Na podstawie art. 270 ust. 2 pkt 1–3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248,
z późn. zm.1)
) zarządza się, co następuje:
↗ W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2022 r. w sprawie noszenia umundurowania przez
żołnierzy (Dz. U. poz. 1237 oraz z 2024 r. poz. 64 i 1788) wprowadza się następujące zmiany:
1) w § 9 w ust. 1 w pkt 3 lit. a otrzymuje brzmienie:
„a) na beretach generałów, z wyjątkiem Wojsk Specjalnych i Wojsk Obrony Terytorialnej, a także w składzie ubioru
galowego Żandarmerii Wojskowej, w jednostkach powietrznodesantowych i kawalerii powietrznej, jednostkach
obrony wybrzeża, 11 Dywizji Kawalerii Pancernej, 8 Koszalińskim Pułku Przeciwlotniczym oraz pododdziałach
reprezentacyjnych i orkiestrach wojskowych – haftowany srebrzystym bajorkiem, ze złotą koroną, złotym dziobem
i złotymi szponami,”;
2) w § 23 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„2a. Podczas pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa oraz w czasie przygotowań do jej pełnienia na
terenie kraju dopuszcza się łączenie przedmiotów umundurowania i wyekwipowania w różnych kamuflażach ochronnych oraz kolorach.”;
3) w § 24:
a) w pkt 3 w lit. d średnik zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się lit. e w brzmieniu:
„e) kobietom – półbutów lub botków sięgających nie wyżej niż 5 cm nad kostkę, w kolorze czarnym ze skóry
lakierowanej, bez elementów ozdobnych, z obcasem o wysokości 3,5–4 cm albo kozaków w kolorze czarnym
ze skóry licowej, bez elementów ozdobnych, z obcasem o wysokości 2,5–3 cm, sięgających poniżej kolana –
innych od określonego wzoru;”,
b) w pkt 4 w lit. d średnik zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się lit. e w brzmieniu:
„e) kobietom – półbutów lub botków sięgających nie wyżej niż 5 cm nad kostkę, w kolorze czarnym ze skóry
licowej, bez elementów ozdobnych, z obcasem o wysokości 3–4 cm albo kozaków w kolorze czarnym ze
skóry licowej, bez elementów ozdobnych, z obcasem o wysokości 2,5–3 cm, sięgających poniżej kolana –
innych od określonego wzoru;”,
c) w pkt 5 w lit. b średnik zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się lit. c w brzmieniu:
„c) cywilnych plecaków w odcieniach koloru zielonego lub w kamuflażu ochronnym typu pantera – jeżeli nie
stanowi to zagrożenia bezpieczeństwa żołnierza w czasie realizacji zadań;”,
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 834, 1089, 1222, 1248, 1585, 1871 i 1907
oraz z 2025 r. poz. 39 i 620.
d) pkt 5a otrzymuje brzmienie:
„5a) w składzie ubioru ćwiczebnego:
a) w czasie realizacji zadań służbowych – butów typu taktycznego w kolorze brązowym sięgających za
kostkę, innych od określonego wzoru,
b) cywilnych plecaków w kolorze czarnym – jeżeli nie stanowi to zagrożenia bezpieczeństwa żołnierza
w czasie realizacji zadań;”,
e) po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu:
„6a) w składzie ubioru sportowego – butów sportowych innych od określonego wzoru;”;
4) w § 34:
a) po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„4a. Kurtkę ubrania przeciwdeszczowego, kurtkę zimową, podpinkę kurtki zimowej można nosić samodzielnie
w składzie ubiorów polowych.”,
b) po ust. 8 dodaje się ust. 8a w brzmieniu:
„8a. Spodnie ubrania przeciwdeszczowego można nosić samodzielnie w składzie ubiorów polowych.”;
5) w § 35 dodaje się ust. 9 w brzmieniu:
„9. Rękawice strzeleckie można nosić w składzie ubiorów polowych, ćwiczebnych i specjalnych.”;
6) w § 37 w ust. 1 w pkt 2:
a) w lit. a:
– tiret piąte otrzymuje brzmienie:
„–
na kieszeni prawego rękawa w miejscu wszycia taśmy samosczepnej bluz polowych, koszulobluz pod
kamizelkę ochronną, kurtek ubrania przeciwdeszczowego, kurtek i podpinek kurtek zimowych oraz
kombinezonów, kurtek, bluz i koszulobluz Wojsk Specjalnych,”,
– dodaje się tiret siódme w brzmieniu:
„–
na wysokości linii piersi w miejscu wszycia taśmy samosczepnej na bluzie polowej, kurtce ubrania przeciwdeszczowego oraz podpince kurtki zimowej,”,
b) w lit. b w tiret siódmym kropkę zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się tiret ósme w brzmieniu:
„– na wysokości linii piersi w miejscu wszycia taśmy samosczepnej na bluzie polowej.”;
7) w § 38 w ust. 1 w pkt 1 w lit. a tiret pierwsze otrzymuje brzmienie:
„– beretach generałów, a także beretach w składzie ubioru galowego Żandarmerii Wojskowej, jednostek powietrznodesantowych i kawalerii powietrznej, jednostek obrony wybrzeża, jednostek 11 Dywizji Kawalerii Pancernej,
8 Koszalińskiego Pułku Przeciwlotniczego oraz pododdziałów reprezentacyjnych i orkiestr wojskowych,”;
8) w § 45:
a) w ust. 2 w pkt 3 po wyrazach „stopnia wojskowego” dodaje się wyrazy „koszulobluz pod kamizelkę ochronną oraz”,
b) w ust. 3:
– pkt 4 otrzymuje brzmienie:
„4) służbę w aktywnej rezerwie;”,
– dodaje się pkt 5 w brzmieniu:
„5)
służbę w pasywnej rezerwie, z wyjątkiem służby w dniach odbywania ćwiczeń wojskowych w ramach
pasywnej rezerwy, a także żołnierze w stanie spoczynku.”,
c) w ust. 3a pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) służbę w pasywnej rezerwie w dniach odbywania ćwiczeń wojskowych.”,
d) ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. Na oznace identyfikacyjnej z nazwiskiem do ubioru specjalnego, z wyjątkiem ubioru specjalnego czołgisty,
umieszcza się znak lotnictwa wojskowego oraz logo oznaki pilota, nawigatora, technika pokładowego, technika
bezpośredniej obsługi statków powietrznych, pilota bezzałogowych statków powietrznych, operatora sensorów
bezzałogowych statków powietrznych – w zależności od specjalności wojskowej – zgodnie z załącznikiem nr 16.”;
9) w § 46 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Żołnierze pasywnej rezerwy i żołnierze w stanie spoczynku noszą na oznakach stopnia lub w miejscu, w którym
nosi się oznakę stopnia, z wyjątkiem nakryć głowy, oznakę identyfikacyjną wykonaną z metalu, przedstawiającą stylizowaną literę „R” w okrągłym wieńcu z liści laurowych. Żołnierze nienoszący oznak stopni wojskowych mogą pod
oznaką identyfikacyjną nosić podkładkę pod oznakę szkolną.”;
10) w załączniku nr 2 do rozporządzenia zestaw nr 15 otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 1 do niniejszego
rozporządzenia;
11) w załączniku nr 4 do rozporządzenia zestawy nr 5 i 6 oraz 11 i 12 otrzymują brzmienie określone w załączniku nr 2 do
niniejszego rozporządzenia;
12) w załączniku nr 5 do rozporządzenia zestawy nr 1, 5, 9 oraz 13–16 otrzymują brzmienie określone w załączniku nr 3
do niniejszego rozporządzenia;
13) w załączniku nr 7 do rozporządzenia zestawy nr 10 i 11 otrzymują brzmienie określone w załączniku nr 4 do niniejszego
rozporządzenia;
14) załącznik nr 8 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 5 do niniejszego rozporządzenia;
15) w załączniku nr 11 do rozporządzenia dodaje się rys. 31–36 w brzmieniu określonym w załączniku nr 6 do niniejszego
rozporządzenia;
16) w załączniku nr 16 do rozporządzenia tabela otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 7 do niniejszego rozporządzenia;
17) w załączniku nr 17 do rozporządzenia dodaje się tytuł w brzmieniu:
„Sposób noszenia odznak, baretek i miniaturek orderów i odznaczeń”;
18) załącznik nr 18 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 8 do niniejszego rozporządzenia.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Obrony Narodowej: z up. P. Bejda
Załącznik nr 1 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZESTAW NR 15
Ubiór galowy żołnierza – kobiety Marynarki Wojennej
z kapeluszem i spódnicą
W skład ubioru wchodzą:
1. Kapelusz damski Marynarki Wojennej
2. Mundur galowy damski ze spódnicą
(spodniami) Marynarki Wojennej
3. Sznur galowy
4. Koszula damska koloru białego
5. Krawat koloru czarnego
6. Spinki Marynarki Wojennej
7. Rękawiczki dziane koloru białego
8. Pasek do spodni z klamrą Marynarki
Wojennej
9. Rajstopy w kolorze cielistym
10. Półbuty galowe damskie
Załączniki do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej
z dnia 8 maja 2025 r. (Dz. U. poz. 678)
Załącznik nr 1 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
Załącznik nr 2 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZESTAW NR 5
Ubiór służbowy Wojsk Lądowych z trzewikami z gwoździami ochronnymi
i czapką rogatywką
W skład ubioru wchodzą:
1. Czapka rogatywka Kompanii
Reprezentacyjnej Wojska Polskiego
2. Mundur służbowy Wojsk Lądowych
Kompanii Reprezentacyjnej Wojska
Polskiego
3. Rękawiczki letnie koloru czarnego
4. Koszula koloru białego
5. Krawat koloru khaki
6. Sznur galowy oficerski Wojsk
Lądowych i Sił Powietrznych
7. Pas oficerski koloru czarnego
8. Trzewiki z gwoździami ochronnymi
Załącznik nr 2 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZESTAW NR 6
Ubiór służbowy Wojsk Lądowych z trzewikami z gwoździami ochronnymi,
płaszczem i czapką zimową futrzaną
W skład ubioru wchodzą:
1. Czapka zimowa futrzana Wojsk
Lądowych (czapka rogatywka
Kompanii Reprezentacyjnej Wojska
Polskiego)
2. Mundur służbowy Wojsk Lądowych
Kompanii Reprezentacyjnej Wojska
Polskiego
3. Płaszcz służbowy Wojsk Lądowych
Kompanii Reprezentacyjnej Wojska
Polskiego
4. Rękawiczki zimowe koloru czarnego
5. Koszula koloru białego
6. Krawat koloru khaki
7. Szalik zimowy koloru khaki
8. Pas oficerski koloru czarnego
9. Trzewiki z gwoździami ochronnymi
ZESTAW NR 11
Ubiór służbowy Sił Powietrznych z trzewikami z gwoździami ochronnymi
i czapką garnizonową
W skład ubioru wchodzą:
1. Czapka garnizonowa Sił Powietrznych
2. Mundur służbowy Sił Powietrznych
Kompanii Reprezentacyjnej Wojska
Polskiego
3. Rękawiczki letnie koloru czarnego
4. Koszula koloru białego
5. Krawat koloru czarnego
6. Sznur galowy oficerski Wojsk
Lądowych i Sił Powietrznych
7. Pas oficerski koloru czarnego
8. Trzewiki z gwoździami ochronnymi
ZESTAW NR 12
Ubiór służbowy Sił Powietrznych z trzewikami z gwoździami ochronnymi,
płaszczem i czapką zimową futrzaną
W skład ubioru wchodzą:
1. Czapka zimowa futrzana Sił
Powietrznych (czapka garnizonowa
Sił Powietrznych)
2. Mundur służbowy Sił Powietrznych
Kompanii Reprezentacyjnej Wojska
Polskiego
3. Płaszcz służbowy Sił Powietrznych
Kompanii Reprezentacyjnej Wojska
Polskiego
4. Rękawiczki zimowe koloru czarnego
5. Koszula koloru białego
6. Krawat koloru czarnego
7. Szalik zimowy koloru stalowego
8. Pas oficerski koloru czarnego
9. Trzewiki z gwoździami ochronnymi
Załącznik nr 3 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZESTAW NR 1
Ubiór polowy żołnierza Wojsk Lądowych z bluzą polową
W skład ubioru wchodzą:
1. Beret
2. Bielizna
3. Mundur polowy
4. Pas do munduru polowego
5. Trzewiki
Załącznik nr 3 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZESTAW NR 5
Ubiór polowy żołnierza Sił Powietrznych z bluzą polową
W skład ubioru wchodzą:
1. Furażerka polowa Sił
Powietrznych
2. Mundur polowy
3. Bielizna
4. Pas do munduru polowego
5. Trzewiki
ZESTAW NR 9
Ubiór polowy żołnierza Marynarki Wojennej z bluzą polową
W skład ubioru wchodzą:
1. Beret marynarski
2. Mundur polowy
3. Bielizna
4. Pas do munduru polowego
5. Trzewiki
ZESTAW NR 13
Ubiór polowy w kamuflażu pustynnym
W skład ubioru wchodzą:
1. Kapelusz polowy
w kamuflażu pustynnym
(beret)
2. Mundur polowy tropikalny
3. Bielizna (bluza ocieplająca)
4. Trzewiki ćwiczebne
tropikalne
ZESTAW NR 14
Ubiór polowy z kapeluszem polowym
W skład ubioru wchodzą:
1. Kapelusz polowy
2. Mundur polowy
3. Bielizna
4. Pas do munduru polowego
5. Trzewiki
ZESTAW NR 15
Ubiór polowy z czapką rogatywką polową
W skład ubioru wchodzą:
1. Czapka rogatywka polowa
2. Mundur polowy
3. Bielizna
4. Pas do munduru polowego
5. Trzewiki
ZESTAW NR 16
Ubiór polowy z mundurem polowym i pasem koloru białego
żołnierza Żandarmerii Wojskowej w czasie pełnienia służby dyżurnej, patrolowej,
konwojowej, asystencyjnej i ruchu drogowego
W skład ubioru wchodzą:
1. Beret koloru szkarłatnego
2. Mundur polowy
3. Bielizna
4. Pas koloru białego
5. Trzewiki
Załącznik nr 4 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZESTAW NR 10
Ubiór specjalny personelu technicznego z ubraniem technika lotniczego
W skład ubioru wchodzą:
1. Czapka technika lotniczego
2. Ubranie technika lotniczego
3. Bielizna
4. Trzewiki pilota
Załącznik nr 4 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZESTAW NR 11
Ubiór specjalny personelu technicznego z kurtką technika lotniczego
W skład ubioru wchodzą:
1. Czapka technika lotniczego
(czapka zimowa)
2. Ubranie technika lotniczego
3. Kurtka technika lotniczego
4. Bielizna
5. Rękawiczki zimowe koloru
czarnego (rękawice pilota)
6. Trzewiki pilota letnie (zimowe)
Załącznik nr 5 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
WZORY I ZESTAWY UBIORU SPORTOWEGO
ZESTAW NR 1
Ubiór sportowy z dresem sportowym
W skład ubioru wchodzą:
1. Dres sportowy
2. Koszulka sportowa
3. Skarpety sportowe
4. Buty sportowe
Załącznik nr 5 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
WZORY I ZESTAWY UBIORU SPORTOWEGO
ZESTAW NR 2
Ubiór sportowy ze spodniami dresu sportowego
W skład ubioru wchodzą:
1. Koszulka sportowa
2. Spodnie dresu sportowego
3. Skarpety sportowe
4. Buty sportowe
ZESTAW NR 3
Ubiór sportowy z bluzą dresu sportowego
W skład ubioru wchodzą:
1. Bluza dresu sportowego
2. Koszulka sportowa
3. Spodenki sportowe
4. Skarpety sportowe
5. Buty sportowe
ZESTAW NR 4
Ubiór sportowy z ubraniem sportowym
W skład ubioru wchodzą:
1. Ubranie sportowe (koszulka i spodenki
sportowe)
2. Skarpety sportowe
3. Buty sportowe
Załącznik nr 6 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
a) b) c)
d) e) f)
g)
h) i)
Rys. 31. Sposób rozmieszczania oznak stopni wojskowych na podkładce:
a) starszy szeregowy
b) starszy szeregowy specjalista
c) kapral
d) starszy kapral
e) plutonowy
f) sierżant
g) starszy sierżant
h) młodszy chorąży
i) chorąży
Załącznik nr 6 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
a) b)
c)
d) e) f)
g) h)
Rys. 32. Sposób rozmieszczania oznak stopni wojskowych na podkładce:
a) starszy chorąży
b) starszy chorąży sztabowy
c) podporucznik
d) porucznik
e) kapitan
f) major
g) podpułkownik
h) pułkownik
a)
b) c)
d)
e)
Rys. 33. Sposób rozmieszczania oznak stopni wojskowych na podkładce:
a) generał brygady
b) generał dywizji
c) generał broni
d) generał
e) Marszałek Polski
a) b) c)
d) e) f)
g) h) i)
Rys. 34. Sposób rozmieszczania oznak stopni wojskowych na podkładce:
a) starszy marynarz
b) starszy marynarz specjalista
c) mat
d) starszy mat
e) bosmanmat
f) bosman
g) starszy bosman
h) młodszy chorąży marynarki
i) chorąży marynarki
a) b) c)
d) e) f)
g) h)
Rys. 35. Sposób rozmieszczania oznak stopni wojskowych na podkładce:
a) starszy chorąży marynarki
b) starszy chorąży sztabowy
marynarki
c) podporucznik marynarki
d) porucznik marynarki
e) kapitan marynarki
f) komandor podporucznik
g) komandor porucznik
h) komandor
a) b)
c) d)
Rys. 36. Sposób rozmieszczania oznak stopni wojskowych na podkładce:
a) kontradmirał
b) wiceadmirał
c) admirał floty
d) admirał
Załącznik nr 7 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
WZORY OZNAK IDENTYFIKACYJNYCH
Lp.
Wzór oznaki identyfikacyjnej
z nazwiskiem
Przeznaczenie
Wymiary oznaki
identyfikacyjnej
z nazwiskiem
[mm]
Uwagi
szerokość
wysokość
wysokość
liter
1
Ubiór polowy oraz
specjalny czołgisty
100
25
8,5
2
Ubiór polowy
w kamuflażu
pustynnym
100
25
8,5
3
Ubiór ćwiczebny 100
25
8,5
4
Ubiór wieczorowy,
galowy, wyjściowy
i służbowy
70–100
16
8,5
5
Ubiór specjalny
personelu
latającego (pilot)
85
45
7,5
Znak
lotnictwa
wojskowego
o wymiarach
15 × 15 mm
6
Ubiór specjalny
personelu
latającego
(nawigator)
85
45
7,5
Znak
lotnictwa
wojskowego
o wymiarach
15 × 15 mm
Załącznik nr 7 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
WZORY OZNAK IDENTYFIKACYJNYCH
7
Ubiór specjalny
personelu
latającego (technik
pokładowy)
85
45
7,5
Znak
lotnictwa
wojskowego
o wymiarach
15 × 15 mm
8
Ubiór specjalny
personelu
technicznego
(technik
bezpośredniej
obsługi statków
powietrznych)
85
45
7,5
Znak
lotnictwa
wojskowego
o wymiarach
15 × 15 mm
9
Ubiór specjalny
(pilot
bezzałogowych
statków
powietrznych
klasy II i III)
85
45
7,5
Znak
lotnictwa
wojskowego
o wymiarach
15 × 15 mm
10
Ubiór specjalny
(operator sensorów
bezzałogowych
statków
powietrznych
klasy II i III)
85
45
7,5
Znak
lotnictwa
wojskowego
o wymiarach
15 × 15 mm
11
Ubiór specjalny
z wyjątkiem
czołgisty
85
45
7,5
Znak
lotnictwa
wojskowego
o wymiarach
15 × 15 mm
Załącznik nr 8 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
UMUNDUROWANIE I OZNAKI WOJSKOWE ORAZ TERMINY, DO KTÓRYCH MOGĄ BYĆ NOSZONE
Lp. Nazwa przedmiotu Termin noszenia (do)
1 2 3
1 Kurtka polowa wzór 93 31.12.2026 r.
2 Szalokominiarka 31.12.2026 r.
3 Kurtka zimowa nieprzemakalna z podpinką 31.12.2026 r.
4 Ocieplacz ćwiczebny 31.12.2029 r.
5 Sweter oficerski Wojsk Lądowych, Wojsk Lotniczych i Marynarki Wojennej 31.12.2026 r.
6 Sweter Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Marynarki Wojennej 31.12.2029 r.
7 Mundur wyjściowy letni Wojsk Lądowych 31.12.2028 r.
8 Mundur wyjściowy letni Sił Powietrznych 31.12.2028 r.
9 Mundur wyjściowy letni Marynarki Wojennej 31.12.2028 r.
10 Mundur polowy, mundur polowy wzór 2010 31.12.2029 r.
11 Mundur polowy letni, mundur polowy letni wzór 2010 31.12.2029 r.
12 Mundur polowy tropikalny w kamuflażu pustynnym 31.12.2029 r.
13 Mundur polowy tropikalny, mundur polowy tropikalny w kamuflażu pustynnym
wzór 2010
31.12.2029 r.
14 Koszulobluza polowa 31.12.2026 r.
15 Koszula ćwiczebna marynarska z krótkimi rękawami 31.12.2026 r.
16 Bielizna zimowa specjalna* 31.12.2028 r.
17 Beret ze znakiem orła wojskowego wykonanym metodą termonadruku* 31.12.2026 r.
18 Furażerka polowa Sił Powietrznych ze znakiem orła wojskowego wykonanym
metodą termonadruku*
31.12.2026 r.
19 Zasobnik żołnierski wzór 93* 31.12.2028 r.
20 Zasobnik piechoty górskiej w kamuflażu pustynnym 31.12.2029 r.
21 Trzewiki letnie* 31.12.2028 r.
22 Trzewiki ćwiczebne tropikalne 31.12.2026 r.
23 Kurtka skórzana pilota z podpinką 31.12.2026 r.
24 Czapka rogatywka 31.12.2026 r.
25 Kapelusz podhalański 31.12.2026 r.
26 Kapelusz huculski 31.12.2026 r.
27 Czapka zimowa (w kolorze czarnym) 31.12.2029 r.
Lp. Nazwa przedmiotu Termin noszenia (do)
1 2 3
28 Rękawice zimowe pięciopalcowe (w kolorze czarnym) 31.12.2029 r.
29 Trzewiki zimowe (w kolorze czarnym) 31.12.2029 r.
30 Ubranie ochronne (z podpinką w kolorze czarnym) 31.12.2029 r.
31 Oznaka identyfikacyjna z nazwiskiem, do ubioru polowego (wykończona nicią
w kolorze czarnym)
31.12.2027 r.
32 Dres sportowy 31.12.2029 r.
33 Ubranie sportowe 31.12.2029 r.
34 Bielizna letnia 31.12.2029 r.
* Nie dotyczy żołnierzy zawodowych, z wyłączeniem żołnierzy studentów w uczelniach wojskowych.