Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz warunków i metod uboju i uśmiercania zwierząt

Załącznik nr 1 PDF ↗

Struktura tej części nie została zweryfikowana.

WARUNKI PRZEMIESZCZANIA ZWIERZĄT NA TERENIE UBOJNI 1. Zwierzęta dostarczone do ubojni: 1) wyładowuje się niezwłocznie przy użyciu odpowiedniego sprzętu i urządzeń służących do wyładunku zwierząt ze środków transportu; 2) chroni się przed działaniem czynników atmosferycznych oraz zapewnia odpowiednią wentylację, jeżeli oczekiwanie na wyładunek jest konieczne; 3) przetrzymuje się oddzielnie — w przypadku gdy ich gatunek, płeć, wiek lub różne miejsca pochodzenia mogą powodować wzajemne ranienie; 4) schładza się przez zastosowanie odpowiednich środków — w przypadku ich przegrzania spowodowanego wysoką temperaturą i dużą wilgotnością powietrza; 5) poddaje się kontroli dwa razy dziennie w przypadku ich przetrzymywania; kontrola obejmuje sprawdzenie kondycji i stanu zdrowia zwierząt. 2. Zwierzęta i oseski, które doznały urazów w czasie transportu lub w ubojni, poddaje się niezwłocznie ubojowi, a w przypadku gdy jest to niemożliwe, oddziela się je i ubija przed upływem 2 godzin. 3. Zwierzęta dostarczone do ubojni niezdolne do samodzielnego poruszania się: 1) nie powinny być przeciągane na stanowisko ubojowe; 2) uśmierca się w miejscu, w którym się znajdują; 3) uśmierca się na stanowisku ubojowym — w przypadku gdy mogą być przywiezione na miejsce przy użyciu wózka lub ruchomej platformy, a ich transport do miejsca uboju nie spowoduje niepotrzebnych cierpień. 4. Wyładunek zwierząt przeprowadza się: 1) przy zastosowaniu pomostów, ramp i trapów wyposażonych w ściany boczne lub poręcze zapobiegające wypadaniu zwierząt, przy czym pomosty, rampy i trapy dodatkowo wyposaża się w podłogę o nachyleniu zapobiegającym upadkom zwierząt; 2) przez wyprowadzenie zwierząt pojedynczo — jeżeli jest to konieczne; 3) w sposób zapobiegający drażnieniu, płoszeniu i upadkom zwierząt. 5. W czasie wyładunku zwierząt nie podnosi się za głowę, rogi, uszy, kończyny, ogon lub runo w sposób powodujący ból lub cierpienie. 6. Przepędzanie zwierząt do miejsca uboju lub odpoczynku przeprowadza się ze szczególną ostrożnością: 1) przejściami: a) skonstruowanymi w sposób minimalizujący możliwość zranienia się zwierząt, b) rozmieszczonymi w sposób pozwalający na wykorzystanie instynktu stadnego zwierząt; 2) przy zastosowaniu przyrządów elektrycznych w mięśnie zadu — wyłącznie w przypadku dorosłego bydła i świń, przez czas nie dłuższy niż 2 sekundy, oraz jeżeli zapewniono swobodną przestrzeń przed zwierzęciem. 7. Zwierzęta niepoddane ubojowi niezwłocznie po przybyciu do ubojni przetrzymuje się w: 1) zagrodach i pomieszczeniach zapewniających ich ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, które wyposaża się w: a) podłoże lub podłogi zapobiegające upadkom zwierząt i niepowodujące urazów — w przypadku kontaktu z nimi, b) wentylację, przy czym w przypadku wentylacji mechanicznej instaluje się dodatkowe urządzenia wspomagające w razie jej awarii, c) sztuczne oświetlenie umożliwiające przeprowadzenie kontroli zwierząt o każdej porze oraz przenośne oświetlenie wspomagające, d) urządzenia do wiązania zwierząt, e) materiały służące jako ściółka dla przetrzymywanych zwierząt; 2) polowych miejscach przetrzymywania nieposiadających naturalnej osłony, w których zapewnia się zwierzętom ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, fizycznymi, chemicznymi lub innymi wpływającymi niekorzystnie na ich zdrowie. 8. Zwierzętom przetrzymywanym po wyładunku w ubojni zapewnia się stały dostęp do wody dostarczanej przez urządzenia służące do pojenia zwierząt. 9. Zwierzęta karmi się w 12 godzin po wyładunku, a następnie podaje się pokarm w ilości i czasie dostosowanym do ich gatunku. 10. Zwierzęta przebywające w ubojni powyżej 12 godzin: 1) przetrzymuje się w legowiskach, w których można je uwiązać w sposób pozwalający na przyjęcie przez nie pozycji leżącej;

2) nieuwiązane karmi się w taki sposób, aby mogły jeść, nie przeszkadzając sobie wzajemnie. 11. Niedopuszczalne jest rzucanie i przewracanie pojemników i kontenerów ze zwierzętami. Pojemniki i kontenery powinny być załadowywane i wyładowywane w pozycji horyzontalnej za pomocą urządzeń mechanicznych. 12. Pojemniki i kontenery z perforowanym lub ruchomym dnem wyładowuje się w sposób uniemożliwiający zranienie zwierząt; jeżeli to konieczne, zwierzęta wyładowuje się pojedynczo. 13. Zwierzęta wyładowane z pojemników i kontenerów, przetrzymywane w ubojni, poi się i karmi w sposób określony w ust. 8 i 9.

Załącznik nr 2 PDF ↗

Struktura tej części nie została zweryfikowana.

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI I SPOSOBY STOSOWANIA URZĄDZEŃ DO OGŁUSZANIA ZWIERZĄT I. Urządzenie z zablokowanym bolcem 1. Urządzenie z zablokowanym bolcem ustawia się w pozycji zapewniającej uszkodzenie kory mózgowej przez bolec. 2. Niedopuszczalne jest wykonanie strzału w okolicę potyliczną w przypadku bydła. 3. Strzał wykonuje się w przypadku owiec i kóz mających rogi za podstawą rogów (potylica) w kierunku nasady języka, a u bezrogich — w najwyższy punkt czaszki (ciemię) w kierunku zgodnym z płaszczyzną przecinającą kąty żuchwy. 4. Po każdym strzale kontroluje się prawidłowe działanie mechanizmu cofającego bolec; w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania mechanizmu nie używa się go do czasu naprawienia. 5. W przypadku naprawy lub wymiany urządzenia z zablokowanym bolcem zapewnia się sprzęt zapasowy. II. Urządzenie udarowe 1. Stosując urządzenie udarowe: 1) używa się wyłącznie przyrządów mechanicznych wymierzonych w czaszkę; 2) używa się naboju o sile zalecanej przez producenta; 3) przykłada się przyrząd do głowy zwierzęcia w taki sposób, aby je ogłuszyć bez złamania kości czaszki. 2. Przy każdym użyciu kontroluje się prawidłowe ustawienie urządzenia. III. Pałka do ogłuszania Ogłuszenia dokonuje się w sposób powodujący natychmiastową utratę przytomności zwierzęcia trwającą do jego śmierci. IV. Elektronarkoza 1. W przypadku zwierząt ogłuszanych pojedynczo: 1) elektrody przykłada się w sposób zapewniający przepływ prądu przez mózg; miejsca przyłożenia elektrod strzyże się lub zwilża; 2) używa się urządzeń sprzężonych z urządzeniem: a) mierzącym opór elektryczny ciała zwierzęcia oraz zapobiegającym aplikacji prądu o parametrach poniżej poziomu wymaganego do skutecznego ogłuszenia, b) akustycznym lub wizualnym wskazującym czas aplikacji prądu, c) wskazującym napięcie i natężenie pod obciążeniem, umieszczone w sposób widoczny dla obsługującego. 2. W przypadku wodnej kąpieli ogłuszającej drobiu: 1) poziom wody w zbiorniku powinien zapewniać zanurzenie głowy ptaka; 2) stosuje się prąd o natężeniu i czasie wynoszącym co najmniej: a) 0,15 A przez 4 sekundy — w przypadku indyków, b) 0,13 A przez 6 sekund — w przypadku kaczek i gęsi, c) 0,12 A przez 4 sekundy — w przypadku drobiu z gatunku kura domowa, d) 0,06 A przez 4 sekundy — w przypadku przepiórek — a jeżeli stosuje się wyższe od podanego natężenie prądu, powinna następować natychmiastowa utrata świadomości przez zwierzęta trwająca do ich śmierci; 3) zapewnia się napięcie prądu wystarczające do wytworzenia mocy powodującej skuteczne ogłuszenie każdego z ptaków – w przypadku ich grupowego ogłuszania; 4) kontroluje się prawidłowość przepływu prądu oraz połączeń elektrycznych, w tym połączeń i nawilżenia pęt mocujących nogi ptaków; 5) zbiorniki do kąpieli powinny mieć rozmiary i głębokość dostosowane do gatunku ptaków; 6) nie dopuszcza się do przepełnienia zbiorników; 7) elektroda na dnie zbiornika powinna być położona na całej jego długości;

3. Zapewnia się, jeżeli jest to konieczne, ręczne wspomaganie czynności wykonywanych automatycznie. V. Dwutlenek węgla Stosując dwutlenek węgla, zapewnia się: 1) co najmniej 70 % koncentrację dwutlenku węgla w komorze do ogłuszania świń; 2) komorę oraz mechanizm przenoszący zwierzęta do niej; komora powinna być zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegający zranieniu świń, ściskaniu ich klatek piersiowych oraz umożliwiający zwierzętom pozostawanie w pozycji stojącej do czasu utraty świadomości; 3) wystarczające oświetlenie komory i mechanizmu przenoszącego zwierzęta do niej tak, aby świnie mogły widzieć otoczenie i inne zwierzęta; 4) wyposażenie komory w urządzenie dokonujące pomiaru koncentracji gazu oraz alarmujące za pomocą sygnałów akustycznych i wizualnych spadek jego koncentracji poniżej wymaganego poziomu; 5) umieszczenie świń przed wprowadzeniem do komory w zagrodach i kontenerach, w których mogą widzieć inne zwierzęta, a następnie przeprowadzenie do komory przed upływem 30 sekund od ich wejścia do urządzenia; 6) przeprowadzenie zwierząt do miejsca maksymalnego stężenia gazu.

Załącznik nr 3 PDF ↗

Struktura tej części nie została zweryfikowana.

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI I METODY UŚMIERCANIA ZWIERZĄT 1. Broń palną stosuje się do: 1) uśmiercania zwierząt kopytnych w związku ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt; 2) zwierząt łownych utrzymywanych na fermach po spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów z mięsa króliczego i z mięsa zwierząt łownych utrzymywanych na fermach umieszczanych na rynku (Dz. U. Nr 148, poz. 1559). 2. Do porażenia prądem elektrycznym lub dwutlenkiem węgla stosuje się odpowiednio wymagania określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia w częściach IV i V, przy czym: 1) prąd powinien przepływać przez serce do czasu zatrzymania krążenia i śmierci zwierzęcia; 2) zwierzęta przebywają w komorze wypełnionej dwutlenkiem węgla do czasu stwierdzenia ich śmierci. 3. Stosując komorę próżniową: 1) zwierzęta umieszcza się w hermetycznej komorze, w której próżnia jest osiągana przy użyciu pompy elektrycznej; 2) utrzymuje się próżnię do śmierci zwierząt; 3) zwierzęta dostarczone do uboju oraz trzymane w kontenerach umieszcza się wraz z tymi kontenerami w komorze przystosowanej do tego celu.

Załącznik nr 4 PDF ↗

Struktura tej części nie została zweryfikowana.

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI I METODY UŚMIERCANIA ZWIERZĄT FUTERKOWYCH Zwierzęta futerkowe uśmierca się przez zastosowanie: 1) urządzenia bolcowego penetrującego, ustawionego w sposób pozwalający na uszkodzenie kory mózgowej, przy czym po ogłuszeniu zwierzęta niezwłocznie wykrwawia się; 2) środka znieczulającego w dawce powodującej natychmiastową utratę świadomości, a następnie śmierć; 3) porażenia prądem elektrycznym powodującego zatrzymanie akcji serca, przy czym elektrody przykłada się w sposób umożliwiający przepływ prądu bezpośrednio przez mózg i serce; w przypadku lisów, jeżeli elektrody przykłada się do nosa i odbytu, stosuje się prąd o natężeniu wynoszącym 0,3 A przez co najmniej 3 sekundy; 4) tlenku węgla lub dwutlenku węgla, przy czym: a) komora, w której zwierzęta są poddawane działaniu gazu, powinna być zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegający powstawaniu urazów u zwierząt oraz zapewniający możliwość ich obserwacji, b) stosuje się stężenie gazu powodujące natychmiastową utratę świadomości i śmierć zwierzęcia; uśmiercanie rozpoczyna się, gdy w komorze zawartość gazu, dostarczanego ze 100 % źródła, wynosi co najmniej 1 % objętości dla tlenku węgla,

c) tlenek węgla produkowany przez przystosowany do tego celu silnik spalinowy może być stosowany wyłącznie w przypadku łasicowatych i szynszyli, po schłodzeniu i przefiltrowaniu oraz gdy jest wolny od drażniących substancji lub gazów; zwierząt nie umieszcza się w komorach przed osiągnięciem 1 % stężenia gazu, d) wdychany gaz powoduje u zwierząt głębokie znieczulenie, a następnie śmierć, e) zwierzęta pozostają w komorze do czasu stwierdzenia ich śmierci; 5) dwutlenku węgla — w przypadku łasicowatych i szynszyli; 6) chloroformu — w przypadku szynszyli, przy czym: a) komora powinna być zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegający powstawaniu urazów u zwierząt oraz zapewniający możliwość ich obserwacji, b) zwierzęta umieszcza się w komorze, gdy występuje w niej nasycony związek chloroformu z powietrzem, c) wdychany gaz powoduje głębokie znieczulenie, a następnie śmierć zwierzęcia, d) zwierzęta pozostają w komorze do czasu stwierdzenia ich śmierci. Dziennik Ustaw Nr 205 — 14381 — Poz. 2102 i 2103