Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
z dnia 30 maja 2025 r. (Dz. U. poz. 743)
71 Kompleksowa opieka
specjalistyczna nad
świadczeniobiorcą
z endometriozą
Wymagania
formalne
1) w lokalizacji:
a) oddział szpitalny o profilu:
− ginekologia lub
− położnictwo i ginekologia, lub
− ginekologia onkologiczna
− spełniający wymagania dla danego oddziału
określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia,
b) blok operacyjny,
c) OAiIT – spełniający wymagania określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia w części I w lp. 2
albo lp. 3,
d) poradnia położniczo-ginekologiczna lub poradnia
ginekologiczna, lub poradnia ginekologiczna dla
dziewcząt, lub poradnia ginekologii onkologicznej,
e) pracownia tomografii komputerowej (TK),
f) pracownia endoskopii;
2) w dostępie:
a) pracownia rezonansu magnetycznego (RM),
b) pracownia lub zakład medycyny nuklearnej w zakresie zapewnienia realizacji badań scyntygraficznych,
c) poradnia leczenia bólu,
d) poradnia rehabilitacyjna.
Personel 1) w trakcie zabiegu:
a) lekarz specjalista w dziedzinie położnictwa i ginekologii z udokumentowanym doświadczeniem obejmującym wykonanie w ostatnim roku kalendarzowym
w roli operatora co najmniej 40 zabiegów w zakresie zaawansowanej endometriozy (głębokiej), potwierdzone przez konsultanta krajowego w dziedzinie położnictwa i ginekologii,
b) w zakresie leczenia zabiegowego poza układem
rozrodczym, w zależności od wskazań medycznych:
− lekarz specjalista w dziedzinie chirurgii ogólnej
lub lekarz specjalista w dziedzinie chirurgii onkologicznej z udokumentowanym doświadczeniem obejmującym wykonanie w ostatnim roku
kalendarzowym co najmniej 50 zabiegów na
przewodzie pokarmowym wymagających zespoleń lub
− lekarz specjalista w dziedzinie urologii, lub
− lekarz specjalista w dziedzinie chirurgii klatki
piersiowej;
2) lekarz specjalista w dziedzinie położnictwa i ginekologii posiadający udokumentowane doświadczenie z zakresu diagnostyki i leczenia endometriozy obejmujące:
a) wykonanie w ostatnich 2 latach kalendarzowych
w roli operatora co najmniej 40 zabiegów w zakresie zaawansowanej endometriozy (głębokiej),
b) udokumentowane uczestnictwo w ostatnim roku
kalendarzowym w co najmniej 20 konsyliach lub
kwalifikacjach terapeutycznych w zakresie endometriozy
– potwierdzone przez konsultanta krajowego w dziedzinie położnictwa i ginekologii – równoważnik co najmniej 1 etatu;
3) pielęgniarka lub położna z co najmniej 2-letnim udokumentowanym doświadczeniem w opiece nad świadczeniobiorcą z endometriozą – równoważnik co najmniej
2 etatów;
4) fizjoterapeuta posiadający udokumentowane doświadczenie w zapobieganiu oraz leczeniu dysfunkcji w obrębie mięśni dna miednicy –równoważnik co najmniej
1 etatu;
5) psycholog – równoważnik co najmniej 1 etatu;
6) osoba planująca dietę – równoważnik co najmniej
1 etatu.
Kryteria kwalifikacji
do świadczenia
1. Do świadczenia opieki zdrowotnej kwalifikuje się świadczeniobiorcę z rozpoznaniem według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych
ICD-10:
1) N80.0 Gruczolistość macicy lub
2) N80.1 Gruczolistość śródmaciczna jajnika, lub
3) N80.2 Gruczolistość śródmaciczna jajowodu, lub
4) N80.3 Gruczolistość śródmaciczna otrzewnej miednicy
mniejszej, lub
5) N80.4 Gruczolistość śródmaciczna przegrody odbytniczo-
-pochwowej i pochwy, lub
6) N80.5 Gruczolistość śródmaciczna jelita, lub
7) N80.6 Gruczolistość śródmaciczna w bliźnie skórnej,
lub
8) N80.8 Inna gruczolistość śródmaciczna o innej lokalizacji, lub
9) N80.9 Gruczolistość śródmaciczna, nieokreślona.
2. Kwalifikacja świadczeniobiorcy do leczenia zabiegowego następuje w oparciu o skalę klasyfikacji, która służy do określania
stopnia zaawansowania endometriozy (głębokiej) oraz planowania leczenia operacyjnego, i obejmuje następujące kryteria:
1) utrzymujące się objawy (bóle, obfite krwawienia maciczne,
zaburzenia dyzuryczne, gastroenterologiczne, krwioplucie, odma lub inne), mimo zastosowanego leczenia
farmakologicznego I i II rzutu;
2) brak tolerancji lub akceptacji leczenia farmakologicznego;
3) uznanie endometriozy jako potencjalnej przyczyny braku
skutecznej koncepcji u kobiet leczonych z powodu niepłodności;
4) krytyczne zwężenia jelita, „nieme” wodonercze zagrażające utracie narządów, mimo braku objawów klinicznych.
Wyposażenie
w sprzęt i aparaturę
medyczną
W lokalizacji:
1) aparat USG posiadający co najmniej 1,5 mln kanałów
procesowych z zakresem głębokości obrazowania lub
penetracji min. 2–38 cm, wyposażony w głowice szerokopasmowe:
a) convex o zakresie częstotliwości min. 1–7 MHz
wykonaną w technologii monokryształu lub matrycowej;
b) endokawitarną o zakresie częstotliwości min. 2–11 MHz
c) liniową o zakresie częstotliwości min. 5–17 MHz;
2) kolonoskop;
3) cystoskop;
4) laparoskop;
5) histeroskop diagnostyczno-operacyjny.
Zakres świadczeń Świadczenie obejmuje realizację, w zależności od stanu klinicznego świadczeniobiorcy, z uwzględnieniem jego preferencji:
1) w zakresie kompleksowej diagnostyki:
a) wstępną poradę ginekologiczną obejmującą:
− ocenę kliniczną,
− badanie ginekologiczne (w szczególności wziernikowanie sklepień pochwy z zastosowaniem wzierników dwułyżkowych, dwuręczne badanie ginekologiczne, badanie przezodbytnicze),
− skierowanie na badania obrazowe i endoskopowe − w przypadku wskazań medycznych,
b) konsultacje specjalistyczne w zakresie chirurgii ogólnej lub urologii, lub chirurgii klatki piersiowej,
przed i po zabiegu poza układem rozrodczym, w zależności od wskazań medycznych,
c) badania obrazowe:
− ultrasonografię (w protokole endometriozy):
88.764 USG transwaginalne bez i z kontrastem
żelowym lub 88.741 USG transrektalne, lub
88.761 USG brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej obejmującą:
− − ocenę macicy i przydatków,
− − ocenę ruchomości narządów miednicy i ich
wzajemnych relacji anatomicznych,
− − wykrywanie endometriozy głębokiej w zakresie jelit, układu moczowego, tkanek
przymacicza,
− rezonans magnetyczny (w protokole endometriozy): 88.976 RM jamy brzusznej lub miednicy mniejszej bez i ze wzmocnieniem kontrastowym lub 88.924 RM klatki piersiowej bez
i ze wzmocnieniem kontrastowym obejmujący:
− − badanie wykonane w skanerze 1,5T lub 3T,
− − obrazowanie miednicy mniejszej,
− − ocenę macicy, przydatków, tkanek przymacicza, aparatu więzadłowego narządu
rodnego ze szczególnym uwzględnieniem
więzadeł krzyżowo-macicznych, odbytnicy
oraz objętych badaniem odcinków jelita
grubego, w tym kątnicy w przypadku jej
położenia w obszarze skanowania, ściany
jamy brzusznej,
− − w przypadku podejrzenia obecności endometriozy w innych niż miednica mniejsza
lokalizacjach dodatkowo narząd lub obszar,
w obrębie którego istnieje podejrzenie obecności ognisk endometriozy,
− tomografię komputerową: 87.411 TK klatki piersiowej bez i ze wzmocnieniem kontrastowym,
− badanie scyntygraficzne: 92.031 dynamiczna scyntygrafia nerek,
d) badania endoskopowe:
− 45.253 kolonoskopia z biopsją,
− 57.32 cystoskopia przezcewkowa lub
− 57.321 cystoskopia przezcewkowa endoskopem
sztywnym, lub
− 57.322 cystoskopia przezcewkowa endoskopem
giętkim,
e) badania patomorfologiczne pobranego materiału
tkankowego, w tym badania śródoperacyjne,
f) kompleksową poradę ginekologiczną obejmującą:
− analizę ostatecznych wyników wykonanych badań
diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych,
− ustalenie indywidualnego planu leczenia zachowawczego lub wspomagającego, lub zabiegowego;
2) w zakresie leczenia zachowawczego oraz leczenia zachowawczego przed- i pooperacyjnego − postępowanie
farmakologiczne, w ramach którego świadczeniobiorcy
przysługuje dobór odpowiedniego leczenia dostosowanego do indywidualnego stanu zdrowia i potrzeb;
3) w zakresie leczenia zabiegowego:
a) kwalifikację do zabiegu, zawierającą ocenę i analizę ostatecznych wyników wykonanych badań diagnostycznych, konsultacji specjalistycznych (konsultacja fizjoterapeuty, psychologa oraz osoby planującej dietę) oraz ustalenie indywidualnego planu
leczenia zabiegowego,
b) zabieg ze znieczuleniem, wykonywany techniką zgodną
ze wskazaniami medycznymi − endoskopową lub
laparoskopową lub metodą otwartą:
− zabiegi w obrębie jajników i jajowodów − laparoskopowe wycięcie lub zniszczenie zmiany jajnika, częściowe wycięcie jajnika, laparoskopowe usunięcie jednego lub obu jajników, równoczesne usunięcie jajników i jajowodów, plastyka jajowodu i jajnika, usunięcie zrostów
jajnikowo-jajowodowych,
− zabiegi na macicy oraz zagłębieniu maciczno-
-odbytniczym − histerolaparoskopia lecznicza,
klasyczne śródpowięziowe usunięcie macicy,
nadszyjkowe usunięcie macicy w asyście laparoskopowej poszerzone o resekcję jedno- lub
obustronną przymacicza lub więzadła krzyżowo-macicznego, laparoskopowe wycięcie
ogniska gruczolistości śródmacicznej z zatoki
Douglasa,
− zabiegi obejmujące nacięcie, wycięcie i zespolenie jelit − endoskopowe lub laparoskopowe)
zniszczenie zmiany jelita grubego, resekcja (pełnego obwodu ściany) lub częściowe (resekcja
dyskoidalna) wycięcie jelita grubego, wyłonienie czasowej lub stałej kolostomii, zespolenia
w obrębie jelita grubego i cienkiego, resekcja
częściowa lub całkowita jelita cienkiego, wyłonienie czasowej lub stałej ileostomii,
− zabiegi w obrębie jamy brzusznej − uwolnienie
zrostów otrzewnowych w obrębie jelita, miednicy, macicy metodą otwartą lub laparoskopową,
− zabiegi w obrębie układu moczowego − wycięcie zmiany moczowodu, częściowe wycięcie moczowodu i wszczepienie moczowodu do pęcherza,
otwarte wycięcie ogniska endometriozy pęcherza moczowego, wycięcie pęcherza częściowe
bez lub z przeszczepieniem moczowodu metodą
otwartą, przezcewkowe wycięcie lub zniszczenie
zmiany patologicznej lub tkanki pęcherza moczowego, wycięcie częściowe pęcherza bez lub z przeszczepieniem moczowodu laparoskopowo, uwolnienie zrostów okołonerkowych lub około moczowodowych laparoskopowo, cystoskopia,
− zabiegi w zakresie płuc, oskrzeli ściany klatki
piersiowej, opłucnej, śródpiersia i przepony −
miejscowe wycięcie lub zniszczenie zmiany lub
tkanki płuca, zniszczenie lub wycięcie zmiany
lub tkanki śródpiersia, wycięcie zmiany lub tkanki
przepony, zniszczenie lub wycięcie zmiany ze ściany
klatki piersiowej (z usunięciem żeber), zabiegi naprawcze przepony,
c) wizytę kontrolną po zabiegu, realizowaną w terminie do 21 dni od dnia wypisu z oddziału, w celu
oceny ewentualnych wczesnych powikłań pooperacyjnych, obejmującą:
− ocenę kliniczną,
− badanie ginekologiczne,
− badanie ultrasonograficzne zgodnie ze wskazaniami medycznymi,
− konsultację fizjoterapeuty, psychologa oraz osoby
planującej dietę;
4) w zakresie leczenia wspomagającego, które jest możliwe na każdym etapie leczenia, w zależności od wskazań medycznych:
a) porady w zakresie:
− leczenia bólu,
− leczenia niepłodności,
b) konsultacje:
− fizjoterapeuty,
− psychologa,
− osoby planującej dietę,
c) poradę stomijną
– co najmniej 2, w zależności od wskazań medycznych;
5) monitorowanie po zabiegu u świadczeniodawcy:
a) realizującego zabieg − po upływie 3 miesięcy od
dnia wypisu z oddziału, w celu oceny efektu krótkoterminowego zastosowanego leczenia zabiegowego,
b) realizującego zabieg lub innego:
– po upływie 6 miesięcy od dnia wypisu z oddziału, w celu oceny efektu odległego zastosowanego leczenia zabiegowego,
– przez kolejne 3 lata od upływu okresu, o którym
mowa w tiret pierwszym, nie rzadziej niż raz na
12 miesięcy.
Organizacja udzielania świadczeń
1) świadczeniodawca zapewnia udokumentowaną koordynację procesu diagnostyczno-terapeutycznego prowadzoną przez lekarza specjalistę w dziedzinie położnictwa
i ginekologii z udokumentowanym doświadczeniem obejmującym wykonanie w ostatnim roku kalendarzowym
w roli operatora co najmniej 40 zabiegów w zakresie zaawansowanej endometriozy (głębokiej), potwierdzone przez konsultanta krajowego w dziedzinie położnictwa i ginekologii,
który ustala indywidualny plan leczenia zachowawczego lub
wspomagającego, lub zabiegowego,
2) indywidualny plan leczenia zabiegowego jest ustalany
we współpracy, w zależności od wskazań medycznych,
z lekarzem specjalistą w dziedzinie urologii lub chirurgii ogólnej, lub chirurgii klatki piersiowej;
3) konsultacje fizjoterapeuty, psychologa oraz osoby planującej dietę w ramach leczenia wspomagającego są
realizowane w trybie ambulatoryjnym i hospitalizacji,
w zależności od wskazań medycznych;
4) po zakończonym leczeniu świadczeniobiorca otrzymuje
w formie pisemnej podsumowanie przebiegu leczenia
oraz zalecenia do dalszego postępowania klinicznego.
Pozostałe
wymagania
Świadczenie jest udzielane przez świadczeniodawcę, który:
1) zrealizował w ostatnim roku kalendarzowym co najmniej 65 zabiegów chirurgicznych endometriozy (głębokiej), w tym:
a) co najmniej 25 zabiegów resekcji jelit w endometriozie (wykonanie zabiegu wymaga udokumentowania w postaci wyniku badania histopatologicznego lub patomorfologicznego rozpoznającego tkankę
jelita z ogniskiem endometriozy), potwierdzonych
przez konsultanta krajowego w dziedzinie położnictwa i ginekologii,
b) co najmniej 10 zabiegów na układzie moczowym
w endometriozie, w tym obejmujących radykalną
ureterolizę,
c) co najmniej 30 histerektomii poszerzonych o usunięcie więzadła krzyżowo-macicznego lub więzadeł macicznych lub przymacicza lub przymacicz;
2) udzielił w ostatnim roku kalendarzowym porad ginekologicznych co najmniej 100 świadczeniobiorcom z podejrzeniem zaawansowanej endometriozy (głębokiej).