Załącznik nr 2 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
WYKAZ CHORÓB I UŁOMNOŚCI ORAZ KATEGORII ZDOLNOŚCI DO SŁUŻBY
2
Dział I – Budowa ciała
1 2 3 4 5 6 7
1 1 Nadwaga nieupośledzająca sprawności ustroju Z Z A A
2 Otyłość upośledzająca sprawność ustroju N N/Z C/D C/D
3 Feminizm, infantylizm, eunuchoidyzm, obojnactwo N N D D
4 Odwrotne położenie trzewi bez zaburzeń sprawności ustroju Z Z A A
5 Odwrotne położenie trzewi z zaburzeniami sprawności
ustroju
N N D D
6 Asteniczna budowa ciała upośledzająca funkcje organizmu N N/Z D C/D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 1 pkt 1 i 2. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie wskaźnika masy ciała (BMI >30) oraz po
stwierdzeniu nadmiernie rozwiniętej tkanki tłuszczowej. Funkcjonariuszy i kandydatów z nadmiernie rozwiniętą
tkanką tłuszczową, po stwierdzeniu, że jej wzrost jest spowodowany tylko nadmiernym odżywianiem, należy przy
sprawnym układzie krążenia i oddechowym (próby czynnościowe) uznawać za zdolnych.
pkt 4 i 5. W przypadku stwierdzenia całkowitego, odwrotnego położenia trzewi należy zwrócić uwagę na układ
oddechowy i moczowy, ze względu na często występujące w tych przypadkach rozstrzenia oskrzeli, zapalenie zatok
przynosowych i wady rozwojowe nerek.
Dział II – Skóra, tkanka podskórna i węzły chłonne
1 2 3 4 5 6 7
2 1 Przewlekłe choroby skóry i tkanki podskórnej nieznacznie
szpecące i nieupośledzające sprawności ustroju
Z Z A A
2 Przewlekłe choroby skóry i tkanki podskórnej miernie
szpecące lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju
Z Z C C
3 Przewlekłe choroby skóry i tkanki podskórnej wybitnie
szpecące lub upośledzające sprawność ustroju
N N D C/D
3 1 Blizny nieznacznie szpecące nieupośledzające sprawności
ustroju lub miernie upośledzające sprawność ustroju
Z Z A A
2 Blizny znacznie szpecące lub upośledzające sprawność
ustroju
N Z/N C/D C
4 1 Przewlekłe zapalenie obwodowych węzłów chłonnych
z ropieniem
N N D D
5 1 Obrzęk limfatyczny nieupośledzający sprawności ustroju
lub nieznacznie upośledzający sprawność ustroju
N Z C C
2 Obrzęk limfatyczny znacznie upośledzający sprawność
ustroju
N N D C/D
3
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 2. Nowotwory skóry należy kwalifikować według paragrafów działu XVIII – Nowotwory.
pkt 1–3. Według tych punktów należy kwalifikować różnorodne przewlekłe uogólnione choroby skóry, takie jak:
świerzbiączka uogólniona (wyprysk endogenny), wrodzone zaburzenia rogowacenia skóry znacznego stopnia
(rogowiec dziedziczny, rybia łuska), wrodzone dziedziczne oddzielanie się naskórka, pęcherzyca, skóra
pergaminowata barwnikowa, uogólnione i nawracające lub oporne na leczenie postacie łuszczycy. Ponadto przewlekłe
zmiany skóry i tkanki podskórnej jak torbiele (w tym włosowe), przewlekłe zakażenia, przetoki. Kwalifikacja
uzależniona jest od efektów leczenia, a ograniczenia będą wynikały z lokalizacji i stopnia nasilenia zmian.
Do § 3. Osoby, u których blizny powstały w wyniku samouszkodzenia, należy kierować na dodatkowe badanie
psychiatryczne. W przypadku stwierdzenia odchyleń od stanu prawidłowego należy dodatkowo dokonać kwalifikacji
według paragrafów działu XV – Stan psychiczny.
Według tego paragrafu należy kwalifikować blizny lub powikłania skórne i tkanki podskórnej po wykonaniu tatuażu
lub po jego usuwaniu.
Tatuaż nie podlega ocenie komisji lekarskiej podległej Szefowi Agencji Wywiadu oraz nie traktuje się go jako
samouszkodzenia. Jeżeli podmiot kierujący posiada informację o występowaniu tatuażu u kandydata do służby,
zamieszcza ją w skierowaniu do komisji lekarskiej jako istotną przed badaniem psychiatrycznym.
pkt 1. W kwalifikacji orzeczniczej należy brać pod uwagę lokalizację występowania blizny, szpecący charakter blizny
oraz wielkość i wpływ na ewentualną sprawność ustroju.
pkt 2. Przez blizny upośledzające sprawność ustroju należy rozumieć blizny utrudniające ruchomość stawów lub
noszenie odzieży i oporządzenia, blizny połączone z ubytkami tkanek miękkich (np. po zranieniach, oparzeniach) oraz
blizny w miejscach narażonych na tarcie podczas wykonywania ruchów i chodzenia.
Dział III – Czaszka
1 2 3 4 5 6 7
6 1 Zniekształcenia czaszki nieupośledzające czynności układu
nerwowego
Z/N Z C C
2 Zniekształcenia czaszki (guzy, wgniecenia), choroby
i ubytki kości czaszki nieznacznie upośledzające czynność
układu nerwowego
N N/Z C/D C/D
3 Przepukliny mózgu N N D D
4 Ciała obce w mózgu N N D D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 6 pkt 1 kol. 4. Kandydatów do służby, u których deformacja ma charakter szpecący lub wpływa na zdolność
używania umundurowania lub oporządzenia, należy kwalifikować jako niezdolnych.
pkt 2. Ubytki kości czaszki należy oceniać z uwzględnieniem ich rozległości, przyczyny.
Stan po operacji odtwórczej ubytku kości czaszki zakończonej powodzeniem należy traktować jako brak ubytku.
Ubytki kości czaszki po operacjach nowotworów należy dodatkowo kwalifikować według paragrafów działu XVIII –
Nowotwory.
pkt 2 kol. 5. Rozpatrując zdolność kandydatów do służby, należy rozważyć możliwość przyznania kategorii
Z – „zdolny do służby” w sytuacji niewielkich dysfunkcji oraz w przypadku, gdy kandydat posiada umiejętności
specjalne przydatne w warunkach biurowych lub w biurowym rodzaju służby.
kol. 7. Przy określaniu zdolności do służby należy uwzględnić charakter zadań wykonywanych przez funkcjonariusza.
Należy rozważyć możliwość przyznania kategorii C – „zdolny do służby z ograniczeniem” funkcjonariuszom
wykonującym zadania o charakterze administracyjnym, biurowym. Informację o dozwolonych warunkach służby
należy zamieścić w orzeczeniu.
4
Dział IV – Narząd wzroku
1 2 3 4 5 6 7
7 1 Ostrość wzroku w zakresie 0,8–1,0 każdego oka bez
korekcji
Z Z A A
2 Ostrość wzroku jednego oka poniżej 0,5, a drugiego oka –
powyżej 0,5.
Korekcja szkłami lub soczewkami kontaktowymi
wyrównuje do 0,8–1,0. Dopuszczalna maksymalna wartość
korekcji: ±6 dioptrii sferycznych i 3 dioptrie cylindryczne
Z Z C C
3 Ostrość wzroku każdego oka poniżej 0,5. Korekcja szkłami
lub soczewkami kontaktowymi wyrównuje do 0,8–1,0.
Dopuszczalna maksymalna wartość korekcji: ±6 dioptrii
sferycznych i 3 dioptrie cylindryczne
Z Z C C
4 Ostrość wzroku każdego oka poniżej 0,5. Korekcja szkłami
lub soczewkami kontaktowymi wyrównuje ponad 0,5.
Wartość korekcji: powyżej ±6 dioptrii sferycznych
i 3 dioptrii cylindrycznych
N/Z Z D/C C
5 Ostrość wzroku każdego oka poniżej 0,5. Korekcja szkłami
lub soczewkami kontaktowymi nie wyrównuje ostrości
wzroku przynajmniej jednego oka ponad 0,5
N N D C/D
8 1 Ślepota jednego oka lub brak co najmniej jednej gałki
ocznej
N N D D
9 1 Widzenie obuoczne zaburzone lub całkowity brak widzenia
obuocznego
N N/Z D C
10 1 Nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw (zachowane
rozróżnianie barw podstawowych)
Z Z A A
2 Znaczne upośledzenie rozróżniania barw oraz całkowity
brak rozróżniania barw
N N/Z D C
11 1 Orientacyjne pole widzenia nieprawidłowe N N/Z C/D C/D
12 1 Nieprawidłowe widzenie zmierzchowe N/Z Z C/D C
13 1 Choroby oczodołów, powiek, spojówki, twardówki,
narządu łzowego upośledzające czynność oka
N N/Z C/D C/D
14 1 Choroby rogówki, tęczówki, ciała rzęskowego, soczewki
ciała szklistego upośledzające czynność oka
N N/Z C/D C/D
15 1 Choroby naczyniówki, siatkówki i nerwu wzrokowego
upośledzające czynność oka i/lub ograniczające możliwość
wykonywania wysiłku fizycznego
N N/Z C/D C/D
16 1 Graniczne lub nieznacznie podwyższone ciśnienie
śródgałkowe
Z/N Z/N C C
2 Jaskra N N D C/D
5
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 7. Stany po laserowej korekcie wad refrakcji powinny być oceniane według kryteriów niniejszego paragrafu (pod
kątem ostrości wzroku) po upływie 2 miesięcy od zabiegu.
pkt 4. Kandydatów do służby wymagającej używania broni należy kwalifikować jako niezdolnych.
pkt 5. Funkcjonariuszy z ostrością wzroku oka gorzej widzącego poniżej 0,5 po korekcji – należy kwalifikować jako
niezdolnych.
Do § 8. Przez ślepotę oka rozumie się także ostrość wzroku poniżej 0,1 niedającą się poprawić szkłami (bez względu
na ich siłę korygującą) albo przypadki, w których pole widzenia nie przekracza 10 %.
Do § 9 kol. 5 i 7. Oznacza niezdolność kandydatów i funkcjonariuszy do posługiwania się bronią palną oraz
niezdolność do prowadzenia pojazdu uprzywilejowanego, przewozu osób i do pracy na wysokości.
Do § 10 pkt 2 kol. 5. Kandydatów do służby wymagającej posługiwania się bronią należy kwalifikować jako
niezdolnych.
Do § 11. Pole widzenia każdego oka nie mniej niż 90° od skroni i 30° od nosa.
Ubytki pola widzenia stwierdzone badaniem orientacyjnym należy potwierdzić perymetrycznie. Funkcjonariuszy
i kandydatów do służby z potwierdzonymi przyrządowo istotnymi ubytkami pola widzenia należy kwalifikować jako
niezdolnych.
Do § 12. Oznacza niezdolność do wykonywania obowiązków kierowcy, w tym pojazdów uprzywilejowanych, oraz
niemożność posługiwania się bronią.
Do § 13–15. Funkcjonariuszy z istotnym upośledzeniem funkcji narządu wzroku lub/i nawracającym lub postępującym
przebiegiem choroby, nierokującym poprawy, należy kwalifikować jako niezdolnych. Kandydatów do służby (kol. 6)
można uznać za zdolnych, jeżeli przewidziani są do służby niewymagającej wysiłku fizycznego, znacznego obciążenia
narządu wzroku, kierowania pojazdami, posługiwania się bronią.
Stan po operacji zaćmy powinien być oceniany według tych paragrafów po upływie 6 miesięcy od zabiegu.
Do § 16 pkt 1. Kandydatów do służby, u których dana wartość ciśnienia śródgałkowego jest wariantem normy w opinii
specjalisty, należy kwalifikować jako zdolnych. Należy rozważyć konieczność wykonania specjalistycznych badań
dodatkowych (pachymetria).
pkt 2. Funkcjonariuszy, u których stwierdzono brak poprawy po leczeniu (w tym operacyjnym) lub pogorszenie
widzenia, należy kwalifikować jako niezdolnych.
Dział V – Narząd słuchu
1 2 3 4 5 6 7
17 1 Wady wrodzone, choroby ucha zewnętrznego bez
niedosłuchu (szpecące wady wrodzone, niedorozwój
małżowiny usznej)
Z A A A
2 Wady wrodzone, choroby ucha zewnętrznego
z niedosłuchem (m.in. brak małżowiny usznej)
N C/D C/D C/D
18 1 Choroby ucha środkowego bez niedosłuchu Z/N Z C C
2 Choroby ucha środkowego z niedosłuchem N N C/D C/D
19 1 Tympanoskleroza, otoskleroza z niedosłuchem N Z C/D C/D
20 1 Jednostronny niedosłuch dla tonów wysokich Z/N Z/N C C
2 Obustronny niedosłuch dla tonów wysokich N N C/D C/D
3 Jednostronny niedosłuch w paśmie częstotliwości niskich
i średnich
N Z C/D C
4 Obustronny niedosłuch w paśmie częstotliwości niskich
i średnich
N Z/N D D
6
1 2 3 4 5 6 7
21 1 Zaburzenia równowagi pochodzące z obwodowego
narządu równowagi
N Z D D
22 1 Nieznaczny oczopląs przy patrzeniu wprost, wzmagający
się przy patrzeniu w bok
Z/N N C/D C/D
2 Wyraźny oczopląs przy patrzeniu wprost N N D D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 17–19. Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stwierdzonego stopnia niedosłuchu.
Do § 20 pkt 1. Kandydatów do służby ze stwierdzonym niedosłuchem dla częstotliwości wysokich w paśmie
(od 3000 Hz do 6000 Hz) przy częstotliwości 4000 Hz z ubytkiem słuchu do 25 dB należy kwalifikować jako zdolnych.
pkt 3 i 4. Kwalifikacji orzeczniczej należy dokonywać na podstawie klasyfikacji uszkodzenia słuchu w paśmie
częstotliwości 500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz i 3000 Hz (pasmo mowy):
1) do 25 dB – norma;
2) 26 dB–40 dB – lekkie uszkodzenie słuchu;
3) 41 dB–70 dB – umiarkowane uszkodzenie słuchu;
4) 71 dB–90 dB – znaczne uszkodzenie słuchu;
5) 91 dB–120 dB – głębokie uszkodzenie słuchu;
6) powyżej 120 dB – całkowita głuchota.
Wartość ubytku słuchu należy wyliczać jako średnią arytmetyczną z czterech progów częstotliwości.
Przy ocenie narządu słuchu jest wymagane badanie audiometryczne oraz konsultacja laryngologiczna.
Do § 22. Każdy przypadek oczopląsu wymaga konsultacji neurologicznej, laryngologicznej i okulistycznej.
Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od wyników tych konsultacji.
Dział VI – Jama ustna
1 2 3 4 5 6 7
23 1 Choroby warg i jamy ustnej nieupośledzające mowy
i przyjmowania pokarmów lub nieznacznie upośledzające
mowę
Z Z A A
2 Choroby warg i jamy ustnej upośledzające mowę
i przyjmowanie pokarmów
N Z/N D C/D
24 1 Zapalenie dziąseł i choroby przyzębia upośledzające mowę
i przyjmowanie pokarmów – utrwalone
N Z/N D C/D
25 1 Torbiele okolicy jamy ustnej nieupośledzające mowy
i połykania
Z/N Z C C
2 Torbiele okolicy jamy ustnej upośledzające mowę i połykanie N Z/N D C/D
26 1 Braki i wady jamy ustnej i uzębienia z utratą zdolności żucia
powyżej 50 %
N Z/N C/D C/D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 23–25. Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stwierdzonego stopnia zaawansowania zmian.
Do § 26. Kandydatów do służby z nieuzupełnioną zdolnością żucia (nawet przy istniejącej możliwości jej
uzupełnienia) i funkcjonariuszy, u których nie ma żadnej możliwości uzupełnienia zdolności żucia przy
współistniejących zaburzeniach mowy lub odżywiania, należy kwalifikować jako niezdolnych.
Obecność protez stałych (w tym z użyciem implantów) oraz ruchomych należy traktować jako odtworzenie zdolności
żucia, pod warunkiem obecności zębów przeciwstawnych.
7
Dział VII – Nos, gardło i krtań
1 2 3 4 5 6 7
27 1 Wady wrodzone i nabyte nosa, zatok przynosowych
nieupośledzające sprawności ustroju
Z/N Z A A
2 Przewlekłe choroby, wady wrodzone i nabyte nosa, zatok
przynosowych upośledzające sprawność ustroju
N N C/D C/D
28 1 Skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa
lub nieznacznie upośledzające drożność
Z/N Z A A
2 Skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa N/Z Z/N D/C C
29 1 Alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych (w tym
współistniejące z zapaleniem spojówek) nieupośledzające
sprawności ustroju
Z Z A A
2 Alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych upośledzające
sprawność ustroju
N N/Z D C
30 1 Wady wymowy nieupośledzające zdolności porozumiewania
się
Z Z A A
2 Wady wymowy upośledzające zdolność porozumiewania się N N/Z D C
31 1 Wady wrodzone i nabyte gardła, krtani, tchawicy
nieupośledzające sprawności ustroju
Z Z A A
2 Przewlekłe choroby, wady wrodzone i nabyte gardła, krtani,
tchawicy upośledzające sprawność ustroju
N Z/N D C/D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 27. Według tego paragrafu należy kwalifikować choroby, takie jak: polipy nosa, przerosty małżowin nosowych,
zwężenia, zawinięcia nozdrzy tylnych, przednich, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, torbiele zatok, nieżyty
błony śluzowej zatok.
Do § 27 pkt 1. Kandydatów do służby wartowniczej należy kwalifikować jako niezdolnych.
Do § 27 i 28. Według tych paragrafów należy także kwalifikować choroby upośledzające sprawność ustroju, takie jak:
stałe, znacznego stopnia upośledzenie oddychania przez nos prowadzące do przewlekłych schorzeń uszu, gardła, zatok,
nosa i krtani, bezdechu nocnego.
Do § 28. Kandydatów, u których upośledzenie drożności nosa wpływa w istotnym stopniu na utrudnienie oddychania
(zwłaszcza podczas wykonywania wysiłku fizycznego), należy kwalifikować jako niezdolnych.
Do § 31. Według tego paragrafu należy kwalifikować blizny gardła, krtani, tchawicy, nieżyty błony śluzowej gardła,
krtani, przerost migdałków podniebiennych. Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stopnia upośledzenia
sprawności ustroju.
8
Dział VIII – Układ oddechowy
1 2 3 4 5 6 7
32 1 Przewlekła obturacyjna choroba płuc – postać łagodna N N/Z D C
2 Przewlekła obturacyjna choroba płuc – postać umiarkowana N N D D
3 Przewlekła obturacyjna choroba płuc – postać ciężka i bardzo
ciężka
N N D D
4 Astma oskrzelowa sporadyczna (epizodyczna) Z/N Z C C
5 Astma oskrzelowa przewlekła dobrze kontrolowana N Z/N D C
6 Astma oskrzelowa przewlekła częściowo kontrolowana N N D C
7 Astma oskrzelowa przewlekła niekontrolowana. N N D C/D
8 Rozstrzenie oskrzeli N N D C/D
33 1 Śródmiąższowe choroby płuc bez upośledzenia sprawności
czynnościowej ustroju
N Z D C
2 Śródmiąższowe choroby płuc upośledzające sprawność
czynnościową ustroju
N N D D
3 Niewielkie ubytki tkanki płucnej po zabiegach operacyjnych
nieupośledzające wydolności oddechowo-krążeniowej
Z/N Z C A
4 Ubytki tkanki płucnej po zabiegach operacyjnych
upośledzające wydolność oddechowo-krążeniową
N N D C/D
5 Przebyta odma samoistna N N/Z D C/D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Kwalifikacja orzecznicza wszystkich chorób wymienionych w dziale VIII – Układ oddechowy wymaga konsultacji
pulmonologicznej.
Do § 32 pkt 1–3. Badanie spirometryczne potwierdzi obecność obturacji oskrzeli. Wartości spirometryczne poparte
próbą rozkurczową. Wskaźnik FEV1 % FVC mniejszy niż 70 % oznacza obturacyjną chorobę dróg oddechowych.
Rozpoznanie w zależności od wartości FEV1 po leku rozszerzającym oskrzela, jako odsetek wartości należnej:
1) postać łagodna przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, gdy FEV1/FVC < 70 %; FEV ≥ 80 %, duszność
wysiłkowa;
2) postać umiarkowana przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, gdy FEV1/FVC < 70 %; 50 % ≤ FEV1 < 80 %,
narastanie objawów – duszność, kaszel;
3) postać ciężka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, gdy FEV1/FVC < 70 %; 30 % ≤ FEV1 < 60 %, nasilenie
objawów, powtarzające się zaostrzenia;
4) postać bardzo ciężka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, gdy FEV1/FVC < 70 %; FEV1 < 30 %,
przewlekła niewydolność oddechowa, prawokomorowa niewydolność serca, częste zaostrzenia, na ogół ciężkie.
pkt 4. Astma oskrzelowa sporadyczna:
1) objawy dzienne – mniej niż raz w tygodniu;
2) objawy nocne – nie występują;
3) brak ograniczenia aktywności fizycznej;
4) przyjmowanie leków doraźnych – rzadziej niż raz na tydzień.
Kandydatów do służby wartowniczej należy kwalifikować jako niezdolnych.
9
pkt 5. Astma oskrzelowa przewlekła dobrze kontrolowana:
1) objawy dzienne – nie częściej niż dwa razy na tydzień;
2) objawy nocne – nie występują;
3) brak ograniczenia aktywności fizycznej;
4) przyjmowanie leków doraźnych – nie częściej niż 2 razy na tydzień.
pkt 6. Astma oskrzelowa przewlekła częściowo kontrolowana. Spełnione są maksymalnie dwa kryteria z poniższych:
1) objawy dzienne – częściej niż dwa razy na tydzień;
2) objawy nocne – występują;
3) przyjmowanie leków doraźnych – częściej niż dwa razy na tydzień;
4) ograniczenie aktywności fizycznej.
pkt 7. Astma oskrzelowa przewlekła niekontrolowana. Spełnione są wszystkie kryteria wymienione w pkt 6.
Funkcjonariuszy, u których niemożliwe jest uzyskanie dobrej kontroli mimo stosowania maksymalnych dawek
terapeutycznych leków, należy kwalifikować jako niezdolnych.
pkt 8. Funkcjonariuszy, u których występują nawracające bakteryjne zapalenia oskrzeli i płuc, duszność, objawy
niewydolności oddechowej, należy kwalifikować jako niezdolnych.
Do § 33 pkt 1. Dotyczy osób z prawidłowymi wynikami badań czynnościowych płuc i prawidłową gazometrią krwi
tętniczej.
pkt 1 i 2. Według tych punktów należy kwalifikować nieinfekcyjne, nienowotworowe choroby charakteryzujące się
występowaniem zmian rozsianych w obrazie radiologicznym klatki piersiowej, zaburzenia wentylacji typu
restrykcyjnego ze zmniejszeniem zdolności dyfuzyjnej płuc i upośledzeniem wymiany gazowej.
pkt 2. Dotyczy osób ze zmniejszeniem zdolności dyfuzyjnej (DLCO) i zmianami o typie restrykcji.
pkt 3. Kandydatów do służby wartowniczej należy kwalifikować jako niezdolnych.
pkt 4. Funkcjonariuszy, u których przy niewielkich wysiłkach występują cechy niewydolności oddechowej,
w gazometrii krwi tętniczej PaO2 < 80 mm Hg i SaO2 < 95 %, należy kwalifikować jako niezdolnych.
pkt 5. Funkcjonariuszy z przebytą odmą samoistną pierwotną (u osób uprzednio zdrowych, bez objawów chorób płuc)
należy kwalifikować jako zdolnych do służby z ograniczeniem.
Funkcjonariuszy z przebytą odmą samoistną wtórną (w przebiegu chorób oskrzeli i płuc, takich jak: przewlekła
obturacyjna choroba płuc, ropień płuca, zapalenie płuc, gruźlica, nowotwór płuca) i nawrotową w przypadku objawów
upośledzenia wydolności oddechowej należy kwalifikować jako niezdolnych. Kandydatów z przebytym
jednorazowym epizodem odmy samoistnej po upływie min. 5 lat od zaistnienia odmy, bez trwałych następstw, można
kwalifikować jako zdolnych.
Każdy przypadek przebytej odmy stanowi trwałe przeciwwskazanie do nurkowania.
Dział IX – Inne choroby wewnętrzne
1 2 3 4 5 6 7
34 1 Niedokrwistości niedoborowe Z/N Z/N C/D C/D
2 Niedokrwistości hemolityczne N N D C/D
3 Niedokrwistości aplastyczne N N D D
4 Nadkrwistość N N D C/D
35 1 Choroby układu białokrwinkowego N N D C/D
2 Histiocytozy zapalne i nowotworowe N N D D
3 Niedobory odporności N N D D
4 Choroby śledziony N N D C/D
5 Pooperacyjny brak śledziony lub obecność śledziony
dodatkowej bez zmian we krwi
Z Z C C
10
1 2 3 4 5 6 7
36 1 Skazy krwotoczne płytkowe (trombocytopenie,
trombocytopatie)
N N D C/D
2 Skazy krwotoczne naczyniowe N N D C/D
3 Skazy krwotoczne osoczowe N N D D
4 Stany nadkrzepliwości (trombofilie), nadpłytkowość samoistna N N D D
37 1 Hyperurykemia i dna moczanowa N N/Z D C/D
2 Chondrokalcynoza N N D C/D
38 1 Układowe choroby tkanki łącznej – kolagenozy nieznacznie
upośledzające sprawność ustroju
N N/Z D C
2 Układowe choroby tkanki łącznej – kolagenozy znacznie
upośledzające sprawność ustroju
N N D D
39 1 Zapalenia naczyń N N D C/D
40 1 Zapalenia stawów z zajęciem kręgosłupa N N D C/D
41 1 Reaktywne zapalenie stawów N N/Z D C/D
42 1 Fibromialgia N N D C/D
43 1 Zespół metaboliczny nieznacznie upośledzający sprawność
ustroju
N N/Z D C
2 Zespół metaboliczny znacznie upośledzający sprawność ustroju N N D C/D
44 1 Inne choroby przemiany materii nieupośledzające sprawności
ustroju lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju
N Z/N D A/C
2 Inne choroby przemiany materii znacznie upośledzające
sprawność ustroju
N N D C/D
45 1 Inne nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych i/lub badań
obrazowych wymagające dalszej diagnostyki
N N D C
2 Odchylenia w badaniu przedmiotowym od stanu prawidłowego
wymagające dalszej diagnostyki
N N D C
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 34. Kwalifikacja orzecznicza wymaga konsultacji hematologicznej.
pkt 4. Według tego punktu należy kwalifikować czerwienicę prawdziwą, czerwienice wrodzone lub wtórne.
Do § 35. Kwalifikacja orzecznicza wymaga konsultacji hematologicznej.
pkt 1. Nieznacznej leukopenii niedoborowej nie należy traktować jako choroby układu białokrwinkowego.
pkt 4. Hipersplenizm w przebiegu innych chorób.
Do § 36. Rozpoznanie schorzenia powinno być potwierdzone dokumentacją medyczną, w tym poradni hematologicznej.
pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować małopłytkowość wrodzoną (z. Wiskotta-Aldricha, mikrotrombocytopenie,
makrotrombocytopenie), małopłytkowość nabytą (m.in. niedoborową, polekową), małopłytkowość immunologiczną
oraz zaburzenia czynności płytek.
11
pkt 2. Według tego punktu należy kwalifikować skazy krwotoczne naczyniowe wrodzone (z. Rendu-Oslera i Webera,
plamicę we wrodzonych chorobach tkanki łącznej – z. Ehlersa-Danlosa, wrodzoną łamliwość kości) oraz skazy
krwotoczne nabyte.
pkt 1 i 2 kol. 7. Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stopnia zaawansowania schorzenia.
pkt 3. Według tego punktu należy kwalifikować niedobory lub zaburzenia funkcji czynników krzepnięcia krwi (od I
do XIII) oraz chorobę von Willebranta.
Do § 37 pkt 1. Dotyczy osób z hyperurykemią bezobjawową i dną objawową (przebyty napad dny, przewlekłe dnawe
zapalenia stawów, guzki podskórne, dna nadżerkowa).
Kandydatów wg kol. 5 z hiperurykemią bezobjawową można kwalifikować jako zdolnych.
pkt 2. Dotyczy osób z ostrym lub przewlekłym zapaleniem stawów wywołanym przez kryształy pirofosforanu wapnia.
pkt 1 i 2 kol. 7. Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stopnia zaawansowania schorzenia.
Do § 38. Kwalifikacja orzecznicza wymaga konsultacji reumatologicznej.
pkt 1 i 2. Według tych punktów należy kwalifikować choroby, takie jak: RZS, toczeń rumieniowaty układowy (SLE),
twardzina układowa, zapalenia skórno-mięśniowe i wielomięśniowe, polimialgia reumatyczna, zespół Sjögrena.
W przypadku zajęcia skóry jest wymagana dodatkowo konsultacja dermatologiczna.
Do § 38 pkt 1. W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów o przebiegu łagodnym (z umiarkowaną aktywnością
choroby, zajęciem kilku stawów i ich wolno postępującą destrukcją) lub w długotrwałej remisji kandydatów z kol. 6
można kwalifikować jako zdolnych do służby.
Do § 39. Kwalifikacja orzecznicza wymaga konsultacji specjalistycznej. Kwalifikować należy m.in. guzkowe
zapalenie naczyń, olbrzymiokomórkowe zapalenie naczyń.
Do § 40. Kwalifikacja orzecznicza wymaga konsultacji reumatologicznej.
Według tego punktu należy kwalifikować choroby, takie jak: zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe
zapalenie stawów, zapalenia stawów w przebiegu nieswoistych chorób zapalnych jelit.
Do § 41. Kandydatów wg kol. 6 i funkcjonariuszy przeznaczonych do dalszej służby, u których rozwinęła się postać
przewlekła lub nawrotowa reaktywnego zapalenia stawów, należy kwalifikować jako niezdolnych do służby.
Dział X – Układ krążenia
1 2 3 4 5 6 7
46 1 Niewydolność serca w stadium NYHA I N N D A
2 Niewydolność serca w stadium NYHA II N N D C
3 Niewydolność serca w stadium NYHA III i NYHA IV N N D D
47 1 Choroba niedokrwienna serca CCS I/II N N D C
2 Choroba niedokrwienna serca CCS III/IV N N D D
48 1 Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia łagodne Z/N Z/N C/D C
2 Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia ciężkie N N D D
49 1 Wady wrodzone serca i wielkich naczyń nieskorygowane lub
niedostatecznie skorygowane
N N D C/D
2 Wady wrodzone serca i wielkich naczyń całkowicie
skorygowane
Z/N Z C/D A/C
3 Wady zastawkowe serca i wielkich naczyń łagodne Z/N Z C/D A/C
4 Wady zastawkowe serca i wielkich naczyń umiarkowane
i ciężkie
N N D C/D
12
1 2 3 4 5 6 7
50 1 Choroby wsierdzia N N D C/D
2 Choroby osierdzia N N D C/D
3 Omdlenia i utraty świadomości pochodzenia sercowo-
-naczyniowego
N N D C/D
4 Inne choroby serca i objawy chorób serca N N/Z D C/D
51 1 Nadciśnienie tętnicze – stopień 1 N Z D A/C
2 Nadciśnienie tętnicze – stopień 2 N N/Z D C/D
3 Nadciśnienie tętnicze – stopień 3 N N D D
52 1 Choroby tętnic, tętniczek i naczyń włosowatych
nieupośledzające sprawności ustroju
N Z/N D A
2 Choroby tętnic, tętniczek i naczyń włosowatych nieznacznie
upośledzające sprawność ustroju
N N D C
3 Choroby tętnic, tętniczek i naczyń włosowatych znacznie
upośledzające sprawność ustroju
N N D D
53 1 Przewlekła niewydolność żylna – klasa C0–C1 wg CEAP Z Z A A
2 Przewlekła niewydolność żylna – klasa C2–C4A wg CEAP N N/Z D C
3 Przewlekła niewydolność żylna – klasa C4B–C6 wg CEAP N N D C/D
54 1 Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa z zatorowością płucną
lub bez, zespoły pozakrzepowe
N N D C/D
55 1 Inne choroby naczyń tętniczych lub żylnych N N/Z D C/D
56 1 Przewlekłe leczenie przeciwzakrzepowe lub antyagregacyjne,
niezależnie od przyczyny
N N D C
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 46 pkt 1–3. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie klasyfikacji niewydolności serca według NYHA
(New York Heart Association) z uwzględnieniem wyników badań dodatkowych (BNP, RTG klatki piersiowej, echo
serca).
Według tych punktów należy kwalifikować również kardiomiopatię, niezależnie od jej rodzaju, w zależności od stanu
zaawansowania schorzenia.
Skala NYHA:
Klasa Wydolność wysiłkowa
I bez ograniczeń – zwykły wysiłek fizyczny nie powoduje większego zmęczenia, duszności ani kołatania serca
II niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej – bez dolegliwości w spoczynku, ale zwykła aktywność powoduje
zmęczenie, kołatanie serca lub duszność
13
III znaczne ograniczenie aktywności fizycznej – bez dolegliwości w spoczynku, ale aktywność mniejsza niż zwykła
powoduje wystąpienie objawów
IV każda aktywność fizyczna wywołuje dolegliwości; objawy podmiotowe niewydolności serca występują nawet
w spoczynku, a jakakolwiek aktywność nasila dolegliwości
Do § 47 pkt 1 i 2. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie klasyfikacji dławicy piersiowej według CCS
(Canadian Cardiovascular Society) z uwzględnieniem przebiegu schorzenia, przeprowadzonych zabiegów
rewaskularyzacyjnych (PCI, CABG), wyników badań dodatkowych: EKG spoczynkowego, próby wysiłkowej EKG,
echa serca, RTG klatki piersiowej i innych specjalistycznych badań obrazowych – z dokumentacji diagnostyki
i leczenia dostarczonej przez osobę orzekaną.
Klasyfikacja dławicy piersiowej na podstawie jej nasilenia wg CCS
Klasa I – zwyczajna aktywność fizyczna (taka jak chodzenie po płaskim terenie, wchodzenie po schodach) nie wywołuje
dławicy. Dławica występuje przy większym, gwałtowniejszym lub dłużej trwającym wysiłku fizycznym, związanym
z pracą lub rekreacją.
Klasa II – niewielkie ograniczenie zwyczajnej aktywności fizycznej.
Dławica występuje:
– przy szybkim chodzeniu po płaskim terenie lub szybkim wchodzeniu po schodach,
– przy wchodzeniu pod górę,
– przy chodzeniu po płaskim terenie lub wchodzeniu po schodach, po posiłkach, gdy jest zimno, wieje wiatr, pod
wpływem stresu emocjonalnego lub tylko w ciągu kilku godzin po przebudzeniu,
– po przejściu > 200 m po terenie płaskim i przy wchodzeniu po schodach na więcej niż jedno piętro w normalnym
tempie i w zwykłych warunkach.
Klasa III – znaczne ograniczenie zwykłej aktywności fizycznej. Dławica występuje po przejściu 100–200 m po terenie
płaskim lub przy wchodzeniu po schodach na jedno piętro w normalnym tempie i w zwykłych warunkach.
Klasa IV – jakakolwiek aktywność fizyczna wywołuje dławicę. Może ona występować w spoczynku.
Do § 48 pkt 1. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie obrazu klinicznego i wyników badań
dodatkowych: EKG spoczynkowego, Holtera EKG, rejestratorów zdarzeń, badania elektrofizjologicznego.
Według tego punktu należy kwalifikować zaburzenia bezobjawowe lub objawowe, niepowodujące istotnych zaburzeń
hemodynamicznych, niewymagające leczenia, nieupośledzające wydolności fizycznej.
Kandydatów do służby z bezobjawowymi, nielicznymi, pojedynczymi zaburzeniami rytmu serca, nadkomorowymi
i komorowymi, blokiem przedsionkowo-komorowym I°, izolowanym niepełnym blokiem prawej odnogi pęczka Hisa,
niewielkiego stopnia bradykardią lub tachykardią należy kwalifikować jako zdolnych.
pkt 2. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie obrazu klinicznego i wyników badań dodatkowych: EKG
spoczynkowego, Holtera EKG, rejestratorów zdarzeń, badania elektrofizjologicznego.
Według tego punktu należy kwalifikować zaburzenia objawowe powodujące istotne zaburzenia hemodynamiczne,
wymagające leczenia, upośledzające wydolność fizyczną.
Osoby z wszczepionym stymulatorem, kardiowerterem-defibrylatorem, po zabiegach ablacji należy kwalifikować
według pkt 1 lub 2 w zależności od skuteczności leczenia.
Do § 49 pkt 2. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie dokumentacji dotychczasowego leczenia oraz
konsultacji kardiologicznej z oceną aktualnego stanu wydolności krążenia potwierdzonego badaniami
specjalistycznymi (test wysiłkowy, echo serca).
pkt 3 kol. 4 i 6. W przypadku małej niedomykalności mitralnej i/lub trójdzielnej oraz z niewielkim wypadaniem płatka
należy kwalifikować kandydatów i funkcjonariuszy jako zdolnych do służby.
W przypadku niedomykalności zastawki aortalnej niezależnie od wielkości i etiologii należy kwalifikować
kandydatów i funkcjonariuszy jako niezdolnych do służby.
Według tego punktu należy kwalifikować również osoby z przetrwałym otworem owalnym (PFO). W przypadku
mikroprzecieków należy orzekać zdolność do służby, każdy przeciek istotny hemodynamicznie powoduje niezdolność
do służby.
pkt 4. Objawowe, powodujące zaburzenia hemodynamiczne, z powikłaniami, upośledzające wydolność fizyczną.
Osoby po leczeniu operacyjnym (wymiana zastawki, zabiegi naprawcze) należy kwalifikować na podstawie stanu
hemodynamicznego według pkt 3 lub 4.
14
Do § 50 pkt 1–4. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie aktualnego obrazu klinicznego,
z uwzględnieniem przyczyny schorzenia i jego przebiegu, obecności powikłań oraz wyników badań dodatkowych.
Do § 51 pkt 1. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie wytycznych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia
Tętniczego (PTNT).
Funkcjonariuszy, u których występują powikłania, należy kwalifikować jako zdolnych do służby z ograniczeniem.
U kandydatów do służby należy uwzględnić pomiary ambulatoryjne wykonywane przez pracowników ochrony
zdrowia oraz wyniki badań dodatkowych: ABPM, echokardiografii, mikroalbuminurii.
pkt 2. Według tego punktu należy kwalifikować nadciśnienie tętnicze oporne (nieuzyskanie docelowego ciśnienia
tętniczego mimo stosowania w odpowiednich dawkach i we właściwym skojarzeniu 3 leków hipotensyjnych),
nadciśnienie wtórne, z towarzyszącą chorobą sercowo-naczyniową (chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością
serca, udarem niedokrwiennym mózgu, krwotokiem mózgowym, przemijającym niedokrwieniem mózgu, przewlekłą
chorobą nerek, chorobą tętnic obwodowych, zaawansowaną retinopatią (okres III, IV wg K-W)).
Do § 52. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie stopnia zaawansowania schorzenia i upośledzenia
sprawności (funkcji) organizmu.
Oceny należy dokonywać na podstawie objawów klinicznych oraz wyników badań dodatkowych: USG naczyń
z Dopplerem, innych badań obrazowych.
Kandydatów do służby z objawami niedokrwienia obwodowego (niezależnie od stopnia i przyczyny) oraz wadą
anatomiczną ściany naczynia należy kwalifikować jako niezdolnych.
Oceny stopnia niedokrwienia kończyn dolnych należy dokonywać z zastosowaniem klasyfikacji Fontaine’a:
I – brak objawów klinicznych lub objawy dyskretne,
II – chromanie przestankowe:
IIa – dystans chromania ponad 200 m,
IIb – dystans chromania do 200 m,
III – bóle kończyn w spoczynku,
IV – martwica lub zgorzel kończyny.
Okres I należy kwalifikować według pkt 1, okres II – według pkt 2, okres III i IV – według pkt 3.
Do § 53. Oceny należy dokonywać na podstawie kryteriów klinicznych (C) klasyfikacji CEAP.
Do kwalifikacji orzeczniczej i oceny prognostycznej jest celowe wykonanie badania USG układu żylnego z Dopplerem.
Ocena kliniczna (C) według CEAP:
0 – zmiany niewidoczne i niewyczuwalne,
1 – teleangiektazje i żylaki siatkowate,
2 – żylaki,
3 – obrzęk,
4 – zmiany skórne,
A: przebarwienie, wyprysk,
B: lipodermatosclerosis,
5 – wygojone owrzodzenie,
6 – czynne owrzodzenie.
Do § 54–56. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się z uwzględnieniem rodzaju schorzenia, przyczyny, stopnia
zaawansowania i upośledzenia sprawności organizmu oraz przebiegu leczenia z uwzględnieniem wyników badań
dodatkowych – laboratoryjnych i obrazowych.
Do § 55. Dotyczy także tętniaków tętnic niezależnie od rodzaju tętniaków i ich lokalizacji. Przy lokalizacji
wewnątrzczaszkowej należy zawsze orzekać niezdolność do służby, w pozostałych lokalizacjach – według całokształtu
obrazu chorobowego. Stan po inwazyjnym leczeniu tętniaków – kwalifikację należy uzależnić od rodzaju i efektu
leczenia, lokalizacji oraz przyczyny powstania tętniaka.
Dział XI – Układ trawienny
1 2 3 4 5 6 7
57 1 Choroby organiczne i czynnościowe przełyku
nieupośledzające sprawności ustroju (np. zwężenia, uchyłki,
choroba refluksowa przełyku)
Z Z A A
15
1 2 3 4 5 6 7
2 Choroby organiczne przełyku upośledzające sprawność
ustroju (np. zwężenia, uchyłki, owrzodzenia, choroba
refluksowa przełyku)
N N D C/D
58 1 Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, dwunastnicy
lub jelit – z upośledzeniem sprawności ustroju
N Z/N D C
2 Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy – bez
upośledzenia sprawności ustroju
N Z/N D A
3 Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy z licznymi
nawrotami z upośledzeniem wagi ciała lub z wrzodem
powikłanym krwawieniem z górnego odcinka przewodu
pokarmowego
N N D C/D
4 Stan po częściowej resekcji żołądka z powodu wrzodu lub
innych przyczyn – bez upośledzenia sprawności ustroju
N Z/N D A/C
5 Stan po częściowej resekcji żołądka z powodu wrzodu lub
innych przyczyn – z upośledzeniem sprawności ustroju lub
całkowity pooperacyjny brak żołądka
N N D D
6 Stan po zabiegach operacyjnych na jelitach (np. resekcje) –
bez zaburzeń sprawności ustroju
Z Z C A
7 Stan po zabiegach operacyjnych na jelitach (np. resekcje) –
z zaburzeniami sprawności ustroju
N N D C/D
8 Choroby czynnościowe przewodu pokarmowego N N/Z D C
9 Zmiany organiczne jelit nieznacznie upośledzające
sprawność ustroju
N N/Z D C
10 Zmiany organiczne jelit znacznie upośledzające sprawność
ustroju
N N D D
11 Przetoki jelitowe zewnętrzne upośledzające sprawność
ustroju
N N D D
12 Zaburzone wchłanianie jelitowe N N/Z D C/D
59 1 Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego lub dróg
żółciowych
N N D C/D
2 Kamica żółciowa lub inne choroby dróg żółciowych N N/Z D A/C
3 Stan po usunięciu pęcherzyka żółciowego Z/N Z/N C/D A/C
4 Przewlekłe choroby wątroby powstałe w przebiegu innych
chorób upośledzające sprawność ustroju (bąblowiec wątroby,
sarkoidoza, choroby spichrzeniowe, gruźlica wątroby)
N N D D
5 Marskość wątroby N N D D
6 Przebyte pourazowe uszkodzenie wątroby w okresie
wydolności
Z/N Z/N C/D A/C
7 Łagodne hiperbilirubinemie Z/N Z C/D A
16
1 2 3 4 5 6 7
60 1 Przewlekłe choroby trzustki N N D C/D
61 1 Przepukliny w obrębie jamy brzusznej N N/Z D C/D
62 1 Szczeliny i przetoki odbytu lub okolicy odbytu oraz inne
choroby odbytu i odbytnicy
N N/Z D C/D
2 Zaawansowane guzy krwawnicze odbytu z owrzodzeniami
lub bez owrzodzeń.
N N D C/D
3 Wypadanie odbytu częściowe lub całkowite N N D C/D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 57 pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować stany chorobowe niepowodujące zmian w przebudowie
komórkowej ścian przełyku, w początkowym stadium choroby. Pozostałe przypadki należy kwalifikować wg pkt 2
(m.in. przełyk Barreta). Refluks spowodowany przepukliną rozworu przełykowego przepony należy kwalifikować
dodatkowo wg § 61.
Do § 58 pkt 2 i 3. Rozpoznanie choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy powinno być oparte na badaniu
endoskopowym oraz teście H. Pylori z ostatnich 6 miesięcy.
pkt 4. Kandydatów do służby i funkcjonariuszy po przebytych bez powikłań operacjach bariatrycznych należy
kwalifikować jako zdolnych. W pozostałych przypadkach kandydatów do służby należy kwalifikować jako
niezdolnych, a funkcjonariuszy – jako zdolnych do służby z ograniczeniem.
pkt 7. Osoby z nawracającymi biegunkami trudno poddającymi się leczeniu farmakologicznemu lub objawami zespołu
upośledzonego wchłaniania.
pkt 8. Według tego punktu należy kwalifikować:
1) choroby czynnościowe żołądka i dwunastnicy:
a) dyspepsję czynnościową,
b) zaburzenia odbijania,
c) nudności i wymioty,
d) zespół przeżuwania u dorosłych;
2) choroby czynnościowe jelit:
a) zespół jelita wrażliwego (IBS),
b) wzdęcia czynnościowe,
c) zaparcia czynnościowe,
d) nieokreślone zaburzenia czynnościowe;
3) zespół czynnościowego bólu brzucha (FAPS);
4) choroby czynnościowe pęcherzyka żółciowego i zwieracza Oddiego;
5) choroby czynnościowe odbytu i odbytnicy.
Kwalifikacja jest uzależniona od stopnia nasilenia choroby.
pkt 9 i 10. Według tych punktów należy kwalifikować chorobę Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego i inne
choroby zapalne jelit.
pkt 12. Według tego punktu należy kwalifikować m.in. upośledzone wchłanianie węglowodanów, tłuszczów,
aminokwasów, witamin i jonów, np. celiakię, chorobę Dühringa, chorobę Whipple'a. W przypadku innych zaburzeń
wchłaniania (np. pourazowych, poinfekcyjnych) kandydatów z kol. 6 należy kwalifikować jako zdolnych do służby.
Kwalifikacja funkcjonariuszy do dalszej służby zależy od stopnia wpływu zaburzeń na sprawność ogólną organizmu.
Do § 59 pkt 1 i 2. Rozpoznanie powinno zostać potwierdzone badaniem USG lub innym badaniem obrazowym.
pkt 2 kol. 5. Kandydatów z kamicą całkowicie bezobjawową można kwalifikować jako zdolnych.
pkt 3. Według tego punktu należy kwalifikować stany po operacjach pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych,
zależnie od stopnia utrzymujących się dolegliwości ograniczających sprawność ustroju. Kwalifikacja może nastąpić
nie wcześniej niż 12 miesięcy od zabiegu operacyjnego.
pkt 7. Łagodne podwyższenie poziomu bilirubiny we krwi (m.in. zespoły Gilberta, Dubina-Johnsona, Rotora)
po wykluczeniu innych przyczyn chorobowych. Kandydatów do służby należy kwalifikować jako niezdolnych
w przypadkach znacznie podwyższonego stężenia bilirubiny.
17
Do § 60. Rozpoznanie powinno zostać potwierdzone badaniami: USG jamy brzusznej, enzymami trzustkowymi,
krzywą cukrową.
Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stopnia niedomogi wewnątrz- oraz zewnątrzwydzielniczej trzustki.
Do § 61. Dotyczy wszystkich przepuklin, także nawrotowych i w bliźnie pooperacyjnej.
Do § 62 pkt 3. Funkcjonariuszy, u których stwierdzono wypadanie całkowite (wypadanie odbytnicy), należy
kwalifikować jako niezdolnych.
Dział XII – Choroby układu kostno-stawowego
1 2 3 4 5 6 7
63 1 Nieznaczne skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub
nabyte nieupośledzające sprawności ustroju
Z N/Z A A
2 Skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte
upośledzające sprawność ustroju
N N D C/D
64 1 Choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa N N/Z D C/D
2 Inne choroby kręgosłupa nieupośledzające sprawności ustroju Z/N Z/N C/D C
3 Inne choroby kręgosłupa upośledzające sprawność ustroju N N D C/D
65
1 Choroby zwyrodnieniowe stawów nieznacznie upośledzające
sprawność ustroju
Z N C A/C
2 Choroby zwyrodnieniowe stawów znacznie upośledzające
sprawność ustroju
N Z/N D C/D
66 1 Choroby zapalne stawów obwodowych nieznacznie
upośledzające sprawność ustroju
N Z D A/C
2 Choroby zapalne stawów obwodowych znacznie
upośledzające sprawność ustroju
N N D C/D
67 1 Pourazowe uszkodzenia stawów obwodowych i kręgosłupa
upośledzające sprawność ustroju
N N/Z D C/D
68 1 Choroby tkanek miękkich upośledzające sprawność ustroju N N/Z D C/D
69 1 Osteoporoza bez patologicznego złamania N N/Z D C
2 Osteoporoza ze złamaniem patologicznym N N D D
70 1 Inne choroby kości i chrząstki Z/N Z/N C/D C/D
71 1 Zniekształcenie kości miednicy, obręczy barkowej i kończyn
(wrodzone, po złamaniach i po stanach zapalnych) bez
upośledzenia sprawności ustroju
Z/N Z C A/C
2 Zniekształcenie kości miednicy, obręczy barkowej i kończyn
(wrodzone, po złamaniach i po stanach zapalnych)
upośledzające sprawność ustroju
N N/Z D C/D
18
1 2 3 4 5 6 7
72 1 Brak kończyny górnej N N D D
2 Brak kończyny dolnej N N D D
3 Skrócenie kończyny dolnej powyżej 2 cm z upośledzeniem
sprawności ruchowej
N N/Z D C/D
73 1 Zwichnięcie nawykowe N/Z Z C/D C
2 Stan po operacji zwichnięć nawykowych N/Z Z C/D C/D
74 1 Stopa płaska lub wydrążona bez upośledzenia sprawności
ustroju
Z Z A A
2 Stopa płaska, koślawa lub wydrążona miernie upośledzająca
sprawność ustroju
Z/N Z C/D A/C
3 Stopa szpotawa, końska, piętowa i inna, znacznie lub
wybitnie upośledzająca sprawność ustroju
N N D D
75 1 Braki palców stóp Z/N Z/N C/D C/D
76 1 Braki palców rąk nieznacznie upośledzające chwyt Z/N Z C/D C
2 Braki palców rąk upośledzające chwyt N N/Z D C/D
3 Częściowe braki palców rąk bez upośledzenia chwytu Z/N Z C/D A
4 Częściowe braki palców rąk z upośledzeniem chwytu N N D C
5 Ograniczenie ruchów palców rąk lub ich przykurcz bez
upośledzenia chwytu
Z/N Z A A
6 Ograniczenie ruchów palców rąk lub ich przykurcz
z upośledzeniem chwytu
N Z/N D C
7 Zrośnięcie palców rąk lub palce nadliczbowe bez
upośledzenia chwytu
Z/N Z C/D C
8 Zrośnięcie palców rąk lub palce nadliczbowe
z upośledzeniem chwytu
N N D C/D
77 1 Kręcz szyi N N D C/D
2 Zniekształcenia lub ubytki klatki piersiowej upośledzające
sprawność ustroju
N N D C/D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 63. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się w oparciu o objawy kliniczne, stopień uszkodzenia organizmu i jego
funkcjonowania. Rozpoznanie ustala się na podstawie dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni
specjalistycznej. Diagnostyka obrazowa pełni funkcję pomocniczą.
pkt 2. Według tego punktu należy kwalifikować między innymi: pourazową spondylozę, zespół wąskiego kanału
kręgowego i chorobę Forestiera. Kandydatów z kol. 6 do służby niezwiązanej z wysiłkiem fizycznym, wymuszoną
pozycją ciała, można kwalifikować jako zdolnych.
Kwalifikacja orzecznicza wymaga konsultacji ortopedycznej.
19
Do § 64 pkt 1. Bezobjawowa obecność początkowych zmian o charakterze zwyrodnieniowym w obrazie
radiologicznym nie upoważnia do rozpoznania choroby, gdyż jest to proces naturalny. Konieczne jest współistnienie
zespołu objawów klinicznych i/lub zaawansowanie zmian widocznych w obrazie radiologicznym.
pkt 2. Kandydatów do służby, u których stwierdzono występowanie niewielkich zmian bezobjawowych,
niewymagających leczenia ani rehabilitacji, o przebiegu niepostępującym, należy kwalifikować jako zdolnych.
pkt 3. Funkcjonariuszy ze znacznym upośledzeniem sprawności ustroju lub z szybko postępującym przebiegiem
choroby należy kwalifikować jako niezdolnych.
Do § 67. Nie dotyczy uszkodzenia więzadeł i struktur stawu np. kolanowego, leczonego operacyjnie z dobrym efektem
i powrotem do pełnej sprawności oraz zdolności obciążania. Kandydatów z kol. 6 do służby niezwiązanej z wysiłkiem
fizycznym, wymuszoną pozycją ciała, można kwalifikować jako zdolnych.
Do § 68. Według tego paragrafu należy kwalifikować entezopatie, choroby kaletek maziowych, stany po urazach
układu mięśniowo-więzadłowego. Kandydatów z kol. 6 do służby niezwiązanej z wysiłkiem fizycznym, wymuszoną
pozycją ciała, można kwalifikować jako zdolnych.
Do § 70. Według tego paragrafu należy kwalifikować między innymi: zapalenie kości i szpiku, martwicę kości
(np. choroba Perthesa), chorobę Pageta, osteochondrozę stawu barkowego i miednicy, osteochondrozy młodzieńcze,
osteomalację i inne zaburzenia mineralizacji kości.
Kandydatów do służby, u których stwierdzono czynne stany chorobowe, należy kwalifikować jako niezdolnych.
Kandydatów do służby z przebytymi w przeszłości chorobami, w zależności od przetrwałych następstw choroby
i sprawności ustroju, należy kwalifikować jako zdolnych albo niezdolnych.
Funkcjonariuszy w zależności od stanu schorzenia, następstw i upośledzenia sprawności ustroju należy kwalifikować
jako zdolnych albo niezdolnych.
Do § 71 pkt 1. W przypadku stanu utrudniającego korzystanie z umundurowania lub wyposażenia kandydatów
do służby wartowniczej należy orzekać jako niezdolnych.
Do § 73 pkt 1. Kandydatów do służby wartowniczej należy kwalifikować jako niezdolnych.
Do § 76 pkt 3 i 5. W przypadku stanu utrudniającego lub uniemożliwiającego sprawne posługiwanie się bronią należy
orzekać niezdolność do służby.
Dział XIII – Choroby układu wydzielania wewnętrznego
1 2 3 4 5 6 7
78 1 Choroby tarczycy bez zmian czynności gruczołu z wolem lub
bez nieupośledzające sprawności ustroju
Z Z A A
2 Choroby tarczycy ze zmianą czynności gruczołu z wolem lub
bez upośledzające sprawność ustroju
N N D C/D
3 Eutyreoza wymagająca stałej substytucji Z/N Z C/D A/C
4 Choroba Gravesa-Basedowa N N D C/D
79 1 Choroby przysadki mózgowej N N D C/D
2 Choroby nadnerczy N N D C/D
3 Choroby gruczołów przytarczycznych N N D C/D
4 Cukrzyca typu I (insulinozależna) N N/Z D C/D
5 Cukrzyca typu II i inne postacie cukrzycy N N/Z D C/D
6 Zaburzenia przemiany węglowodanowej niewymagające
stosowania leków przeciwcukrzycowych
N N/Z D A/C
7 Wielogruczołowe zaburzenia czynnościowe nieznacznie
upośledzające sprawność ustroju
N N/Z D C
20
1 2 3 4 5 6 7
8 Wielogruczołowe zaburzenia czynnościowe upośledzające
sprawność ustroju
N N D D
9 Choroby grasicy N N D D
10 Zaburzenia czynności jajnika (stan po operacyjnym usunięciu
jajnika/jajników)
Z/N Z/N C/D C
11 Zaburzenia czynności jądra (stan po operacyjnym usunięciu
jądra/jąder)
Z/N Z/N C/D C
80 1 Choroby metaboliczne, porfirie, fenyloketonurie, choroby
spichrzeniowe
N N D C/D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 78 pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować powiększenie gruczołu tarczycy nieupośledzające przepływu
powietrza w drogach oddechowych w czasie wysiłku fizycznego i niedające objawów uciskowych na narządy
sąsiednie (przełyk, tchawicę).
pkt 2. Powiększenie gruczołu tarczycy stwierdzone palpacyjnie lub wole zamostkowe upośledzające przepływ
powietrza w drogach oddechowych (zaburzenia wentylacji, stridor, zaburzenia ruchomości strun głosowych) w czasie
spoczynku lub po wysiłku fizycznym albo dające objawy uciskowe na narządy sąsiednie w badaniu RTG klatki
piersiowej.
pkt 2 i 3. Według tych punktów należy kwalifikować wszystkie postacie nadczynności tarczycy poza chorobą Gravesa-
-Basedowa w okresie remisji oraz niedoczynności tarczycy wyrównane leczeniem substytucyjnym, wrodzony zespół
niedoboru jodu, subkliniczną niedoczynność tarczycy z powodu niedoboru jodu, wole nietoksyczne, zapalenie
tarczycy, stan po operacyjnym usunięciu tarczycy.
pkt 3. Kandydatów do służby przy substytucji hormonalnej w dawce do 1 µg / kg masy ciała / dobę należy
kwalifikować jako zdolnych, przy substytucji w dawkach wyższych – jako niezdolnych.
pkt 4. Kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni
specjalistycznej.
Do § 79 pkt 4 i 5. Kandydatów z kol. 5 z cukrzycą dobrze kontrolowaną i bez powikłań można kwalifikować jako
zdolnych do służby. Funkcjonariuszy do dalszej służby należy kwalifikować w zależności od stopnia zaawansowania
choroby.
pkt 5. W przypadku innych postaci cukrzycy kwalifikacja dodatkowo jest uzależniona od przyczyny (choroby i rodzaju
jej leczenia) powodującego cukrzycę (np. cukrzyca posterydowa).
pkt 7 i 8. Według tych punktów należy kwalifikować także zespół policystycznych jajników (PCO).
pkt 10 i 11. Kandydatów do służby po jednostronnym usunięciu narządu należy kwalifikować jako zdolnych, po
obustronnym – jako niezdolnych. Zaburzenia hormonalne dotyczące gruczołów płciowych należy kwalifikować
zgodnie z oceną endokrynologa i/lub ginekologa/androloga.
Dział XIV – Układ nerwowy
1 2 3 4 5 6 7
81 1 Zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów
nerwowych, nerwobóle pojedynczych lub licznych nerwów
z okresowymi niezbyt częstymi zaostrzeniami
N N/Z D C
2 Zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów
nerwowych, nerwobóle pojedynczych lub licznych nerwów
z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi
N N D C/D
3 Trwałe następstwa chorób lub urazów nerwów obwodowych
z zaburzeniami ruchowymi, czuciowymi i troficznymi,
upośledzające sprawność ustroju
N N D C/D
21
1 2 3 4 5 6 7
82 1 Następstwa chorób organicznych lub przebytych urazów
ośrodkowego układu nerwowego bez wyraźnych zaburzeń
mózgowo-rdzeniowych lub z nieznacznymi zmianami, które
ze względu na umiejscowienie bądź mechanizmy
wyrównawcze nie upośledzają sprawności ustroju
N N/Z D C
2 Trwałe następstwa chorób lub urazów ośrodkowego układu
nerwowego z zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi –
upośledzające sprawność ustroju
N N D C/D
3 Choroby demielinizacyjne ośrodkowego układu nerwowego N N D C/D
4 Przebyte krwawienie podpajęczynówkowe samoistne (bez
stwierdzonego urazu, tętniaka lub nadciśnienia)
N N/Z D C/D
83 1 Choroby układu mięśniowego nieupośledzające sprawności
ustroju
N Z/N D A
2 Choroby układu mięśniowego upośledzające sprawność
ustroju
N N D C/D
84 1 Napadowe zaburzenia świadomości o nieustalonej etiologii N N D C/D
2 Migrena oraz inne zespoły bólu głowy N N/Z C C
3 Padaczka N N D D
85 1 Odchylenia w badaniu neurologicznym wymagające dalszej
obserwacji i diagnostyki
N N D C
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 81. Rozpoznanie zespołów bólowych korzeniowych i zapaleń nerwów powinno opierać się na dokumentacji
leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.
Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od tego, w jakim stopniu porażenia (niedowłady), zaburzenia czucia
i zaburzenia troficzne – ze względu na umiejscowienie, rozległość i mechanizmy wyrównawcze – upośledzają
sprawność ustroju. Kwalifikacji orzeczniczej należy dokonywać w oparciu o obraz kliniczny oraz stopień upośledzenia
organizmu i jego funkcjonowania. Diagnostyka obrazowa pełni funkcję pomocniczą i nie stanowi podstawy orzekania
(dotyczy szczególnie MRI).
pkt 1–3. Kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni
neurologicznej.
Do § 82. Kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni
specjalistycznej (neurologicznej lub poradni zdrowia psychicznego).
pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować przypadki zaklipsowania tętniaka, jeżeli w ocenie neurologa i psychiatry
stan neurologiczny nie odbiega od normy.
pkt 1 i 2. Kandydatów po przebytym gruźliczym zapaleniu opon mózgowych należy oceniać po upływie minimum
5 lat od zakończenia leczenia.
Encefalopatię należy kwalifikować według pkt 1 lub 2 w zależności od nasilenia zespołu neurologicznego.
pkt 3. Według tego punktu należy kwalifikować m.in. stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex). Kwalifikacja
orzecznicza wymaga konsultacji neurologicznej i jest uzależniona od stopnia nasilenia deficytów neurologicznych
i przebiegu choroby.
pkt 4 kol. 5 i 7. W przypadku braku patologii w badaniach obrazowych, bez następstw klinicznych w badaniu
neurologicznym i opinii psychologicznej nie wyklucza się zdolności funkcjonariusza do dalszej służby
z ograniczeniem. Kandydat spełniający te warunki, jeżeli doświadczył w przeszłości jednego epizodu krwawienia,
może być zakwalifikowany jako zdolny do służby.
22
Do § 83. Według tego paragrafu należy kwalifikować choroby układu mięśniowego, takie jak: zaniki mięśni
postępujące, chorobę Thomsena.
Do § 84. Kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni
specjalistycznej i zależy od przebiegu schorzenia i stosowanego leczenia.
Dział XV – Stan psychiczny
1 2 3 4 5 6 7
86 1 Zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności
adaptacyjne
N N D A
2 Zaburzenia nerwicowe upośledzające lub znacznie
upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę
N N D C
3 Zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności
adaptacyjne – utrwalone
N N D D
87 1 Reakcja adaptacyjna krótkotrwała N N D C
2 Reakcja adaptacyjna przedłużona N N D D
88 1 Ostra reakcja na stres N N D C
89 1 Zaburzenia stresowe pourazowe przebyte lub rokujące
poprawę
N N D C
2 Zaburzenia stresowe pourazowe utrwalone (łącznie
z trwałymi zmianami osobowości)
N N D D
90 1 Zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne N N D D
91 1 Psychozy reaktywne przebyte N N D D
2 Zaburzenia psychotyczne endogenne N N D D
92 1 Sprawność umysłowa poniżej przeciętnej N N D D
93 1 Picie szkodliwe alkoholu N N D C
2 ZUA w okresie kontrolowanej abstynencji N N D C
3 ZUA nierokujące zachowania abstynencji N N D D
4 Używanie szkodliwe lub uzależnienie od substancji
psychoaktywnych innych niż alkohol, z wyłączeniem
nikotynizmu oraz stosowania leków psychoaktywnych
zaleconych przez lekarza
N N D D
94 1 Zaburzenia psychiczne pochodzenia organicznego
nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne
N N D C
2 Zaburzenia psychiczne pochodzenia organicznego
upośledzające zdolności adaptacyjne
N N D D
23
1 2 3 4 5 6 7
95 1 Zaburzenia afektywne nieznacznie upośledzające zdolności
adaptacyjne
N N D A
2 Zaburzenia afektywne upośledzające lub znacznie
upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę
N N D C
3 Zaburzenia afektywne znacznie upośledzające zdolności
adaptacyjne – utrwalone
N N D D
4 Inne zaburzenia psychiczne nieznacznie upośledzające
zdolności adaptacyjne
N N D C
5 Inne zaburzenia psychiczne upośledzające zdolności adaptacyjne N D D D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Dokonując oceny stanu zdrowia pod kątem chorób opisanych w niniejszym dziale, komisja lekarska oraz psychiatra
mogą zdecydować o konieczności wykonania badań dodatkowych, w tym psychologicznych.
W stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę związaną z dostępem do broni palnej należy określić ewentualne
przeciwwskazania do tej służby, jeżeli istnieją.
Do § 86. Nerwice stanowią grupę zaburzeń czynnościowych układu nerwowego, przy braku strukturalnych zmian
w komórkach nerwowych. Są to zaburzenia niepsychotyczne, o przewlekłym przebiegu, bogatej symptomatyce,
sprawiające choremu poczucie dyskomfortu. Prowadzą do trudności w relacjach społecznych oraz w pełnieniu ról
społecznych. Objawy nerwic pojawiają się przy współistnieniu psychologicznych konfliktów i trudnych sytuacji,
których pacjent nie jest w stanie rozwiązać.
Zmiany psychiczne są w zasadzie odwracalne, mają przebieg przewlekły i tendencję do nawrotów.
W obrazie klinicznym wyróżniamy:
– zaburzenia lękowe w postaci fobii (F40),
– inne zaburzenia lękowe (F41): zaburzenia lękowe z napadami paniki, zaburzenia lękowe uogólnione, zaburzenia
lękowo-depresyjne mieszane,
– zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (F42),
– zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) (F44),
– zaburzenia występujące pod postacią somatyczną (F45): zaburzenia somatyzacyjne, hipochondria, bóle psychogenne,
zaburzenia autonomiczne występujące pod postacią somatyczną,
– inne zaburzenia nerwicowe (F48), np. neurastenia.
pkt 3. Należy orzekać po minimum 12 miesiącach nieskutecznego leczenia z wykorzystaniem m.in. psychoterapii,
wspomaganego farmakoterapią. Leczeniem z wyboru w zaburzeniach nerwicowych jest psychoterapia.
Farmakoterapia pełni funkcję wspomagającą. Pożądana jest dokumentacja leczenia z ośrodka prowadzącego
psychoterapię oraz leczenie farmakologiczne.
Do § 87. Reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne. Grupa zaburzeń, których rozpoznanie jest oparte na
objawach psychopatologicznych oraz na podstawie jednego z dwóch udokumentowanych czynników przyczynowych:
wyjątkowo stresującego wydarzenia życiowego powodującego ostrą reakcję na stres lub istotnej zmiany życiowej
prowadzącej do pojawienia się stałych, nieprzyjemnych okoliczności, które są przyczyną zaburzeń adaptacyjnych.
Objawy mogą być różnorodne. Jednak żaden z tych objawów nie osiąga wystarczającej przewagi czy nasilenia, które
usprawiedliwiałyby dokładniejsze rozpoznanie. Zaburzenia adaptacyjne rozpoczynają się zwykle w ciągu 1 miesiąca
od czasu wystąpienia stresującego wydarzenia, a czas trwania objawów, z wyjątkiem przedłużonej reakcji depresyjnej
(która może trwać do 2 lat) nie przekracza zazwyczaj 6 miesięcy. Powoduje cierpienie lub niepełnosprawność
rozumianą jako ograniczenie funkcjonowania zawodowego, społecznego lub osobistego.
pkt 1. Dotyczy osób, u których reakcje dezadaptacyjne trwają do 30 dni.
pkt 2. Odnosi się do przypadków, w których leczenie i wszelkie oddziaływanie terapeutyczne trwają powyżej 30 dni.
Czas trwania nie przekracza 2 lat.
Do § 88. Zaburzenie przemijające o znacznym nasileniu, które rozwija się jako reakcja na wyjątkowy stres fizyczny
lub psychiczny u osoby nieprzejawiającej uprzednio żadnych zaburzeń psychicznych (z wyjątkiem zaburzeń
osobowości). Rozwija się w ciągu kilku minut lub natychmiast, ustępuje zazwyczaj w ciągu kilku godzin lub 2, 3 dni.
Zwykle po 3 dniach wykazuje minimalne objawy. Należy stwierdzić bezpośredni związek czasowy między
wydarzeniem stresowym a wystąpieniem objawów. Rozpoznanie ustala się na podstawie badania psychiatrycznego
i dokumentacji leczenia psychiatrycznego.
24
Do § 89. Zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD). Rozwija się jako opóźniona lub/i przedłużona reakcja na wyjątkowo
stresujące wydarzenie lub sytuację, o charakterze wyjątkowo zagrażającym lub katastrofalnym, które mogłyby prawie
dla każdego stanowić głęboko przejmujące nieszczęście. Może ujawnić się u osób, które uczestniczyły w działaniach
wojennych lub doświadczyły katastrof naturalnych albo komunikacyjnych, budowlanych, itp. lub były ofiarami gwałtu,
porwania, tortur, przetrzymywania w roli zakładnika, ofiarami terroryzmu. Może także wystąpić u bezpośrednich
świadków tych zdarzeń. Służby ratownicze mogą ulegać traumatyzacji przez wielokrotną ekspozycję na tego typu
zdarzenia. Definicja nie dotyczy stresujących doświadczeń codziennego życia, np. żałoby, rozwodów, poważnych
chorób. Początek zaburzenia występuje po urazie, ale po okresie utajenia, który może trwać od kilku tygodni do kilku
miesięcy.
Rozpoznanie jest ustalane na podstawie badania psychiatrycznego, dokumentacji leczenia psychiatrycznego oraz
dokumentacji służbowej potwierdzającej zaistnienie zdarzenia wywołującego chorobę.
pkt 1. Dotyczy PTSD rokującego poprawę lub przebytego.
pkt 2. Dotyczy PTSD utrwalonego włącznie z późnym, przewlekłym następstwem, jakim są trwałe zaburzenia
osobowości.
Do § 90. Zaburzenia osobowości posiadają trzy cechy charakterystyczne:
1) wczesny początek (zwykle przed końcem drugiej dekady życia);
2) całościowość – wpływają praktycznie na wszystkie aspekty życia (zawodowego, osobistego, społecznego);
3) wzorzec nieprawidłowego zachowania jest długotrwały, nie ogranicza się do epizodów.
Osobowość niedojrzała u osoby poniżej 25. roku życia jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości.
Do § 91. Rozpoznanie jest ustalane na podstawie badania psychiatrycznego oraz dokumentacji z leczenia
psychiatrycznego.
Do § 92. Upośledzenie umysłowe (niedorozwój umysłowy, oligofrenia) to stan charakteryzujący się:
1) wyraźnie niższą od przeciętnej sprawnością intelektualną (I.I) według skali Wechslera poniżej 70;
2) zaburzeniami dojrzewania, zdolności uczenia się i umiejętności przystosowania społecznego.
Oceny sprawności intelektualnej należy dokonywać z udziałem psychologa i psychiatry.
Do § 93. Rozpoznanie ustala się na podstawie badania psychiatrycznego, wyników badań dodatkowych, dokumentacji
z leczenia odwykowego lub detoksykacji (jeżeli osoba podejmowała takie leczenie).
pkt 1. Picie szkodliwe alkoholu. Wzór picia, który powoduje szkody zdrowotne, fizyczne lub psychiczne, także
w sferze psychologicznej i społecznej, przy czym nie można jeszcze rozpoznać uzależnienia od alkoholu. Orzeczenie
stwierdzające zdolność do służby wydaje się na okres do 3 lat. Po tym czasie jest konieczne badanie kontrolne z oceną
skuteczności leczenia. Konieczne jest także potwierdzenie uczestnictwa w programach terapeutycznych.
pkt 2. Orzeczenie o zdolności do służby wydawane jest na okres roku. W celu stwierdzenia zdolności do służby jest
wymagana całkowita abstynencja (trwająca minimum rok) potwierdzona dokumentacją medyczną oraz uczestnictwo
w programach odwykowych i terapeutycznych – również potwierdzone dokumentacją. Po tym okresie – jest konieczne
badanie kontrolne z oceną skuteczności terapii (zachowania abstynencji).
pkt 2 i 3. Uzależnienie od alkoholu (ZUA) jest następstwem długotrwałego szkodliwego spożywania alkoholu,
w wyniku którego picie alkoholu uzyskuje priorytet nad zachowaniami, które kiedyś dla osoby pijącej były ważne.
pkt 4. Kwalifikacji orzeczniczej należy dokonywać z uwzględnieniem zasad określonych w pkt 1–3.
Do § 94. Dotyczy:
1) zaburzeń podobnych do nerwic (cerebrastenia, zespoły rzekomonerwicowe) lub nieprawidłowych osobowości
(charakteropatia, encefalopatia z zaburzeniami charakteru);
2) zaburzeń spowodowanych chorobami, urazami lub infekcjami centralnego układu nerwowego (CUN);
3) przypadków, gdy badanie neurologiczne, EEG, testy psychologiczne, badanie rentgenowskie czaszki, tomografia
komputerowa i inne wskazują na organiczne uszkodzenie CUN lub gdy istnieje poważne podejrzenie takiego
uszkodzenia, uzasadnione przebiegiem choroby, urazu lub infekcji.
Nie obejmuje następstw uszkodzeń CUN, które miały miejsce we wczesnym okresie rozwojowym.
Kwalifikacji orzeczniczej należy dokonywać nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od ustąpienia objawów ostrej
fazy choroby lub urazu.
pkt 1. Dotyczy zespołów pourazowych i innych z przewagą objawów subiektywnych, bez somatycznych cech
upośledzenia sprawności ustroju i stanów, w których nastąpiła częściowa kompensacja skutków uszkodzenia
ośrodkowego układu nerwowego.
Do § 95
pkt 1. Według tego punku należy kwalifikować: epizod depresji łagodny (F32.0), dystymię (F34).
pkt 2. Według tego punku należy kwalifikować: epizod depresji umiarkowany (F32.1), zaburzenia depresyjne
nawracające (F33).
pkt 3. Według tego punku należy kwalifikować: epizod maniakalny (F30), zaburzenia afektywne dwubiegunowe (F31),
epizod depresji ciężkiej bez objawów psychotycznych (F32.2).
25
pkt 5. Według tego punku należy kwalifikować m.in.: kleptomanię, hazard patologiczny, seksoholizm, zaburzenia
odżywiania, nieorganiczne zaburzenia snu.
Do § 94 i 95. Kwalifikacji orzeczniczej należy dokonywać na podstawie badań specjalistycznych (psychiatryczne,
psychologiczne), dokumentacji medycznej leczenia specjalistycznego.
Dział XVI – Choroby układu moczowo-płciowego
1 2 3 4 5 6 7
96 1 Wady rozwojowe nerek lub nerka ruchoma – nieupośledzające
sprawności ustroju
Z Z A A
2 Wady rozwojowe nerek lub nerka ruchoma – upośledzające
sprawność ustroju
N N D C/D
3 Kamica układu moczowego Z/N Z/N C C
4 Kłębkowe zapalenie nerek N N D C/D
5 Krwiomocz i białkomocz o nieustalonej etiologii N N D C
6 Przewlekła choroba nerek N N D C/D
7 Wrodzony lub pooperacyjny brak jednej nerki bez
upośledzenia wydolności pozostałej nerki
Z Z A A
8 Wrodzony lub pooperacyjny brak jednej nerki z upośledzeniem
wydolności pozostałej nerki
N N D C/D
9 Torbiele nerek Z/N Z/N C/D C/D
97 1 Nietrzymanie moczu N N D C/D
2 Przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego N N D C
3 Przewlekłe organiczne choroby pęcherza moczowego
upośledzające sprawność ustroju
N N D C/D
4 Przetoki pęcherza moczowego N N D D
98 1 Wady wrodzone i nabyte cewki moczowej, prącia, jąder Z/N Z/N C/D A
99 1 Choroby narządów płciowych męskich upośledzające
sprawność ustroju
N N D C/D
100 1 Zmiany anatomiczne wrodzone narządu rodnego i nabyte
(w tym stany pooperacyjne) nieupośledzające sprawności
ustroju
Z/N Z C/D C
2 Zmiany anatomiczne wrodzone narządu rodnego i nabyte
(w tym stany pooperacyjne – endometrium) upośledzające
sprawność ustroju
N N D D
26
1 2 3 4 5 6 7
101 1 Przewlekłe stany zapalne narządu rodnego N N/Z D C
2 Stany przednowotworowe narządu rodnego N N D C
102 1 Stan po odcięciu nadpochwowym i wycięciu całkowitym
macicy z powodów innych niż nowotwory złośliwe
Z/N Z/N C/D C/D
103 1 Ciąża Komisja lekarska odstępuje od
orzekania o zdolności do służby.
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 96 pkt 3. Kandydatów do służby, u których nie stwierdzono objawów (bez występowania kolki nerkowej), należy
kwalifikować jako zdolnych.
pkt 9. Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od wielkości torbieli, ich liczby i upośledzenia funkcji wydzielniczej
nerki.
Do § 98. Kwalifikacja orzecznicza zależy od rodzaju, lokalizacji wady i jej wpływu na sprawność organizmu.
Do § 101. Kwalifikacja orzecznicza w zależności od przebiegu schorzenia, wyniku badania cytologicznego oraz
stosowanego leczenia specjalistycznego.
pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować m.in. obecność w badaniu cytologicznym ASCUS – nietypowych
komórek nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu.
pkt 2. Według tego punktu należy kwalifikować m.in. obecność w badaniu cytologicznym LSIL – zmian
śródnabłonkowych małego stopnia (CIN1), HSIL – zmian śródnabłonkowych średniego i dużego stopnia (CIN2,
CIN3) oraz torbiele proste i endometrialne jajnika.
Do § 102. Osoby z trwałymi powikłaniami pooperacyjnymi upośledzającymi sprawność organizmu należy
kwalifikować jako niezdolne.
Dział XVII – Choroby zakaźne i pasożytnicze
1 2 3 4 5 6 7
104 1 Choroby zakaźne przewodu pokarmowego N N D A/C
105 1 Gruźlica N N D C/D
2 Stan po przebytej gruźlicy Z/N Z/N C/D C/D
106 1 Mykobakteriozy (zakażenie prątkami niegruźliczymi) N N D C/D
107 1 Choroby odzwierzęce N N D C/D
108 1 Zakażenia przenoszone drogą płciową N N D A/C/D
109 1 Inne choroby wywołane przez krętki N N D A/C/D
110 1 Choroby wywołane przez chlamydie N N D A/C/D
111 1 Zakażenie ośrodkowego układu nerwowego N N D C/D
2 Przewlekłe zapalenie wątroby typu B, C i innych typów
nieupośledzające sprawności ustroju
N N D C
3 Przewlekłe zapalenie wątroby upośledzające sprawność ustroju N N D D
4 Ozdrowieńcy po wirusowym zapaleniu wątroby bez
uszkodzenia wątroby
Z Z A/C C
27
1 2 3 4 5 6 7
5 Nieaktywne nosicielstwo HBs Ag+, HCV N N/Z D C
6 Inne wirusowe zakażenia N N D C/D
112 1 Zakażenie wirusem HIV, w tym nieaktywne nosicielstwo HIV N N D C
2 Zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS) N N D C/D
113 1 Grzybice skóry Z/N Z/N C/D A/C
2 Inne grzybice Z/N Z/N C/D A/C
114 1 Robaczyce N N D A/C
115 1 Choroby wywołane przez pierwotniaki N N D C/D
116 1 Choroby tropikalne N N D C/D
117 1 Inne krwiopochodne zakażenia N N D C/D
118 1 Borelioza N N D C/D
Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności:
Do § 105. Kwalifikacja orzecznicza powinna nastąpić nie wcześniej niż po 12 miesiącach leczenia.
Kwalifikacja orzecznicza wymaga konsultacji pulmonologicznej.
pkt 2. Kandydatów można kwalifikować jako zdolnych po upływie 10 lat od zakończenia leczenia bez wznowy przy
obecności minimalnych zmian widocznych w badaniach obrazowych.
Do § 107. Według tego punktu należy kwalifikować brucelozę, leptospirozę.
Do § 108. Według tego punktu należy kwalifikować kiłę wczesną, wrodzoną, późną oraz rzeżączkę.
Do § 111 pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować m.in. choroby przenoszone przez kleszcze czy komary.
pkt 2–4. Rozpoznanie przewlekłego zapalenia wątroby powinno zostać potwierdzone konsultacją specjalistyczną.
pkt 4. Według tego punktu należy kwalifikować wirusowe zapalenie wątroby po leczeniu immunosupresyjnym.
pkt 5. Dotyczy nieaktywnych nosicieli HBs dodatni, HBV DNA ujemny, ALT-N, HCV RNA ujemny, ALT-N.
Do § 112 pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować w zależności od poziomu limfocytów CD4 oraz stosunku
limfocytów CD4 do limfocytów CD8.
Do § 114. Według tego punktu należy kwalifikować tasiemczycę, bąblowicę, włośnicę.
Do § 117. Według tego punktu należy kwalifikować m.in. chorobę ptasią, wąglika, gorączkę Q.
Do § 118. Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stopnia zaawansowania schorzenia, wymaga opinii specjalisty
chorób zakaźnych.
Dział XVIII – Nowotwory
1 2 3 4 5 6 7
119 1 Nowotwory niezłośliwe nieupośledzające sprawności ustroju Z Z A A
2 Nowotwory niezłośliwe szpecące lub powodujące zaburzenia
czynności narządu lub upośledzające ogólną sprawność ustroju
N N D C/D
120 1 Nowotwory złośliwe N N D C/D
2 Stan po usunięciu nowotworów złośliwych i/lub po leczeniu
chemioterapią i/lub radioterapią
Z/N Z/N C/D C/D
28
Do § 119. W rozpoznaniu nowotworów należy brać pod uwagę obraz kliniczny, wyniki badań dodatkowych,
konsultacji specjalistycznych oraz badania histopatologicznego, gdy jest ono niezbędne i możliwe do wykonania.
Stany po leczeniu nowotworów łagodnych należy oceniać po 6 miesiącach od całkowitego zakończenia terapii.
Do § 120 pkt 2. Kandydaci do służby po upływie 5 lat od udokumentowanego całkowitego zakończenia leczenia
onkologicznego (wyleczenie/remisja) mogą być kwalifikowani jako zdolni do służby.
Dział XIX – Inne stany chorobowe
1 2 3 4 5 6 7
121 1 Niewymienione wcześniej zdiagnozowane schorzenia
niewpływające w żadnym stopniu na sprawność ustroju
Z Z C C
2 Niewymienione wcześniej zdiagnozowane schorzenia
upośledzające sprawność ustroju
N N D C/D
3 Niewymienione wcześniej stany chorobowe wymagające
diagnostyki w celu ustalenia rozpoznania i leczenia
N N D C