138
UCHWAŁA Nr 135 RADY MINISTRÓW
z dnia 28 czerwca 1982 r.
w sprawie dostosowania niektórych zasad wynagradzania pracowników przedsiębiorstw państwowych do reformy
gospodarczej.
Na podstawie art. 79 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1974 r.
Nr 24, poz. 141, z 1975 r. Nr 16, poz. 91 i z 1981 r. Nr 6,
poz. 23), w celu stworzenia przedsiębiorstwom państwowym lepszych warunków do dostosowania zasad wynagradzania pracowników do konkretnych, wynikających
ze specyfiki procesów wytwarzania potrzeb motywacyjnych, z uwzględnieniem zasad i wymagań wynikających z reformy gospodarczej, Rada Ministrów uchwala,
co następuje:
PDF ↗ 1. Przepisy uchwały dotyczą, z zastrzeżeniem
ust. 2, pracowników przedsiębiorstw państwowych, do
których stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 lutego
1982 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 7, poz. 54), zwanych dalej „pracownikami”.
2. Przepisów uchwały nie stosuje się do:
1) pracowników zakładowych domów wypoczynkowych
i zakładowych sanatoriów,
2) pracowników przyzakładowych szkół oraz przyzakładowych placówek upowszechniania kultury
oświatowych, szkoleniowych, wychowawczych, opiekuńczo-wychowawczych, upowszechniania kultury fizycznej, turystyki i wypoczynku,
3) pracowników straży przemysłowej i funkcjonariuszy
pożarnictwa,
4) pracowników biur konstrukcyjnych, laboratoriów,
wydzielonych komórek organizacyjnych informatyki,
chyba że są wynagradzani według zasad obowiązujących w danym przedsiębiorstwie,
6) pracowników młodocianych zatrudnionych w celu
nauki zawodu w pierwszym i drugim roku nauki albo
przyuczenia do wykonywania określonej pracy,
7) komendantów i zastępców komendantów ochotniczych hufców pracy oraz pracowników — uczestników tych hufców.
Przepisów uchwały, z wyjątkiem § 13 ust. 3,
nie stosuje się do pracowników wynagradzanych na podstawie uchwały nr 60 Rady Ministrów z dnia 19 marca
1982 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach budowlano-montażowych.,
Na wniosek właściwych organów założycielskich Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych może
objąć przepisami uchwały:
1) pracowników nie wymienionych w § 1 ust. 1,
2) pracowników, o których mowa w § 1 ust. 2 oraz § 2.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac
i Spraw Socjalnych dostosują przepisy uchwały do pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach przemysłu
hutniczego oraz w przedsiębiorstwach, o których mowa
w art. 38 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 niniejszej
uchwały.
1. Przedsiębiorstwa określając zasady i formy
wynagrodzeń pracowników zgodnie z przepisem art. 14
ust. 1 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 niniejszej
uchwały zobowiązane są do:
1) przestrzegania przepisów o wynagradzaniu zawartych w Kodeksie pracy oraz właściwych układach
zbiorowych pracy,
2) systematycznego dostosowywania form i zasad wynagradzania poszczególnych grup pracowniczych do
właściwych dla danego rodzaju działalności potrzeb
motywacyjnych,
3) takiej gospodarki środkami przeznaczonymi na wynagrodzenia, aby uwzględniając wymagania, o których mowa w pkt 1 i 2, a także dodatkowe uprawnienia przyznane w niniejszej uchwale, nie doprowadzić do pogorszenia wyników finansowych, a w
szczególności do utraty zdolności kredytowej. Określając możliwości wydatkowania środków na wzrost
wynagrodzeń, przedsiębiorstwa zgodnie z wymaganiami systemu finansowego powinny kierować się
wielkością zysku osiągniętego w I półroczu 1982 r.
oraz możliwym do uzyskania zyskiem do końca
1982 r. pomniejszonym o:
a) obligatoryjny odpis na fundusz rezerwowy przewidywany do końca 1982 r.,
b) kwoty należnych za 1982 r. podatków określonych odrębnymi przepisami,
c) należne obciążenia na Fundusz Aktywizacji Zawodowej z tytułu już osiągniętego przyrostu wynagrodzeń obciążających koszty oraz nagród wypłacanych z zysku, a także przewidywane kwoty
obciążeń do końca roku, z uwzględnieniem skutków zamierzonych podwyżek wynagrodzeń,
d) kwoty dokonanych dotychczas wydatków z zysku
na fundusz rozwoju i na inne fundusze finansowane z zysku,
e) przewidywany wzrost kosztów z tytułu wprowadzenia w skali roku podwyższonej składki na
ubezpieczenia społeczne.
2. Z uwzględnieniem zastrzeżeń, o których mowa w
ust. 1 pkt 3, przedsiębiorstwa stosownie do własnej oceny potrzeb, a także możliwości finansowych mogą wprowadzać w części lub w całości zmiany zasad wynagradzania wynikające z niniejszej uchwały.
3. Przyrost przeciętnych wynagrodzeń wynikający
z zastosowania przepisów niniejszej uchwały podlega
obciążeniu na rzecz Państwowego Funduszu Aktywizacji
Zawodowej. Do czasu wejścia w życie ustawy o Państwowym Funduszu Aktywizacji Zawodowej przedsiębiorstwa
dokonują obciążeń przyrostu przeciętnych wynagrodzeń
w stosunku do ubiegłego roku zgodnie z zasadami, które
określa ustawa budżetowa na 1982 r., w rachunku narastającym.
1. W ramach systemu finansowania środków
na wynagrodzenia przedsiębiorstwo mogą ustalać zakładowe tabele płac. Zakładowe tabele płac mogą mieć charakter widełkowy.
2. Stawki wynagrodzenia zasadniczego określone w
zakładowych tabelach płac, o których mowa w ust. 1,
nie mogą przekraczać wysokości określonych w załącznikach nr 1 i 2 do uchwały.
3. Ograniczeń wynikających z ust. 2 nie stosuje się
do pracowników zatrudnionych w kopalniach głębinowych. Stawki wynagrodzenia zasadniczego dla tych pracowników Rada Ministrów ustali odrębnie.
4. Stawki wynagrodzenia zasadniczego, a także wysokość premii i nagród dla dyrektora przedsiębiorstwa
powinny być zaakceptowane przez organ założycielski.
5. Zobowiązuje się Ministra Pracy, Płac i Spraw
Socjalnych do wydania zaleceń w sprawie kształtowania zakładowej polityki płac.
1. Podejmując decyzję o ustaleniu nowych zakładowych tabel płac przedsiębiorstwa mogą włączyć do
wynagrodzeń zasadniczych część nadwyżki akordowej
(przy odpowiednim zweryfikowaniu norm pracy) oraz
część wynagrodzeń wypłacanych obecnie w formie premii lub innych składników wynagrodzeń o charakterze
fakultatywnym (nie gwarantowanych Kodeksem pracy
lub odpowiednimi postanowieniami układów zbiorowych
pracy).
2. Określając wysokość stawek wynagrodzenia zasadniczego przedsiębiorstwa powinny w rachunku możliwości uwzględniać skutki wzrostu wydatków z tytułu
obligatoryjnych składników wynagrodzeń, obliczanych
na podstawie właściwych przepisów, jako pochodne od
wynagrodzeń zasadniczych.
1. Przy ustalaniu tabel płac do stawek wynagrodzeń nie wlicza się rekompensat z tytułu wzrostu
cen detalicznych, wprowadzonych uchwałą nr 187 Rady
Ministrów z dnia 26 sierpnia 1981 r. w sprawie podwyższenia cen detalicznych niektórych artykułów żywnościowych (Monitor Polski Nr 22, poz. 200) i uchwałą nr 24 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1982 r. w
sprawie rekompensat pieniężnych z tytułu wprowadzenia
z dniem 1 lutego 1982 r. nowych cen detalicznych pod-
stawowych artykułów żywnościowych, opału i energii
(Monitor Polski Nr 4, poz. 18), chyba że przepisy
szczególne stanowią inaczej.
2. Zasiłki rodzinne i rekompensaty przysługujące
członkom rodzin pracowników są wypłacane na podstawie odrębnych list.
1. Zaszeregowania pracowników zatrudnionych
na stanowiskach robotniczych dokonuje się z zastrzeżeniem ust. 2 na podstawie dotychczasowych zasad,
z zastosowaniem obowiązujących taryfikatorów branżowych, a w odniesieniu do kierowców — według rodzaju
pojazdów samochodowych wymienionych w załączniku
nr 1 do zarządzenia nr 29 Ministra Pracy, Płac i Spraw
Socjalnych z dnia 17 września 1980 r. (Dz. Urz. MPPiSS
Nr 7, poz. 12).
2. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych dokona
zmian w systemie taryfikacji pracy umożliwiających
pracownikom zatrudnionym na stanowiskach robotniczych:
1) posiadającym szczególnie wysokie kwalifikacje i wykonującym prace o dużej złożoności,
2) wykonującym prace bardzo ciężkie, wymagające
dużego i długotrwałego wysiłku fizycznego, lub wykonującym stale dwa zawody (specjalności)
wyższe zaszeregowanie, niż przysługuje według obowiązujących taryfikatorów kwalifikacyjnych, dodatkowo
o jedną lub dwie kategorie, nie wyżej jednak niż do
11 kategorii.
3. Przyznanie pracownikom zatrudnionym na stanowiskach robotniczych wyższych zaszeregowań, o których
mowa w ust. 2, może nastąpić wyłącznie w ramach systemu finansowania środków na wynagrodzenia w przedsiębiorstwie.
1. Do pracowników zatrudnionych na stanowiskach nierobotniczych stosuje się nadal obowiązujące
w dniu wejścia w życie uchwały taryfikatory zaszeregowania i kwalifikacji z zastrzeżeniem ust.
2. 2. Przedsiębiorstwo w ramach systemu finansowania
środków na wynagrodzenia może zaszeregować pracownika zatrudnionego na stanowisku nierobotniczym o jed-
ną lub dwie kategorie wyżej od maksymalnej, wynikającej z taryfikatora zaszeregowania, nie wyżej jednak niż
do 22 kategorii.
Przyznanie pracownikom, o których mowa w
§ 9 i 10, wyższych zaszeregowań, podobnie jak ustalenie
zakładowych tabel płac, o których mowa w § 6, może
odbywać się wyłącznie w ramach własnych środków
przedsiębiorstw i z uwzględnieniem wymagań, o których
mowa w § 5 ust. 1 pkt 3.
Zmiany zasad wynagradzania wprowadzone w
przedsiębiorstwach na podstawie przepisów niniejszej
uchwały, poza przypadkami szczególnymi, nie powinny
powodować obniżenia wcześniej przyznanych pracownikowi kategorii osobistego zaszeregowania.
1. Uprawnienia, o których mowa w § 6, 9
i 10, a także uprawnienia do fakultatywnego podwyższania płac nie przysługują:
1) przedsiębiorstwom postawionym w stan likwidacji,
2) przedsiębiorstwom, w których wystąpiła strata bilansowa za I półrocze.
2. Przedsiębiorstwa, o których mowa w ust. 1 pkt 2,
mogą skorzystać z tych uprawnień dopiero po wygospo-
darowaniu odpowiedniego zysku zapewniającego środki
na cele, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3, oraz na
przeprowadzenie zmiany zasad wynagradzania, do której
upoważnia niniejsza uchwała.
3. Zasada, o której mowa w ust. 1, w części dotyczącej fakultatywnych podwyżek płac dotyczy również
przedsiębiorstw stosujących zasady wynagradzania określone w uchwale nr 60 Rady Ministrów z dnia 19 marca
1982 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników
zatrudnionych w przedsiębiorstwach budowlano-montaż-
żowych.
Zarządy centralnych związków spółdzielni
mogą zalecić zrzeszonym związkom odpowiednie stosowanie przepisów uchwały.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia
z mocą od dnia 1 lipca 1982 r.
Prezes Rady Ministrów: gen. armii W. Jaruzelski
Załącznik nr 1 PDF ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZASADY USTALANIA GODZINOWYCH STAWEK WYNAGRODZENIA ZASADNICZEGO NA STANOWISKACH
ROBOTNICZYCH
1. W ramach systemu finansowania środków na wynagrodzenia przedsiębiorstwa, stosownie do własnych potrzeb, mogą ustalać zakładowe tabele płac
(w tym również widełkowe), z tym że godzinowe
stawki wynagrodzenia zasadniczego określone w
tych tabelach mieścić się będą w następujących
granicach:
1) pierwsza kategoria zaszeregowania, najniższa —
16,00 zł za godzinę,
2) jedenasta kategoria zaszeregowania, najwyższa —
40,00 zł za godzinę.
2. Wymagana liczba kategorii zaszeregowania przyjęta
w zakładowych tabelach godzinowych stawek wynagrodzenia zasadniczego na stanowiskach robotniczych
wynosi 11.
3. Godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego wymienione w ust. 1 stosuje się przy wymiarze czasu
pracy średnio 42 godziny na tydzień, niezależnie od
przyjętego rozkładu czasu pracy i okresów rozliczeniowych.
4. W czterobrygadowej organizacji pracy stawki wymienione w ust. 1 mogą być podwyższone, nie więcej
jednak niż do 20%.
5. W czterobrygadowej organizacji pracy za każdy
z 12 dodatkowych dni wolnych od pracy przysługuje
pracownikowi wynagrodzenie jak za urlop wypoczynkowy.
6. W zakładach pracy, w których na podstawie obowiązujących przepisów stosowany jest niższy wymiar
czasu pracy niż średnio 42 godziny na tydzień (z wy-
łączeniem czterobrygadowej organizacji pracy), godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego wymienione w ust. 1 powinny być podwyższone proporcjonalnie do stopnia skrócenia wymiaru czasu pracy.
Dla pracowników zaliczonych do I lub II grupy
inwalidów, których czas pracy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1981 r.
w sprawie czasu pracy i płatnych urlopów dodatkowych dla pracowników zaliczonych do I lub II
grupy inwalidów (Dz. U. Nr 31, poz. 175) wynosi
7. godzin na dobę i 35 godzin na tydzień, godzinowe
stawki wynagrodzenia zasadniczego wymienione w
ust. 1 ulegają zwiększeniu z zastosowaniem współczynnika 1,196.
7. Zwiększone godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego podlegają ustaleniu z dokładnością do 10
groszy. Końcówkę wynoszącą 1 do 4 groszy pomija
się, końcówkę wynoszącą 5 do 9 groszy zaokrągla
się do 10 groszy.
Załącznik nr 2 PDF ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZASADY USTALANIA MIESIĘCZNYCH STAWEK WYNAGRODZENIA ZASADNICZEGO NA STANOWISKACH
NIEROBOTNICZYCH
1. W ramach systemu finansowania środków na wynagrodzenia przedsiębiorstwa, stosownie do własnych
potrzeb, mogą ustalać zakładowe tabele płac (w tym
również widełkowe), z tym że miesięczne stawki
wynagrodzenia zasadniczego określone w tych tabelach mieścić się będą w następujących granicach:
1) pierwsza kategoria zaszeregowania, najniższa —
2.800 zł miesięcznie,
2) dwudziesta druga kategoria zaszeregowania, najwyższa — 12.000 zł miesięcznie.
2. Wymagana liczba kategorii zaszeregowania, przyjęta
w zakładowych tabelach miesięcznych stawek wynagrodzenia zasadniczego na stanowiskach nierobotniczych, wynosi 22.
3. Miesięczne stawki wynagrodzenia zasadniczego wymienione w ust. 1 stanowią wynagrodzenie za pełny
wymiar czasu pracy, obowiązujący daną grupę pracowników.