Ustawa z dnia 12 maja 2000 r. o zasadach wspierania rozwoju regionalnego.

Ustawa określa zasady i formy wspierania rozwoju regionalnego oraz zasady współdziałania w tym zakresie Rady Ministrów oraz organów administracji rządowej z samorządem terytorialnym, a w szczególności:

Wspieranie przez państwo rozwoju regionalnego odbywa się na podstawie dokumentów określonych w niniejszej ustawie.

Wykonywanie zadań z zakresu rozwoju regionalnego na obszarze województwa, nie zastrzeżone przepisami ustawowymi do kompetencji innych organów, należy do samorządu województwa.

Ilekroć w ustawie mowa jest o:

Granice obszaru wsparcia nie mogą przecinać granic powiatów. Jeżeli obszarem wsparcia jest miasto na prawach powiatu, obszar wsparcia musi obejmować to miasto wraz z okalającym je powiatem lub powiatami.

Wspieranie rozwoju regionalnego jest wykonywane na podstawie narodowej strategii rozwoju regionalnego oraz inicjatyw samorządu województwa, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

Wspieranie rozwoju regionalnego ma na celu:

Wspieranie rozwoju regionalnego uwzględnia:

Wspieranie rozwoju regionalnego jest realizowane na zasadach określonych w art. 24-28 oraz przy użyciu innych instrumentów, w szczególności działań podejmowanych na podstawie odrębnych przepisów, właściwych dla osiągania specyficznych celów lub odnoszących się do określonych obszarów, a także poprzez stymulowanie i popieranie udziału partnerów zagranicznych i instytucji międzynarodowych w realizacji przedsięwzięć regionalnych.

Kierunki i priorytety wspierania rozwoju regionalnego oraz ogólne zasady wyodrębniania obszarów wsparcia zawiera narodowa strategia rozwoju regionalnego.

Szczegółowe cele wspierania rozwoju regionalnego oraz zobiektywizowane kryteria wyodrębnienia obszarów wsparcia zawiera program wsparcia.

Wsparcie finansowe rozwoju regionalnego ze środków budżetu państwa może być przeznaczone na zadania ujęte w kontraktach wojewódzkich oraz zadania realizowane w trybie, o którym mowa w art. 29 ust. 1.

W rozumieniu niniejszej ustawy do środków finansowych przeznaczonych na wspieranie rozwoju regionalnego nie zalicza się kwot subwencji ogólnej i kwot dotacji celowych na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz na zadania własne wynikające z ustaw, należnych jednostkom samorządu terytorialnego na podstawie ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (Dz. U. Nr 150, poz. 983 i Nr 162, poz. 1119).

Do zadań, o których mowa w ust. 1, zalicza się:

Dostęp samorządu terytorialnego do środków wsparcia finansowego, o których mowa w ust. 1, opiera się na zobiektywizowanych kryteriach. Kryteria te powinny wynikać z danych i wskaźników statystycznych mających charakter powszechnie dostępnych wynikowych informacji statystycznych.

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, zwany dalej „ministrem”, opracowuje:

Minister przedkłada do zaopiniowania dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2:

Minister, w drodze rozporządzenia, ustala tryb wyłaniania przedstawicielstwa, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, kierując się zasadami sprawności działania i właściwej reprezentacji partnerów społecznych i gospodarczych.

Do opinii projektu strategii, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zarząd województwa załącza strategię rozwoju województwa.

Minister przedkłada do wiadomości wojewodom oraz zarządom województw sprawozdanie, informację i wnioski, o których mowa w art. 15.

Do zadań ministrów właściwych należy dostosowanie nadzorowanych przez nich spraw dotyczących wspierania rozwoju regionalnego do działań ministra.

Dostosowanie, o którym mowa w ust. 1, polega na:

O ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, środki przeznaczone na zadania, o których mowa w ust. 2, są wyodrębnione w ustawie budżetowej i wydatkowane są na podstawie kontraktu wojewódzkiego na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

W projekcie rozporządzenia, o którym mowa w art. 13, minister zamieszcza stosowne postanowienia określające wydatkowanie środków przeznaczonych na kontrakty wojewódzkie, tak aby zapewnić realizację priorytetów i celów, o których mowa w ust. 2, w zakresie przeznaczonych na to środków.

Przy Prezesie Rady Ministrów tworzy się Radę Polityki Regionalnej Państwa, zwaną dalej „Radą”, będącą organem opiniodawczo-doradczym w sprawach dotyczących wspierania rozwoju regionalnego.

Do zakresu zadań Rady należy w szczególności:

Minister może określać terminy przedstawienia przez Radę opinii w sprawach, o których mowa w ust. 2 pkt 1.

Rada liczy od 12 do 15 członków.

Członkiem Rady może być osoba, która:

Prezes Rady Ministrów powołuje 8 członków Rady spośród osób odpowiadających warunkom określonym w ust. 2, których wiedza, doświadczenie i autorytet dają rękojmię prawidłowej realizacji zadań Rady.

Prezes Rady Ministrów powołuje pozostałych członków Rady spośród osób reprezentujących wszystkie kluby parlamentarne, odpowiadających warunkom określonym w ust. 2 i 3.

Prezes Rady Ministrów powołuje przewodniczącego Rady spośród członków Rady.

Rada wybiera wiceprzewodniczącego Rady ze swojego grona na wniosek przewodniczącego Rady.

Kadencja członków Rady powołanych na podstawie ust. 3 trwa 6 lat, przy czym co 3 lata kończy się kadencja połowy liczby członków.

Kadencja członków Rady powołanych na podstawie ust. 4 trwa odpowiednio do kadencji Sejmu i Senatu.

Członkowie Rady pełnią swoje funkcje do czasu powołania ich następców.

Członkostwo w Radzie wygasa:

Prezes Rady Ministrów odwołuje członka Rady na wniosek Rady, w razie:

Prezes Rady Ministrów odwołuje członka Rady również w razie złożenia przez członka Rady rezygnacji.

Prezes Rady Ministrów odwołuje członka Rady w przypadku, gdy przestał on odpowiadać warunkowi określonemu w ust. 2 pkt 4, za zgodą co najmniej 2/3 składu Rady.

W przypadku wygaśnięcia członkostwa w Radzie lub odwołania członka Rady przed upływem kadencji Prezes Rady Ministrów powołuje nowego członka Rady na okres do końca tej kadencji.

Obsługę prac Rady zapewnia minister.

Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia przewodniczącego, wiceprzewodniczącego i pozostałych członków Rady. Posłom i senatorom powołanym w skład Rady wynagrodzenie nie przysługuje.

Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb pracy Rady.

Minister opracowuje projekt narodowej strategii rozwoju regionalnego, zwanej dalej „strategią”.

Strategia określa w szczególności:

Strategia uwzględnia w szczególności:

Przy opracowaniu strategii bierze się pod uwagę strategie rozwoju województw.

Załącznik do strategii określa wykaz instytucji i podmiotów, o których mowa w art. 14 ust. 5.

Minister przedkłada Radzie Ministrów projekt strategii wraz z opiniami, o których mowa w art. 6 ust. 2, oraz strategiami rozwoju województw do dnia 31 marca roku poprzedzającego pierwszy rok obowiązywania strategii.

Strategia uchwalana jest przez Radę Ministrów na co najmniej sześć kolejnych lat budżetowych.

Strategia realizowana jest poprzez program wsparcia.

Rada Ministrów przyjmuje, w drodze rozporządzenia, program wsparcia, w którym określa zakres, tryb i warunki wspierania przez państwo programów wojewódzkich.

Minister przedkłada Radzie Ministrów projekt programu wsparcia do dnia 31 października roku poprzedzającego pierwszy rok obowiązywania programu.

Program wsparcia określa:

Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, określa tryb powoływania, skład i zadania komitetu monitorującego, oceniającego skuteczność programu wsparcia.

Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia zasady i tryb wykorzystania środków, pochodzących z budżetu państwa przewidywanych dla poszczególnych województw, w przypadku gdy nie dojdzie do zawarcia kontraktu wojewódzkiego oraz w przypadku zmian lub rozwiązania kontraktu, o których mowa w rozdziale 4 niniejszej ustawy.

W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów może, w miarę potrzeby, wskazać w ramach ogólnych celów rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 3 ust. 2, bardziej szczegółowe grupy zadań i określić dla nich dodatkowe lub odmienne kryteria, jednakowe dla wszystkich województw, warunkujące uzyskanie wsparcia.

Jeżeli środki przeznaczone na wsparcie rozwoju regionalnego pochodzą ze źródeł zagranicznych, Rada Ministrów w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, może określić dodatkowo inne kryteria dostępu województw do tych środków, od których przyjęcia uzależnione było przyznanie Polsce tych środków.

Do programu wsparcia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczące programów wieloletnich, z wyłączeniem przepisów określających formę, w jakiej powinien być ustanowiony program wieloletni.

Rada Ministrów i właściwi ministrowie wykonujący uprawnienia założycielskie lub nadzorcze wobec wymienionych w ust. 2 agencji i funduszy kontrolują, czy zachowana jest kierunkowa zgodność planów, programów i działań tych podmiotów z zatwierdzoną strategią i programem wsparcia.

Projekty programów i planów działań, w tym planów finansowych:

są przedkładane ministrowi przez organy zarządzające tymi agencjami i funduszami w celu uzgodnienia z ustaleniami strategii i programu wsparcia.

Sprawy nie uzgodnione w trybie ust. 2 minister przedkłada do rozstrzygnięcia Radzie Ministrów.

Brak uzgodnienia, o którym mowa w ust. 2 i 3, stanowi przeszkodę w przeznaczeniu na rzecz agencji lub funduszu środków z budżetu państwa.

Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio do innych, wskazanych w strategii instytucji i podmiotów mających szczególne znaczenie dla rozwoju regionalnego, które zarządzają środkami pochodzącymi z budżetu państwa, wyłącznie w zakresie dotyczącym wykorzystania tych środków.

Organy zarządzające podmiotów, o których mowa w ust. 2, są obowiązane konsultować z zarządem województwa programy i plany swojej działalności, w tym plany finansowe, na terenie województwa pod kątem ich zgodności ze strategią rozwoju województwa i programem wojewódzkim.

Organy zarządzające podmiotów, o których mowa w ust. 2, przedkładają corocznie Radzie Ministrów, a także zarządom właściwych województw, informacje o kierunkach programów i planów swojej działalności w układzie wojewódzkim, z uwzględnieniem nakładów finansowych przewidywanych do realizacji na terenie poszczególnych województw, oraz sprawozdania z wykonania zadań.

Przepisy ust. 1 i 2 nie naruszają zasad wykonywania zobowiązań wobec osób trzecich, przyjętych przez te fundusze, agencje i instytucje przed wejściem w życie niniejszej ustawy.

Minister corocznie, do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku realizacji programu wsparcia i kontraktów wojewódzkich, sporządza:

Minister, wraz ze sprawozdaniem i informacją, przedkłada Radzie Ministrów wnioski dotyczące:

Rada Ministrów, na wniosek ministra, może dokonać zmian w programie wsparcia bądź wydać rozporządzenie o zakończeniu programu.

Rada Ministrów, na wniosek ministra, może podjąć uchwałę o wszczęciu procedury zmiany lub rozwiązania kontraktu wojewódzkiego.

Po zakończeniu wykonywania programu wsparcia minister przedkłada Radzie Ministrów sprawozdanie końcowe obejmujące:

Kontrakt wojewódzki, zwany dalej „kontraktem”, określa zakres, tryb i warunki realizacji:

Stronami kontraktu są Rada Ministrów, zwana dalej „stroną rządową”, i samorząd województwa, zwany dalej „stroną samorządową”.

W trakcie rokowań związanych z zawarciem kontraktu oraz ze zmianą kontraktu strona rządowa reprezentowana jest przez ministra, a strona samorządowa przez marszałka województwa.

Rokowania dotyczące kontraktu oraz jego zmian przeprowadza się uwzględniając ustalenia strategii, programu wsparcia oraz wysokości limitów, o których mowa w art. 24.

Po podpisaniu kontraktu przez ministra i marszałka województwa kontrakt i jego zmiany wymagają zatwierdzenia przez sejmik województwa oraz przez Radę Ministrów.

Zarząd województwa ubiegającego się o wsparcie zadań zawartych w programie wojewódzkim przedstawia ministrowi, w terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia rozporządzenia, o którym mowa w art. 13, wniosek o przyznanie środków, zawierający:

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, zarząd województwa załącza strategię rozwoju województwa i program wojewódzki.

Jednostka samorządu terytorialnego ubiegająca się o umieszczenie zadania w kontrakcie zobowiązana jest do złożenia stosownego wniosku do samorządu województwa.

Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 17 ust. 1, minister zawiadamia marszałka województwa o podjęciu rokowań, określając datę i miejsce pierwszego spotkania stron.

Rokowania powinny rozpocząć się nie później niż 30 dni od dnia otrzymania przez ministra wniosku, o którym mowa w ust. 1.

Rokowania powinny zakończyć się nie później niż w ciągu 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej.

Strona samorządowa nie może odmówić żądaniu strony rządowej podjęcia rokowań w celu:

Strona rządowa nie może odmówić żądaniu strony samorządowej podjęcia rokowań w celu zmiany kontraktu, jeżeli żądanie podjęcia rokowań dotyczących zmiany zostało zgłoszone zgodnie z przepisami art. 21 i 22.

Strony kontraktu określają regulamin prowadzenia rokowań, w tym w szczególności tryb rozstrzygania kwestii spornych.

Koszty mediacji ponoszą solidarnie obie strony, chyba że postanowią inaczej.

Strona rządowa kontraktu jest obowiązana do udzielania stronie samorządowej wszelkich niezbędnych informacji związanych z przedmiotem kontraktu.

Strona samorządowa kontraktu jest obowiązana do udzielania stronie rządowej informacji o sytuacji ekonomicznej podmiotów uprawnionych.

Na żądanie każdej ze stron może być powołany ekspert, którego zadaniem jest przedstawienie opinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty ekspertyzy pokrywa strona, która żądała powołania eksperta, chyba że strony postanowią inaczej.

Treść postanowień kontraktu wyjaśniają wspólnie jego strony.

Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, przedstawia się w formie pisemnej.

Wyjaśnienia treści kontraktu dokonane wspólnie przez strony, które zawarły kontrakt, wiążą także podmioty uprawnione wykonujące zadania kontraktu.

Kontrakt może zostać rozwiązany:

Kontrakt może zostać zmieniony:

O ile strony nie postanowią inaczej, okres wezwania do zmiany lub wypowiedzenia kontraktu wynosi jeden miesiąc, liczony od dnia:

Na mocy uchwały Rady Ministrów, o której mowa w art. 15 ust. 4, minister wypowiada kontrakt lub zawiadamia marszałka województwa o wszczęciu procedury zmiany kontraktu.

Sejmik województwa określa tryb i warunki konieczne dla zainicjowania zmiany lub wypowiedzenia kontraktu przez stronę samorządową.

Uchwała sejmiku, o której mowa w ust. 2, uwzględnia w szczególności tryb i warunki opiniowania zmiany lub wypowiedzenia kontraktu z inicjatywy samorządu województwa przez te spośród podmiotów, o których mowa w art. 12 ustawy o samorządzie województwa, które uczestniczą w wykonaniu kontraktu.

Minister wzywa stronę samorządową do podjęcia rokowań w celu zmiany kontraktu, określając datę rozpoczęcia oraz datę zakończenia rokowań, a także datę i miejsce pierwszego spotkania stron, niezwłocznie po:

Oświadczenie stron o rozwiązaniu kontraktu, wypowiedzenie, wezwanie do zmiany, zgodne oświadczenie stron o skróceniu lub wydłużeniu okresów wypowiedzenia i zmiany kontraktu następują w formie pisemnej.

Koszty rokowań mających na celu zawarcie kontraktu ponosi solidarnie Skarb Państwa reprezentowany przez ministra oraz samorząd województwa, a koszty rokowań dotyczących zmiany kontraktu ponosi strona wzywająca do zmiany, chyba że strony postanowią inaczej.

Techniczną i organizacyjną obsługę rokowań dotyczących zawarcia i zmian kontraktu zapewnia minister.

Kontrakt, zmiany kontraktu oraz wyjaśnienia, o których mowa w art. 20, podlegają opublikowaniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Ustawa budżetowa zawiera limit wydatków na sfinansowanie zadań objętych programem wsparcia uchwalonym w roku poprzedzającym rok budżetowy, a w razie obejmowania przez program okresu dłuższego niż rok, ustawa budżetowa określa również limity wydatków w roku budżetowym oraz w kolejnych latach budżetowych.

Limit wydatków, o którym mowa w ust. 1, na rok budżetowy stanowiący drugi lub następny rok realizacji programu wsparcia określany jest po uwzględnieniu:

Dofinansowanie dla jednostek samorządu terytorialnego wykonujących zadania uwzględnione w kontrakcie, a za ich pośrednictwem - również dla innych podmiotów uprawnionych, udzielane jest ze środków budżetu państwa na warunkach określonych w ustawie o finansach publicznych z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.

Dofinansowanie dla jednostek samorządu terytorialnego, o którym mowa w ust. 1, przekazywane jest tym jednostkom przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych za pośrednictwem wojewodów w terminach i na zasadach określonych w kontrakcie.

Do dofinansowania, o którym mowa w ust. 1 i 2, mają zastosowanie przepisy o dotacjach celowych na zadania własne jednostek samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem ust. 4 i 5.

Ustalenie w kontrakcie dofinansowania określonego zadania stanowi podstawę roszczeń bądź zobowiązań uprawnionych jednostek samorządu terytorialnego wobec Skarbu Państwa. Odpowiedzialność ta nie dotyczy przypadku powstania okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3.

Jeżeli należne jednostkom samorządu terytorialnego kwoty dofinansowania nie zostaną im przekazane w terminach określonych w kontrakcie, jednostkom samorządu terytorialnego przysługują, licząc od dnia następnego po upływie terminu, odsetki w wysokości ustalonej w kontrakcie, a w razie braku w kontrakcie stosownych postanowień - odsetki ustawowe.

Z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio, jeżeli w kontrakcie przewidziano, że dofinansowanie dla jednostek samorządu terytorialnego lub - za ich pośrednictwem - dla innych podmiotów uprawnionych udzielone zostanie z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego lub innych podmiotów oraz instytucji, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 5.

W odniesieniu do przypadków, o których mowa w ust. 1, obowiązek przekazania należnej dotacji obciąża właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego lub innych podmiotów oraz instytucji, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 5.

Zadania z zakresu rozwoju regionalnego nie ujęte w kontrakcie mogą być finansowane z dotacji celowych z budżetu państwa wyłącznie w przypadkach realizacji:

Finansowanie zadań, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie przewidzianym w ustawie o finansach publicznych.

Jeśli zachodzi kolizja pomiędzy programem wojewódzkim a programami, o których mowa w art. 29 ust. 1, zarząd województwa może wystąpić do Rady Ministrów z wnioskiem o zaniechanie bądź ograniczenie wykonania na obszarze województwa tych programów, wskazując zakres ich kolizji ze strategią rozwoju województwa i programem wojewódzkim.

Jeśli zachodzi kolizja pomiędzy programem wojewódzkim a planami, programami i działaniami publicznych funduszy celowych, agencji i innych instytucji zarządzających środkami publicznymi, zarząd województwa może wystąpić do Rady Ministrów z wnioskiem o zaniechanie bądź ograniczenie wykonania na obszarze województwa tych planów, programów i działań, wskazując zakres ich kolizji ze strategią województwa i programem wojewódzkim.

Rada Ministrów rozpatruje wniosek o zaniechanie bądź ograniczenie wykonania na obszarze województwa planów, programów i działań, o których mowa w ust. 1 i 2, w terminie 30 dni od jego zgłoszenia. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku Rada Ministrów przyjmuje uchwałę o zaniechaniu lub ograniczeniu wykonania określonych projektów i programów.

Uchwała, o której mowa w ust. 3, określa organ odpowiedzialny za jej wykonanie oraz tryb i harmonogram działań koniecznych do podjęcia dla wykonania uchwały.

Sposób rozliczenia dotacji celowej i zasady jej zwrotu w sytuacjach, o których mowa w ust. 3, powinny być określone w umowie zawartej z podmiotem uprawnionym.

Zawarte w ustawie budżetowej na rok 2000 inwestycje wieloletnie, finansowane z dotacji celowych na inwestycje własne samorządów w 2000 r., stają się inwestycjami wpisanymi w kontrakty z chwilą ich podpisania.

Do czasu podpisania odpowiednich kontraktów środki, o których mowa w ust. 1, stają się częścią rezerwy celowej na wspieranie rozwoju regionalnego w dyspozycji ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego.