczeń obejmuje:
przygotowanie osób zajmujących stanowiska kierownicze do koordynowania działań prowadzonych w ramach ochrony ludności i kierowania obroną cywilną;
doskonalenie indywidualnych umiejętności osób zajmujących stanowiska kierownicze w zakresie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz utrzymania zdolności do zachowania ciągłości działania w warunkach niedoboru zasobów;
sprawdzenie gotowości do działania oraz sprawności podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej, a także ich zdolności do współdziałania z innymi podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej podczas katastrof naturalnych, awarii technicznych lub sytuacji kryzysowych;
doskonalenie umiejętności działania zespołowego podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej przy wykonywaniu zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zdolności do współdziałania z organami ochrony ludności;
weryfikację właściwej współpracy i realizacji dobrych praktyk podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym z zakresu organizowania łączności, wymiany i ochrony informacji, stosowania procedur ratowniczych i pomocowych ujętych w planach ratowniczych i zarządzania kryzysowego oraz wynikających z podziału kompetencji;
weryfikację umiejętności prowadzenia dokumentacji w przyjętej formie.
Ćwiczenia są organizowane z udziałem rzeczywistych sił i środków lub w formie sztabowej.
Ćwiczenia z udziałem rzeczywistych sił i środków polegają na bezpośredniej obecności wyznaczonych podmiotów w miejscu prowadzenia ćwiczeń i wykonywaniu przez nie określonych zadań, z wykorzystaniem przewidzianych do tego środków.
Ćwiczenia w formie sztabowej są organizowane jako:
gry decyzyjne – polegające na doskonaleniu procesu informacyjno-decyzyjnego związanego z realizacją zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz umiejętności formułowania oceny i identyfikowania zagrożeń oraz poszukiwania rozwiązań występujących problemów;
treningi – polegające na doskonaleniu praktycznych umiejętności pracowników w zakresie wykonywania zadań związanych z ochroną ludności i obroną cywilną. 1) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej – sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 738).
Organ ochrony ludności wyznacza kierownika ćwiczeń oraz osoby lub zespoły, niebiorące bezpośredniego udziału w ćwiczeniach, które będą przekazywały ćwiczącym sytuacje wyjściowe, wprowadzenia sytuacyjne, prowadziły bieżącą wymianę informacji, przeprowadzały pozoracje, nadzorowały przestrzeganie przez ćwiczących procedur wynikających z planów i dokumentów planistycznych oraz rozstrzygały sytuacje sporne zaistniałe między ćwiczącymi.
Kierownik ćwiczeń opracowuje dokumentację związaną z przygotowaniem i przeprowadzeniem ćwiczeń oraz koordynuje i monitoruje przebieg ćwiczeń, w tym:
sprawuje nadzór nad ich przebiegiem;
egzekwuje przekazywanie informacji o zrealizowanych zadaniach;
zapewnia zgodność rozwiązań przyjętych przez ćwiczących z przepisami prawa, planami, procedurami i innymi dokumentami planistycznymi, które dotyczą realizowanych zadań;
na bieżąco ocenia działania i decyzje podjęte przez ćwiczących;
w uzasadnionych przypadkach zarządza przerwy w ćwiczeniach, powtórzenie elementu ćwiczeń lub zakończenie ćwiczeń.
Ćwiczenia przeprowadza się zgodnie z dokumentacją w sprawie przygotowania i przeprowadzenia ćwiczeń, która określa:
czas i miejsce przeprowadzenia ćwiczeń;
osobę odpowiedzialną za przygotowanie ćwiczeń;
scenariusz zdarzeń i cel ćwiczeń;
planowane siły i środki;
wykaz kierowników przygotowujących i oceniających ćwiczenia;
zadania poszczególnych osób oraz podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej w trakcie ćwiczeń;
termin sporządzenia raportu z ćwiczeń.
Realizacja ćwiczeń obejmuje:
przeprowadzenie procedury alarmowania ćwiczących ze wskazaniem im miejsca rozpoczęcia ćwiczeń;
dojazd lub dotarcie ćwiczących do miejsca prowadzenia ćwiczeń;
realizację zadań wynikających ze scenariusza ćwiczeń, w tym danej fazy ćwiczeń;
wstępne podsumowanie ćwiczeń i ich zakończenie oraz powrót ćwiczących do własnych zadań;
udokumentowanie wszystkich czynności wykonywanych przez ćwiczących.
Podczas trwania ćwiczeń dokonuje się bieżącej oceny realizacji zadań.
W trakcie ćwiczeń zbierane i analizowane są dane do decyzji, dokonywane jest szacowanie potrzeb w zakresie sił i środków, wypracowywane są różne warianty użycia sił i środków w odniesieniu do scenariuszy zdarzeń, w tym miejsc, przeprowadzana jest ocena wielkości i rodzajów zagrożeń, a także analiza przydatności i aktualności obowiązujących dokumentów planistycznych związanych z realizowanymi działaniami ratowniczymi i zadaniami ochrony ludności i obrony cywilnej.
Organ ochrony ludności przygotowuje dokumentację ćwiczeń oraz zarządza organizację ćwiczeń, wskazując podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej, siły i środki przewidziane do udziału w ćwiczeniach oraz zakres zaplanowanych zadań.
W ciągu 30 dni od zakończenia ćwiczeń organ ochrony ludności przy pomocy kierownika ćwiczeń sporządza raport z ćwiczeń, w którym zawiera podsumowanie ćwiczeń.
Z raportem z ćwiczeń zapoznają się ćwiczący.
Organ ochrony ludności nie później niż w terminie 60 dni po zakończeniu ćwiczeń przekazuje raport z ćwiczeń do organu, który zatwierdził plan ćwiczeń.
Raport z ćwiczeń zawiera:
ogólne dane o ćwiczeniach, w tym ich cel, zakres, miejsce, termin i wykaz ćwiczących;
szczegółowe cele i zagadnienia rozpatrywane w ćwiczeniach oraz poddane ocenie;
skrócony opis przebiegu ćwiczeń wraz z wizualizacją scenariuszy zdarzeń i załącznikami obejmującymi kluczowe dokumenty z przygotowania i przebiegu ćwiczeń;
podsumowanie ćwiczeń i wnioski;
rekomendacje.
W procesie ewaluacji, o którym mowa w art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, uwzględnia się ocenę:
elementów organizacyjnych ćwiczeń;
skuteczności działań podjętych przez ćwiczących;
przydatności dokumentacji wykorzystywanej do planowania i realizacji ćwiczeń, w tym procedur;
aktualności i dostępności zaewidencjonowanych zasobów ochrony ludności;
adekwatności sprzętu dostępnego i użytego w trakcie ćwiczeń;
wyszkolenia ćwiczących i znajomości oraz stosowania przez nich procedur, a także zasad współdziałania.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji: wz. W. Szczepański