Dz.U. 1947 nr 74 poz. 471 · Rozporządzenie · obowiązujący
z dnia 22 listopada 1947 r. wydane w porozumieniu z Ministrami Obrony Narodowej i Skarbu w sprawie norm obszarowych, szacunku, odliczenia od ceny na rzecz osadników wojskowych oraz spłaty należności za gospodarstwa, nadane na podstawie dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska. Na podstawie art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 3, art. 22 i 24 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 279) zarządza się, co następuje:
Artykuły, powołane w rozporządzeniu niniejszym bez bliższego oznaczenia, odnoszą się do dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obsza- rze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 279)
W zależności od miejscowych warunków ekonomicznych (jak stopień uprzemysłowienia, odległość od rynku zbytu, stacji, kolei itp.), terenowych i klimatycznych należy stosować dla gospodarstw rolnych następujące normy obszarowe gruntów, obejmujące użytki rolne, lasy i wody:
na glebach należących do
„ . „ „ „
„ „ „ „
Do I klasy szacunkowej zalicza się grunty I i II klasy gleboznawczej, do II klasy szacunkowej — grunty III i IV klasy gleboznawczej, do III klasy szacunkowej — grunty V i VI klasy gleboznawczej.
Podział gruntów na klasy gleboznawcze ustala się według tabeli klas gruntów, stanowiącej załącznik do niniejszego rozporządzenia.
Obszar lasu i wód w jednym gospodarstwie rolnym nie może przekraczać 4 ha.
Do gospodarstw hodowlanych zalicza się gospodarstwa, w których obszar pastwisk przekracza 30% ogólnego obszaru gospodarstwa.
Gospodarstwa hodowlane mogą być tworzone jedynie na gruntach, należących do III klasy szacunkowej (§ 2 ust. 2 i 3) oraz I kl. szacunkowej 7 — 9 ha II „ „ 9 — 12 „ III „ „ 9 — 15 „ na terenach górskich.
Obszar gospodarstw hodowlanych łącznie z lasami i wodami nie może przekraczać 20 ha.
Gospodarstwa istniejące już w chwili wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, odbiegające od norm, wskazanych w §§ 2 i 3, o obszar mniejszy niż 1 ha, mogą być utrzymane w dotychczasowym rozmiarze.
Poza użytkami rolnymi, lasami i wodami w rozmiarze określonym w art. 9, 10 i 11 przy uwzględnieniu §§ 2, 3 i 4 — w skład gospodarstw i działek mogą wchodzić nieużytki właściwe o obszarze nieprzekraczającym 30%, a dla gospodarstw hodowlanych 10% wszelkiego rodzaju użytków w tych gospodarstwach, bądź działkach.
Za nieużytki właściwe uważa się nieużytki w rozumieniu pkt E tabeli klas gruntów, wymienionej w § 2 ust. 3.
Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Ziem Odzy- nych, a gdy chodzi o obszar b. Wolnego Miasta Gdańska — w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej, może w granicach norm obszarowych, określonych w art. 9—11, dopuścić na poszczególnych terenach oraz w poszczególnych przypadkach zastosowanie innych norm obszarowych, niż ustalone w §§ 2—5.
Za składniki gospodarstwa (działki) uważać należy wszystko, co się w gospodarstwie znajduje i stanowi własność Skarbu Państwa, jak budynki, inwentarze żywe, martwe itp.
Ustala się przeciętny urodzaj gruntów z 1 ha w kwintalach żyta według następującej tabeli: Szacunkowa Grunty Łąki Pastwiska Wody, posia- Stawy i inne Nieużytki klasa gruntów orne dające urzą- wody dzenia rybne naturalne I 23 28 22 29 12 — II • 15 13 13 13 8 — III # 10 6 6 8 5 — — — — — — 0,5
Wody, nie nadające się do racjonalnej gospodarki rybnej szacuje się jak nieużytki.
Szacunek działek leśnych ustala się na podstawie szacunku gruntów pod lasem oraz drzewostanu.
Grunty pod lasem szacuje się w wysokości 50°/0 normy, wskazanej w § 8, zaliczając je do takiego rodzaju gruntów, do którego są najbardziej zbliżone.
Wartość drzewostanu do lat 40 oblicza się w życie według kosztów zalesienia i utrzymania lasu.
Wartość drzewostanu powyżej 40 lat ustala się w wysokości 75°/0 wartości użytkowej tego drzewostanu po potrąceniu kosztów uzyskania drewna.
Tereny torfowe nieeksploatowane lub o średniej miąższości torfu poniżej 0,5 m zalicza się do odpowiednich klas użytków rolnych i szacuje w myśl przepisów § 8.
Tereny torfowe eksploatowane o średniej miąższości torfu od 0,5 m do 1,5 m szacuje się w wysokości 13 kwintali żyta za 1 ha.
Tereny torfowe eksploatowane o średniej miąższości torfu od 1,5 m wzwyż szacuje się w wysokości 28 kwintali żyta za 1 ha.
Szacunek szklarni ustala się odpowiednio do powierzchni użytkowej pod szkłem, licząc za 1 m² tej powierzchni 60 kg żyta. Szklarnie kwiatowe szacuje się o 30°/0 drożej. Szacunek ten ulega zmniejszeniu procentowo zależnie od stanu budynków, konstrukcji szklarniowej, stanu urządzeń ogrzewających i parapetów.
Szklarnie w miejscowościach odległych od miast, nie mające warunków do należytego wykorzystania, szacuje się w myśl zasad, podanych w ust. 1, ze zniżką do 50°/0.
Wartość materiału roślinnego szklarni ustala się na podstawie hurtowych cen rynkowych.
Szacunek sadów ustala się na podstawie szacunku użytków rolnych oraz wartości drzew owocowych. Wartość drzew ustala się w zależności od ich rodzaju, stanu i wieku.
Wartość drzewek i krzewów w szkółkach ustala się według cen rynkowych, stosując zniżkę w wysokości 50%.
Kultury specjalne, naprzykład chmielniki i wikliny, przekraczające 0,25 ha, wyodrębnia się i szacuje w wysokości wartości przeciętnego rocznego przychodu.
Wartość zabudowań ustala się na podstawie szacunku dokonanego przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych według poziomu cen przyjętych do norm szacunkowych tego Zakładu z 1938 r.
Wartość zabudowań, należących do gospodarstw (działek), wymienionych w art. 9, 10 i 11, ustala się w wysokości 0,125 szacunku, wskazanego w ust. 1.
Wartość willi oraz zakładów przemysłowych, które mogą być przedmiotem nadania, ustala się w wysokości 0,20 szacunku, wskazanego w ust. 1.
Wartość zabudowań zbyt dużych w stosunku do potrzeb gospodarstwa, ustalona w myśl przepisów § 17 ust. 2, może ulec obniżeniu, nie więcej jednak niż o 25%.
Szacunek budynków zniszczonych obniża się stosownie do stopnia zniszczenia.
Szacunek, ustalony w myśl przepisów §§ 17—19, przelicza się na żyto po cenie 17,5 zł za 1 kwintal żyta.
Zapasy, nawozy, uprawy itp. szacuje się według miejscowych cen rynkowych w chwili oszacowania. 4) Trzoda chlewna.
Inwentarz żywy szacuje się w życie według następujących stawek:
Konie. I Kategoria. Zdrowe. Stan dobrej kondycji i utrzymania o proporcjonalnej budowie. Pełna wartość użytkowa. Wiek nie przekraczający 10 lat — 15 kwintali. II Kategoria. Zdrowe. Stan średniej kondycji i utrzymania. Dysproporcja budowy. Zmniejszona wartość użytkowa. Wiek nieprzekraczający 12 lat — 10 kwintali. III Kategoria. Konie, które nie odpowiadają warunkom I i II kategorii — 8 kwintali. Młodzież I, II i III kategorii. Stan dobry zadawalający i słaby. Wiek do 1 roku — 1/4 wartości konia odpowiedniej kategorii. Wiek od 1 do 2 lat — 1/2 wartości konia odpowiedniej kategorii. Wiek od 2 do 3 lat — 3/4 wartości konia odpowiedniej kategorii.
Krowy. I Kategoria. Zdrowe. Stan dobrej kondycji i utrzymania. Głęboka i proporcjonalna budowa. Rasy czarno-białej nizinnej, czerwonej, bądź innej mlecznej. Wiek nie przekraczający 10 lat. Waga żywa 400 — 550 kg — 12 kwintali. II Kategoria. Zdrowe. Stan średniej kondycji i utrzymania. Dysproporcja budowy. Wiek nie przekraczający 12 lat. Waga żywa 300—450 kg — 9 kwintali. III Kategoria. Krowy, które nie odpowiadają warunkom I i II kategorii — 7 kwintali. Młodzież I, II i III kategorii. Wiek do 1/2 roku — 1 kwintal, od 1/2 do 1 1/2 roku — 1-3 kwintali, od 1 1/2 do 2 1/2 roku — 3-6 kwintali.
Krowy zarodowe szacuje się o 50% wyżej. Waga żywca 150 — 200 kg za 1 kg żywej wagi — 6 kg „ „ 100 — 150 kg za 1 kg żywej wagi — 5 kg „ „ do 100 kg za 1 kg żywej wagi — 4 kg
Owce, kozy, króliki według wagi za 1 kg . . . . . . 2 kg
Dróg. Kury, kaczki, gęsi, indyki i perliczki według wagi za 1 kg . . . . . 5 „
Inwentarz martwy szacuje się w życie według następujących stawek:
Lokomobile małe cena za 1 HP . . . . . . 4 kwintali
Motory spalinowe za 1 HP . . . . . . 4 „ „ elektryczne za 1 K.W. 1 kg lub za 1 K.M. (HP i PS) . . . . . . . . 75 kg
Żniwiarki „Dehringa”, „M Cormick” i podobne . . . 9—12 kwintali
Kosiarki . . . . . . . . . . 6— 8 „
Młocarnie duże, cepowe czyszczące z sortownikami o rozpiętości młotnej 100 x 50 cm . . . . . . . 45—52 „
Młocarnie węższe — odpowiednio mniej, odliczając po 4 kwintale za każde 10 cm szerokości
Młocarnie sztyftówki, bez wytrząsaczy o napędzie pasowym lub trybowym . . . . . . . . . 6— 8 „
Kieraty dwukonne lub czterokonne . . . . . 5 „
Sieczkarnie dwukośne ręczne . . . . . . 2 „ „ trzykośne . . . . . . 3 „ „ Bentalowskie . . . . . . 5 „
Grabarki konne . . . . . . . . 4 „
Pasy do siana i słomy . . . . . . . 7 „
„ do torfu ślimakowe (sznekowe) . . . . 6 „
Pługi dwuskibowe, konne Nr 3 i 4 . . . . . 3 „ „ jednoskibowe (koleśne) . . . . . . 1¹⁄₂ „
Brony ciężkie żelazne dwójki . . . . . . 2 „ „ „ trzypołówki . . . . . . 2 „ „ „ sześciopołówki (zestaw) . . . . 2 „ „ łąkowe . . . . . . . . 1¹/₂ „
Obsypniki żelazne . . . . . . . . 1 „
Kultywatory 7 i 9-łapowe . . . . . . 3 „
Talerzówki konne motorowe . . . . . . 4— 8 „
Kopaczki torfowe lub mechaniczne do ziemniaków . . 9 „
Świdry studzienne . . . . . . . . 1¹/₂ „
Drążki (sztangi) do świdrów według wagi za 1 kg . . . 1¹/₂ „
Wypielacze trzyrzędowe . . . . . . . 4 „
„ wielorzędowe . . . . . . 6 „
Siewniki do 2 m szerokości . . . . . . 9 „ „ szersze, odpowiednio więcej, doliczając każde 50 cm szerokości po . . . . . . . 1¹/₂ „
Miechy skórzane . . . . . . . . 1 „
Bączki metalowe . . . . . . . . ¹/₂ „
Kowadła według wagi za 1 kg . . . . . . 2 kg
Cęgi, szczypce i inne narzędzia według wagi za 1 kg . . 1 „
Obrabiarki według wagi za 1 kg . . . . . . 1 „
Warsztaty stolarskie drewniane . . . . . . 1 kwintala
Dłuta różne za sztukę . . . . . . . 4 kg
Piłki ręczne stolarskie za sztukę . . . . . . 8 „
Piły poprzeczne długości 1 m . . . . . . 20 „
„ mniejsze, odpowiadnio mniej, obliczając na każde 10 cm długości . . . . . . . . . 4 „
Toczarki piaskowce według wagi za 1 kg . . . . 1²/₂ „
Łańcuchy różne według wagi za 1 kg . . . . . 1¹/₂ kg
Łopaty, widły metalowe różnej wielkości według wagi za 1 kg 1¹/₂ „
Siekiery według wagi za 1 kg . . . . . . 3 „
Uprząż skórzana blankowa według wagi za 1 kg . . . 13 „
Siodła angielskie według wagi za 1 kg . . . . . 5 „
Wialnie . . . . . . . . . . 4 kwintale
Młynki . . . . . . . . . . 3 „
Sortowniki (tryjery) . . . . . . . . 5 „
Żmijki . . . . . . . . . . 2 „
Sortowniki do ziemniaków . . . . . . . 5 „
Wagi dziesiętne tonowe i półtonowe . . . . . 3— 5 „
„ stołowe od 20—50 kg . . . . . . ¹/₂— 1 „
Parniki do ziemniaków o pojemności 200 kg . . . 2½ „ Parniki do ziemniaków o pojemości 100 kg . . . 2 „ Parniki do ziemniaków o pojemości 50 kg . . . 1½ „
Gniotowniki, śrutowniki. . . . . . . 1 „
Wozy jednokonne . . . . . . . 3 „ „ dwukonne . . . . . . . 5 „
Bryczki . . . . . . . . . 8 „
Inwentarz żywy i martwy, nie wymieniony w §§ 22 i 23, szacuje się według jego wartości, stosując odpowiednio stawki wskazane w tych paragrafach.
Osadnikowi wojskowemu, korzystającemu z pierwszeństwa, przewidzianego w art. 18 ust. 1 pkt 1, odlicza się od ceny gospodarstwa 250 kwintali żyta.
Klasyfikację gleboznawczą oraz szacunek gruntów przeprowadza mierniczy, wyznaczony przez wojewódzką władzę administracji ogólnej.
Czynności, wymienione w ust. 1, mogą być również dokonane przez odpowiednio wykwalifikowane osoby, wyznaczone przez powiatową władzę administracji ogólnej.
W razie potrzeby powiatowa władza administracji ogólnej powołuje rzeczoznawców.
Z czynności klasyfikacyjno-szacunkowych sporządza się szczegółowy protokół oraz załącza do niego szkic z oznaczeniem granic poszczególnych klas gruntów.
Jeżeli istnieją mapy lub inne dowody pomiarowe z uwidocznioną na nich klasyfikacją, ustalenie klas gruntów i konturów klasyfikacyjnych może być dokonane na podstawie tych dowodów.
Szacunku budynków, inwentarzy żywych i martwych oraz zapasów nawozów, upraw itp. dokonują osoby, wymienione w § 27 ust. 1 i 2.
Szacunek wszelkich składników gospodarstwa, nieobjętych niniejszym rozporządzeniem, ustala się według przeciętnych cen rynkowych.
Szacunek składników gospodarstwa, ustalony według przeciętnych cen rynkowych tych składników, przelicza się na żyto według przeciętnych cen rynkowych żyta.
Zaliczki na poczet należności za nadane gospodarstwa (działki) należy pobierać przed przeniesieniem prawa własności tych gospodarstw (działek) na zasadach i w trybie, jakie ustali zarządzenie Ministrów: Rolnictwa i Reform Rolnych, Ziem Odzyskanych oraz Administracji Publicznej, wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
Spłatę należności za nadane gospodarstwo (działki) po potrąceniu wymierzonych zaliczek rozkłada się na 20 równych rat rocznych, płatnych 1 października każdego roku.
Nabywcy mogą spłacać należność w życie lub w gotówce według przeciętnych wolnorynkowych cen żyta, ustalonych przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych.
W razie zwłoki w uiszczeniu przypadających do zapłaty rat, pobiera się odsetki zwłoki w wysokości 6% w stosunku rocznym.
Osadnikom, którzy:
otrzymali gospodarstwa (działki) bez zabudowań,
otrzymali gospodarstwa (działki) z zabudowaniami zniszczonymi ponad 30%,
otrzymali gospodarstwa, określone w art. 9, a w chwili wydania aktu nadania nie posiadali niezbędnego inwentarza żywego, umarza się należność, przypadającą z rat, określonych w ust. 2, do wysokości 75% wartości udowodnionych wkładów na budowę lub remont budynków, na zakup inwentarza bądź na inne inwestycje, a jeżeli osadnik został przyjęty na członka spółdzielni parcelacyjno - osadniczej w czasie do końca 1948 r. — do wysokości pełnej wartości wymienionych wkładów.
Umorzenie następuje:
w przypadku, określonym w pkt a) ust. 1 — z pierwszych 5 rat,
w przypadku, określonym w pkt b) ust. 1 — przy zniszczeniu zabudowań od 30 do 50% — z pierwszych 3 rat, a przy zniszczeniu zabudowań ponad 50% — z pierwszych 5 rat,
w przypadku, określonym w pkt c) ust. 1 — z pierwszych 2 rat.
Osadnikom, którzy doznali klęsk żywiołowych, można umorzyć jedną ratę należności, płatną w terminie, przypadającym bezpośrednio po doznaniu klęski.
Osadnicy, posiadający poza obszarem Ziem Odzyskanych majątek nieruchomy, którego wartość wystarcza na pokrycie bieżących rat, nie korzystają z ulg, przewidzianych w ust. 1 i 2, chyba że należą do spółdzielni parcelacyjno-osadniczych bądź też otrzymali gospodarstwa (działki) bez zabudowań.
Niezależnie od przepisów § 32 nabywcom działek rybackich umarza się należności za te działki do wysokości udowodnionych wydatków, poczynionych w okresie pierwszych 5 lat od daty aktu nadania na kupno, wykonanie lub naprawę sprzętu rybackiego oraz na urządzenie wędzarń, warsztatów naprawy łodzi i kutrów, warsztatów sieciarskich i innych niezbędnych do wykonywania rybołówstwa i prowadzenia przetwórstwa rybnego.
Umorzenie, przewidziane w ust. 1, następuje z zastrzeżeniem jego cofnięcia w razie wyzbycia się przez osadnika sprzętu rybackiego lub urządzeń, wymienionych w tym ustępie, przed upływem 5 lat od daty umorzenia należności.
W przypadkach trudności płatniczych, wywołanych wyjątkowymi okolicznościami, jak: nieurodzaj, pożar, śmierć, ciężka choroba, mogą być udzielone ulgi w spłacie zapadłych należności.
Ulgi te polegają na odroczeniu terminu płatności raty na okres do 2 lat lub rozłożeniu zapadłej raty na terminy płatności rat następnych, przypadających w okresie 3 lat.
Odroczenie lub rozłożenie na raty może objąć najwyżej dwie raty.
Za czas odroczenia lub rozłożenia na raty nie pobiera się odsetek zwłoki.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych: w z. Stanisław Tkaczow Minister Ziem Odzyskanych: w z. Józef Dubiel Minister Administracji Publicznej: Edward Osóbka-Morawski Minister Obrony Narodowej: Michał Żymierski Marszałek Polski Minister Skarbu: Konstanty Dąbrowski