Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
z dnia 14 lipca 2026 r. (Dz. U. poz. )
Lp. Nazwa programu zdrowotnego
9. Program badań przesiewowych raka płuca
Zakres świadczenia
gwarantowanego
Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych
Świadczeniobiorcy Świadczeniodawcy
1 2 3
1. Wizyta kwalifikująca.
2. Badanie obrazowe
klatki piersiowej
z zastosowaniem
niskodawkowej tomografii
komputerowej (NDTK)
z następowym
standaryzowanym opisem
zmian istotnych klinicznie
stwierdzonych w płucach,
śródpiersiu, sercu,
naczyniach wieńcowych,
ze szczególnym
uwzględnieniem guzków
płuca jako zmian
mogących odpowiadać
wczesnemu rakowi płuca.
Dla guzków płuca
kategoryzacja
według systemu
LungRADS v. 2 2022.
1. Kryteria kwalifikacji
Kwalifikacja do badania następuje podczas
wizyty kwalifikującej.
Badanie NDTK wykonuje się:
1) co 12 miesięcy u osób w wieku 55–74 lat
z konsumpcją tytoniu większą lub równą
20 paczkolat, z okresem abstynencji
tytoniowej niedłuższym niż 15 lat;
2) co 12 miesięcy u osób w wieku 50–54 lat
z konsumpcją tytoniu większą lub równą
20 paczkolat, okresem abstynencji
tytoniowej niedłuższym niż 15 lat,
u których stwierdza się co najmniej jeden
z czynników ryzyka:
a) co najmniej 2-letnia ekspozycja
zawodowa na minimum jeden
z czynników środowiskowych:
krzemionkę, beryl, nikiel, chrom, kadm,
azbest, związki arsenu, spaliny silników
diesla, dym ze spalania węgla
kamiennego, sadza,
b) ekspozycja na radon,
c) indywidualna historia zachorowania
na raka: w wywiadzie chłoniak, rak
głowy i szyi, rak pęcherza moczowego,
d) rak płuca w wywiadzie u krewnych
pierwszego stopnia,
e) współistnienie przewlekłej obturacyjnej
choroby płuc (POChP);
3) co 12 miesięcy u osób w wieku 55–74 lat
z konsumpcją tytoniu większą lub równą
20 paczkolat, z okresem abstynencji
tytoniowej niedłuższym niż 15 lat, które
zakończyły leczenie raka płuca i 5-letni
proces monitorowania po zakończonym
leczeniu;
4) u osób, które otrzymały zalecenie
kontrolnego badania NDTK w ramach
programu badań przesiewowych raka płuca
(follow-up), w interwale określonym przez
lekarza według zaleceń LungRADS v.2 2022.
1. Tryb realizacji świadczenia
– ambulatoryjny w pracowni stacjonarnej
lub mobilnej.
2. Warunki wymagane od świadczeniodawców:
Wizyta kwalifikująca
Personel:
1) lekarz specjalista chorób płuc lub
2) lekarz w trakcie specjalizacji chorób płuc
w trakcie modułu specjalistycznego, lub
3) lekarz specjalista chirurgii klatki piersiowej,
lub
4) lekarz w trakcie specjalizacji z chirurgii
klatki piersiowej w trakcie modułu
specjalistycznego, lub
5) lekarz specjalista medycyny rodzinnej, lub
6) lekarz specjalista chorób wewnętrznych, lub
7) lekarz specjalista medycyny pracy.
Wykonanie badania NDTK
1) personel:
a) lekarz specjalista w dziedzinie radiologii
lub radiodiagnostyki, lub
rentgenodiagnostyki, lub radiologii
i diagnostyki obrazowej, posiadający
udokumentowane doświadczenie
obejmujące samodzielny opis w ostatnich
5 latach co najmniej 300 badań NDTK
klatki piersiowej potwierdzone przez
konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie
radiologii i diagnostyki obrazowej lub
b) lekarz spełniający wymagania określone
w lit. a łącznie z lekarzem:
‒ w trakcie specjalizacji w dziedzinie
radiologii lub diagnostyki obrazowej
lub
‒ z I stopniem specjalizacji w dziedzinie
radiologii lub radiodiagnostyki,
lub rentgenodiagnostyki,
2. Wyłączenie z programu:
1) osoby z rozpoznaniem raka płuca lub
choroby nowotworowej z zajęciem układu
oddechowego oraz w okresie 5-letniego
monitorowania po zakończeniu leczenia;
2) osoby, które miały wykonaną tomografię
komputerową klatki piersiowej w ciągu
ostatnich 12 miesięcy poprzedzających datę
planowanego badania NDTK;
3) osoby z przeciwwskazaniami do wykonania
badania NDTK (np. stan ogólny
uniemożliwiający wykonanie procedur
diagnostycznych);
4) osoby z objawami klinicznymi:
krwiopluciem, chrypką, niezamierzoną
utratą masy ciała lub przewlekłym kaszlem
trwającym powyżej 8 tygodni.
c) osoba, która:
– rozpoczęła po dniu 30 września
2012 r. studia wyższe w zakresie
elektroradiologii obejmujące
co najmniej 1700 godzin kształcenia
w zakresie elektroradiologii i uzyskała
co najmniej tytuł licencjata lub
inżyniera,
– ukończyła studia wyższe na kierunku
lub w specjalności elektroradiologia
obejmujące co najmniej 1700 godzin
w zakresie elektroradiologii i uzyskała
tytuł licencjata lub inżyniera,
– ukończyła szkołę policealną publiczną
lub niepubliczną o uprawnieniach
szkoły publicznej i uzyskała tytuł
zawodowy technik elektroradiolog lub
technik elektroradiologii lub dyplom
potwierdzający kwalifikacje
w zawodzie technik elektroradiolog,
d) specjalista w dziedzinie fizyki medycznej
lub fizyk medyczny w zakresie
rentgenodiagnostyki i radiologii
zabiegowej;
2) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną:
a) wielorzędowy tomograf komputerowy
(multidetektor CT, MDCT) z co najmniej
32 rzędami detektorów,
b) wartość tomograficznego wskaźnika
dawki CTDIvol badania NDTK ≤ 3mGy
dla pacjenta o standardowej wielkości,
mierzona za pomocą fantomu CTDI
o średnicy 32 cm,
c) wartość tomograficznego wskaźnika
dawki CTDIvol protokołu NDTK należy
zweryfikować podczas testów
specjalistycznych,
d) dedykowany program walidowany
do oceny badań NDTK (certyfikat CE)
z automatycznym wykrywaniem guzków
płuca (wykrywanie poprzez CAD
lub AI), pomiarem wolumetrii oraz
automatyczną oceną volume doubling
time (VDT).
3. Wizyta wynikowa:
1) przekazanie wyniku
badania:
a) dla wyniku
ujemnego u osób
aktualnie
niepalących
możliwość
teleporady –
omówienie wyniku,
przekazanie
zaleceń,
b) dla wyniku
wątpliwego – wizyta
stacjonarna –
omówienie wyniku,
przekazanie
zaleceń, w tym
skierowanie na
kontrolne badanie
NDTK,
c) dla wyniku
dodatniego – wizyta
stacjonarna –
omówienie wyniku,
przekazanie
zaleceń, w tym
skierowanie na
dalszą diagnostykę;
2) przekazanie zaleceń
i ewentualnych
skierowań na dalszą
diagnostykę i leczenie
w przypadkach
uzasadnionych
wynikiem badania;
3) przeprowadzenie
interwencji
antynikotynowej
u wszystkich
aktywnych palaczy
niezależnie od wyniku
badania
przesiewowego,
zgodnie z aktualnym
stanem wiedzy
medycznej.
1. Tryb realizacji świadczenia
Ambulatoryjny, w tym za pośrednictwem
systemów teleinformatycznych.
2. Warunki wymagane
od świadczeniodawców:
Personel:
1) lekarz specjalista chorób płuc lub
2) lekarz w trakcie specjalizacji chorób płuc
w trakcie modułu specjalistycznego, lub
3) lekarz specjalista chirurgii klatki piersiowej,
lub
4) lekarz w trakcie specjalizacji chirurgii klatki
piersiowej w trakcie modułu
specjalistycznego, lub
5) lekarz specjalista w dziedzinie radiologii lub
radiodiagnostyki, lub rentgenodiagnostyki,
lub radiologii i diagnostyki obrazowej,
posiadający udokumentowane
doświadczenie obejmujące samodzielny opis
w ostatnich 5 latach co najmniej 300 badań
NDTK klatki piersiowej potwierdzone przez
konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie
radiologii i diagnostyki obrazowej.