Dz.U. 2025 poz. 407 · Rozporządzenie · obowiązujący
Na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm.1) ) zarządza się, co następuje:
Rozporządzenie określa:
organizację i tryb przygotowania systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym obroną państwa, zwanego dalej „systemem kierowania”;
sposób realizacji zadań przez organy władzy publicznej w sprawach wskazanych w pkt 1 oraz ich funkcjonowanie na stanowiskach kierowania.
W skład systemu kierowania wchodzą:
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej;
Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej;
Prezes Rady Ministrów;
ministrowie, centralne organy administracji rządowej oraz wojewodowie;
organy administracji rządowej nieobjęte zakresem działów administracji rządowej zgodnie z art. 33a ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1370 i 1907);
wskazani przez wojewodów stosownie do kompetencji:
kierownicy zespolonych służb, inspekcji, straży,
organy niezespolonej administracji rządowej, o których mowa w art. 56 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2023 r. poz. 190 oraz z 2024 r. poz. 1907);
wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast), prezydenci miast na prawach powiatu, starostowie oraz marszałkowie województw.
Prezes Rady Ministrów może włączyć w skład systemu kierowania inne organy niż wskazane w ust. 1.
W skład systemu kierowania wchodzą również organy dowodzenia Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej, w tym Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych, z chwilą jego mianowania i przejęcia dowodzenia siłami, o których mowa w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2091 oraz z 2024 r. poz. 1907). 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 834, 1089, 1222, 1248, 1585, 1871 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39.
W przypadku wykonywania obowiązków Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej albo Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej kierują obroną państwa ze stanowiska kierowania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Organy wskazane w ust. 1–3 wykonują zadania związane z kierowaniem bezpieczeństwem narodowym w ramach dotychczasowych struktur organizacyjnych, głównych albo zapasowych stanowisk kierowania albo stanowisk dowodzenia.
Organizację przygotowania systemu kierowania realizuje się w szczególności przez:
zachowanie ciągłości podejmowania i przekazywania decyzji;
monitorowanie źródeł, rodzajów, kierunków i skali zagrożeń;
reagowanie na powstałe zagrożenia bezpieczeństwa państwa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami;
minimalizowanie i usuwanie skutków zagrożeń bezpieczeństwa państwa;
monitorowanie i uzupełnianie zasobów obronnych państwa.
Organizacja przygotowania systemu kierowania obejmuje planowanie i koordynowanie przedsięwzięć umożliwiających organom wykonywanie zadań związanych z kierowaniem bezpieczeństwem narodowym.
Przedsięwzięcia umożliwiające organom wykonywanie zadań związanych z kierowaniem bezpieczeństwem narodowym realizuje się w stanie stałej gotowości obronnej państwa przez:
przygotowanie organów i obsługujących je urzędów do funkcjonowania w systemie kierowania;
sporządzanie planów operacyjnych i programów obronnych;
przygotowanie infrastruktury umożliwiającej funkcjonowanie systemu kierowania;
przygotowanie do rozwinięcia głównych i zapasowych stanowisk kierowania;
zapewnienie współdziałania pomiędzy organami systemu kierowania, zgodnie z planami operacyjnymi, o których mowa w pkt 2.
Przedsięwzięcia umożliwiające organom wykonywanie zadań związanych z kierowaniem bezpieczeństwem narodowym realizuje się w obszarach:
przygotowania infrastruktury budowlanej;
zapewnienia ochrony lub obrony;
przygotowania systemów łączności;
zabezpieczenia transportu;
zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych;
innych wynikających z właściwości rzeczowej organów wchodzących w skład systemu kierowania.
Przygotowanie organów i obsługujących je urzędów do funkcjonowania w systemie kierowania realizuje się przez:
przyjęcie założeń polityki kadrowej zapewniającej przygotowanie oraz sprawne funkcjonowanie systemu kierowania przez właściwą obsadę stanowisk służbowych, z uwzględnieniem zadań realizowanych w systemie kierowania bezpieczeństwem narodowym;
udział w szkoleniu obronnym na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Plany operacyjne i programy obronne sporządza się zgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Przygotowanie infrastruktury umożliwiającej funkcjonowanie systemu kierowania polega na wytypowaniu istniejących budynków oraz, stosownie do potrzeb, wykonaniu w nich dodatkowych robót budowlanych lub na budowie nowych budynków w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, 834, 1222, 1847 i 1881), a także na opracowaniu planów ich przystosowania.
Przygotowanie do rozwinięcia głównych i zapasowych stanowisk kierowania polega na zapewnieniu organom, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2, funkcjonowania na stanowiskach kierowania.
W celu zachowania ciągłości kierowania przez organy, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2, z chwilą rozpoczęcia funkcjonowania głównego stanowiska kierowania podejmuje się działania umożliwiające przejście organów na zapasowe stanowiska kierowania.
Warunki funkcjonowania organów na stanowiskach kierowania zapewnia się przez:
organizację pracy na stanowiskach kierowania;
przygotowanie infrastruktury stanowisk kierowania;
wyposażenie stanowisk kierowania;
zabezpieczenie finansowania stanowisk kierowania;
utrzymanie ciągłości funkcjonowania stanowisk kierowania;
zapewnienie ciągłego i niezakłóconego obiegu informacji:
w ramach stanowiska kierowania danego organu,
między stanowiskami kierowania organów, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2,
między stanowiskami kierowania organów a stanowiskami dowodzenia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w § 2 ust. 3, stosownie do potrzeb.
Organizacja stanowiska kierowania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej uwzględnia możliwość kierowania obroną państwa z tego stanowiska przez Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej albo Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej wykonujących obowiązki Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Lokalizacje rezerwowych miejsc pracy w ramach głównych stanowisk kierowania organów, o których mowa w ust. 1, akceptuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych uzgodniony z Ministrem Obrony Narodowej i Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Lokalizacje zapasowych stanowisk kierowania organów, o których mowa w ust. 4, akceptuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek Ministra Obrony Narodowej.
Aktualizację wykazu organów, o których mowa w ust. 1 i 4, wykonuje się niezwłocznie zgodnie z decyzją Prezesa Rady Ministrów, nie rzadziej niż co 12 miesięcy.
Lokalizacje zapasowych stanowisk kierowania organów, o których mowa w ust. 4, przygotowuje się w obszarach, które w początkowym okresie prowadzenia obrony państwa będą najmniej narażone na działanie środków walki.
Główne stanowiska kierowania przygotowuje się w stałych siedzibach organów.
W celu zapewnienia ciągłości funkcjonowania organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1–4 oraz w § 10 ust. 1 pkt 5, przygotowuje się dodatkową lokalizację głównego stanowiska kierowania, inną niż stała siedziba organu, zwaną dalej „rezerwowym miejscem pracy”.
Przygotowanie rezerwowego miejsca pracy dla organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 5–8 oraz ust. 2, następuje na podstawie decyzji tych organów.
Rezerwowe miejsca pracy dla organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1–4 oraz w § 10 ust. 1 pkt 5, organizuje się w pomieszczeniach wskazanych w § 14 pkt 1.
Rezerwowe miejsca pracy dla organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 5–8 oraz ust. 2, organizuje się w pomieszczeniach wskazanych w § 14 pkt 1 lub 2.
Rezerwowe miejsce pracy dla organu, o którym mowa w:
§ 2 ust. 1 pkt 1–3 – przygotowuje minister właściwy do spraw wewnętrznych w lokalizacjach wskazanych odpowiednio przez Szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego, Szefa Kancelarii Sejmu lub Szefa Kancelarii Senatu;
§ 2 ust. 1 pkt 4, oraz dla ministra właściwego do spraw zagranicznych – przygotowuje minister właściwy do spraw wewnętrznych;
Zapasowe stanowiska kierowania przygotowuje się dla organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1–7, oraz prezydentów miast na prawach powiatu, starostów i marszałków województw.
Przygotowanie zapasowego stanowiska kierowania dla prezydentów miast na prawach powiatu, starostów i marszałków województw oraz organów, o których mowa w § 2 ust. 2, następuje na podstawie decyzji tych organów.
Zapasowe stanowiska kierowania przygotowują:
Minister Obrony Narodowej dla organów – o których mowa w § 10 ust. 4;
wojewodowie – w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej;
ministrowie i centralne organy administracji rządowej inne niż określone w § 10 ust. 4 pkt 5 oraz organy, o których mowa w § 2 ust. 2 – w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych;
organy, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7, oraz prezydenci miast na prawach powiatu, starostowie i marszałkowie województw – w uzgodnieniu z właściwym wojewodą.
Wojewodowie, w ramach stanowisk kierowania, zapewniają miejsca pracy innym organom niezbędnym w kierowaniu obroną województwa.
Na potrzeby stanowisk kierowania wykorzystuje się budynki, części budynków lub zespół budynków, o których mowa w § 7, w których przygotowuje się:
pomieszczenia wyposażone, w miarę możliwości, w urządzenia, instalacje i sprzęt, których działanie jest niezależne od ogólnodostępnej infrastruktury budynku;
pomieszczenia inne niż wskazane w pkt 1.
Czynności podejmowane przez organy, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2, w odniesieniu do stanowisk kierowania obejmują:
przygotowanie pomieszczeń w budynkach przeznaczonych na stanowiska kierowania, zgodnie z wymogami określonymi w § 16;
przygotowanie dokumentacji regulującej pracę na stanowiskach kierowania;
ujęcie w planach operacyjnych procedur związanych z przemieszczeniem i funkcjonowaniem na stanowiskach kierowania.
Przygotowanie głównego stanowiska kierowania obejmuje:
wytypowanie istniejących lub budowę nowych budynków na potrzeby stanowiska kierowania;
zapewnienie warunków funkcjonowania organu na stanowisku kierowania;
utrzymywanie należytego stanu technicznego obiektów budowlanych umożliwiającego funkcjonowanie systemu kierowania przez ich właścicieli lub zarządców w rozumieniu art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane;
zorganizowanie niezakłóconej pracy i bezpieczeństwa jawnych i niejawnych systemów łączności;
przygotowanie miejsc doraźnego schronienia minimalizującego skutki środków napadu powietrznego;
ewentualne wyposażenie w środki ochrony indywidualnej przed skażeniami;
zapewnienie ostrzegania i alarmowania;
wyznaczenie i szkolenie obsady stanowiska kierowania i sił odpowiedzialnych za zabezpieczenie funkcjonowania stanowisk kierowania;
przygotowanie sił i środków do:
rozwinięcia i odtwarzania systemu łączności oraz utrzymania bezpieczeństwa cyberprzestrzeni,
prowadzenia działań ratowniczych,
przemieszczenia na rezerwowe miejsca pracy i zapasowe stanowiska kierowania w taki sposób, aby nie ujawnić rzeczywistego charakteru tego przemieszczenia.
W przypadku organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1–4, przygotowanie głównego stanowiska kierowania w rezerwowym miejscu pracy obejmuje dodatkowo:
zapewnienie rozpoznania, zapobieganie i zwalczanie zagrożeń godzących w bezpieczeństwo wewnętrzne państwa lub potencjał obronny państwa, lub zdolność bojową Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej – przez właściwe służby;
przygotowanie źródeł energii elektrycznej i cieplnej oraz ujęć wody, których działanie jest niezależne od ogólnodostępnej infrastruktury techniczno-użytkowej – dla obiektów budowlanych umożliwiających funkcjonowanie systemu kierowania.
Przygotowanie zapasowego stanowiska kierowania obejmuje przedsięwzięcia wskazane w ust. 1 i 2.
W odniesieniu do budynku przeznaczonego na stanowisko kierowania, w celu prawidłowej organizacji i zachowania ciągłości funkcjonowania, organ tworzący stanowisko kierowania określi możliwość dostosowania tego budynku oraz zakres jego wyposażenia.
Realizację zadań w ramach przygotowania stanowisk kierowania finansuje się z części budżetu państwa przypadającego organowi, który będzie funkcjonował na tych stanowiskach, w ramach zaplanowanych na dany rok wydatków budżetowych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Finansowanie zadań w ramach przygotowań obronnych stanowisk kierowania przez centralny organ administracji rządowej niebędący dysponentem części budżetu planuje się w części budżetowej organu sprawującego nadzór nad tym organem.
Finansowanie zadań związanych z przygotowaniem rezerwowych miejsc pracy głównych stanowisk kierowania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej i Prezesa Rady Ministrów należy do ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Finansowanie zadań związanych z przygotowaniem zapasowych stanowisk kierowania organów, o których mowa w § 10 ust. 4, należy do Ministra Obrony Narodowej.
Przejście organów na określone stanowiska kierowania następuje w trybie art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej.
Przemieszczenie organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1–4, na rezerwowe miejsca pracy realizuje się na podstawie decyzji tych organów i odbywa się zgodnie z dokumentacją związaną z przemieszczeniem stanowiska kierowania opracowaną przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych przekazuje wyciąg z dokumentacji, o której mowa w ust. 2, organom objętym planem przemieszczenia.
Przemieszczenie organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 5 i 6 oraz ust. 2, na rezerwowe miejsca pracy realizuje się na podstawie decyzji tych organów i odbywa się zgodnie z opracowaną dokumentacją związaną z przemieszczeniem stanowiska kierowania, po uprzednim powiadomieniu Prezesa Rady Ministrów oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Przemieszczenie organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 i 8, na rezerwowe miejsca pracy realizuje się na podstawie decyzji tych organów i odbywa się zgodnie z opracowaną dokumentacją związaną z przemieszczeniem stanowiska kierowania, po uprzednim powiadomieniu właściwego wojewody.
Przemieszczenie organów, o których mowa w § 10 ust. 1, na zapasowe stanowisko kierowania obroną państwa odbywa się zgodnie z opracowaną dokumentacją związaną z przemieszczeniem stanowiska kierowania, po uprzednim powiadomieniu przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych organów podlegających przemieszczeniu oraz Ministra Obrony Narodowej.
W ramach organizacji przygotowywania systemu kierowania minister właściwy do spraw wewnętrznych:
planuje, organizuje i przemieszcza:
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej,
Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej,
Prezesa Rady Ministrów,
wskazanych przez Prezesa Rady Ministrów: – ministrów, – centralnych organów administracji rządowej – wraz z niezbędną obsadą stanowisk kierowania, uzgodnioną przez te organy z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, przekazuje wypisy z dokumentacji związanej z przemieszczeniem stanowiska kierowania tych organów oraz odpowiada za koordynację ich przemieszczenia;
zapewnia, we współpracy z Ministrem Obrony Narodowej i właściwym wojewodą, w rejonie zapasowych stanowisk kierowania:
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej,
Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej,
Prezesa Rady Ministrów,
wskazanych przez Prezesa Rady Ministrów: – ministrów, – centralnych organów administracji rządowej – bezpieczeństwo i porządek publiczny, ochronę przeciwpożarową oraz prowadzenie akcji ratowniczych;
zgłasza potrzeby oraz wspiera ministra właściwego do spraw łączności w zakresie przygotowania i utrzymania usług pocztowych na potrzeby obronne państwa w dziale sprawy wewnętrzne i administracja publiczna;
w ramach głównych stanowisk kierowania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej i Prezesa Rady Ministrów:
przygotowuje rezerwowe miejsca pracy, w zakresie uzgodnionym odpowiednio z Szefem Biura Bezpieczeństwa Narodowego, Szefem Kancelarii Sejmu, Szefem Kancelarii Senatu i z Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w lokalizacjach wskazanych przez te organy,
zapewnia warunki utrzymania ich infrastruktury i obsługi technicznej w stanie pełnej gotowości obronnej państwa,
planuje, organizuje i przemieszcza Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej i Prezesa Rady Ministrów na rezerwowe miejsca pracy wraz z niezbędną obsadą stanowisk kierowania,
zapewnia ochronę głównych stanowisk kierowania,
zapewnia usługi Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej w pełnym zakresie zgodnie z art. 74 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. poz. 1907) na stanowiskach kierowania organów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1–4, oraz uzgadnia plan organizacji systemu łączności głównego stanowiska kierowania obroną państwa (obejmującego stałe siedziby i rezerwowe miejsca pracy) z Ministrem Obrony Narodowej i Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
zapewnia ochronę oraz bezpieczeństwo, porządek publiczny i ochronę przeciwpożarową, a także prowadzenie akcji ratowniczych,
zapewnia, we współpracy z Ministrem Obrony Narodowej, zorganizowanie systemu ostrzegania i alarmowania.
Minister Obrony Narodowej, stosownie do potrzeb, zapewnia transport powietrzny do przemieszczania organów wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 1–4 na zapasowe stanowiska kierowania.
W ramach przygotowywania systemu kierowania w zakresie systemów łączności organy wykorzystują rozwiązanie przyjęte dla systemów łączności na potrzeby obronne państwa:
zgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny;
na podstawie art. 74 ust. 5, art. 76 i art. 78 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Dokumentacja stanowisk kierowania na podstawie przepisów dotychczasowych zachowuje ważność do czasu opracowania nowej dokumentacji, nie dłużej niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 29 marca 2025 r.2) Prezes Rady Ministrów: D. Tusk 2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie przygotowania systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym (Dz. U. poz. 978, z 2016 r. poz. 917 oraz z 2018 r. poz. 474), które zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1872) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.