———————
Nr 172, poz. 1676, Nr 219, poz. 2163 i Nr 220, poz. 2184
Na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U.
z 2002 r. Nr 147, poz. 1230, z późn. zm.2)) zarządza się,
co następuje:
1. Rozporządzenie określa zakres, tryb i częstotliwość przeprowadzania okresowych profilaktycznych badań lekarskich oraz okresowej oceny sprawności fizycznej, w tym:
1) rodzaje profilaktycznych badań lekarskich;
2) zróżnicowanie częstotliwości profilaktycznych badań lekarskich i oceny sprawności fizycznej w zależności od wieku i płci strażaka oraz warunków
pełnienia służby;
3) sposób przeprowadzania próby wydolnościowej
i testu sprawności fizycznej;
4) sposób ewidencjonowania wyników oceny sprawności fizycznej;
5) wzór indywidualnej karty oceny sprawności fizycznej.
2. Okresowe profilaktyczne badania lekarskie oraz
okresowa ocena sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej, zwanego dalej „strażakiem”,
zapewniają ochronę zdrowia strażaka oraz umożliwiają prawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych.
———————
1) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje
działem administracji rządowej — sprawy wewnętrzne, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji (Dz. U. Nr 134, poz. 1436 i Nr 283, poz. 2818
oraz z 2005 r. Nr 19, poz. 164).
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2003 r.
Nr 59, poz. 516 i Nr 166, poz. 1609, z 2004 r. Nr 210,
poz. 2135 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 100,
poz. 836 i Nr 164, poz. 1365.
1. Okresowe profilaktyczne badania lekarskie
decydujące o zdolności do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych, zwane dalej „badaniami
profilaktycznymi”, przeprowadza się na podstawie
skierowania wydanego przez kierownika jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, w której
strażak pełni służbę, lub osobę przez niego upoważnioną, zwanych dalej „kierującym na badania”. Skierowanie powinno być dostarczone strażakowi nie później niż 30 dni przed wyznaczonym terminem badań
profilaktycznych.
2. Skierowanie na badania profilaktyczne powinno
zawierać:
1) dane identyfikacyjne strażaka (imię i nazwisko,
imię ojca, datę i miejsce urodzenia, PESEL, adres
zamieszkania);
2) dane identyfikacyjne miejsca pełnienia służby
przez strażaka (nazwę jednostki organizacyjnej
Państwowej Straży Pożarnej, adres, numer identyfikacyjny REGON);
3) stanowisko służbowe zajmowane lub przewidziane do objęcia przez strażaka;
4) informację o warunkach pełnienia służby, w tym
o występowaniu na stanowisku służbowym czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia.
3. Skierowanie na badania profilaktyczne wystawia się w dwóch egzemplarzach — pierwszy pozostaje w karcie badań, drugi — potwierdzony przez lekarza
medycyny pracy, zwraca się z fakturą do kierującego
na badania.
4. Badania profilaktyczne realizują służby wykonujące zadania odpowiednie do zadań służby medycyny
pracy utworzone w resorcie spraw wewnętrznych i administracji na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia
27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U.
z 2004 r. Nr 125, poz. 1317), a w szczególnie uzasadnionych przypadkach — inne zakłady opieki zdrowotnej,
na podstawie umowy o świadczenie usług medycznych z zakresu medycyny pracy.
1. Badania profilaktyczne przeprowadza lekarz
medycyny pracy na podstawie:
3) badań konsultacyjnych
— które są elementem badania profilaktycznego.
2. Badania profilaktyczne przeprowadza się:
1) dla strażaków pełniących służbę w zmianowym
rozkładzie czasu służby — raz w roku, w zakresie
określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
zróżnicowanym dla strażaków do 40 roku życia
i powyżej 40 roku życia;
2) dla strażaków pełniących służbę w codziennym
rozkładzie czasu służby:
a) co 3 lata — dla strażaków do 50 roku życia,
b) co 2 lata — dla strażaków powyżej 50 roku życia
— w zakresie określonym w załączniku nr 2 do
rozporządzenia,
z zastrzeżeniem ust.
3. 3. Niezależnie od terminów, o których mowa
w ust. 2, badania profilaktyczne przeprowadza się
w przypadku:
1) przewidywanej zmiany stanowiska służbowego
lub zakresu wykonywanych obowiązków służbowych;
2) czasowej niezdolności do służby z powodu choroby trwającej dłużej niż 60 dni, w celu ustalenia
zdolności do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na dotychczasowym stanowisku służbowym.
4. Lekarz medycyny pracy może zlecić przeprowadzenie dodatkowo badań profilaktycznych w innym
zakresie niż określony w ust. 2, w tym badań psychologicznych, jeżeli stwierdzi, że ze względu na stan
zdrowia lub płeć strażaka jest to niezbędne dla orzeczenia o zdolności do prawidłowego wykonywania
obowiązków służbowych. Lekarz medycyny pracy może też wskazać wcześniejszy termin kolejnych badań
profilaktycznych.
5. Zasadność przeprowadzenia badań, o których
mowa w ust. 3, oraz skrócenia terminu kolejnych badań profilaktycznych powinna być odzwierciedlona
w dokumentacji medycznej strażaka.
6. Badania psychologiczne, o których mowa
w ust. 4, przeprowadza się w celu określenia zdolności psychicznej strażaka do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych, w tym odporności na
stres lub zdarzenie traumatyczne.
7. Badanie profilaktyczne kończy się wydaniem
przez lekarza medycyny pracy zaświadczenia lekarskiego wskazującego termin kolejnego badania profilaktycznego oraz zawierającego orzeczenie lekarskie
stwierdzające:
1) wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych —
zdolny do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku służbowym;
2) wobec przeciwwskazań zdrowotnych — zdolny do
prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku służbowym z ograniczeniem
(treść przeciwwskazania lub rodzaj ograniczenia);
3) wobec przeciwwskazań zdrowotnych — niezdolny
do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na przewidywanym stanowisku służbowym;
4) wobec przeciwwskazań zdrowotnych — utracił
zdolność do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku
służbowym.
1. Okresowa ocena sprawności fizycznej strażaka, zwana dalej „oceną sprawności fizycznej”, obejmuje:
2) test sprawności fizycznej.
2. Próbę wydolnościową przeprowadza się zmodyfikowaną metodą harwardzką, której sposób wykonania i ocenę określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
3. Test sprawności fizycznej składa się z trzech
prób sprawnościowych, zróżnicowanych ze względu
na płeć strażaka. Opis testu sprawności fizycznej strażaka określa załącznik nr 4 do rozporządzenia, a system oceny prób sprawnościowych z testu sprawności
fizycznej — załącznik nr 5 do rozporządzenia.
Do oceny sprawności fizycznej strażak może
przystąpić po uzyskaniu zaświadczenia lekarskiego zawierającego wpis dokonany przez lekarza o treści:
zdolny do ćwiczeń fizycznych.
1. Corocznej ocenie sprawności fizycznej podlega strażak:
1) w wieku do 50 roku życia;
2) w wieku powyżej 50 roku życia, jeżeli bierze bezpośredni udział w działaniach ratowniczych;
3) powyżej 50 roku życia, na własną prośbę, jeżeli nie
bierze bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych.
2. Za przeprowadzenie oceny sprawności fizycznej odpowiada kierownik jednostki organizacyjnej
Państwowej Straży Pożarnej, w której strażak pełni
służbę.
1. Ocenę sprawności fizycznej przeprowadza
się w ciągu roku kalendarzowego w terminach:
1) od dnia 1 czerwca do dnia 30 lipca;
2) od dnia 15 września do dnia 30 października — dla
strażaka, który nie uzyskał pozytywnej oceny
w terminie, o którym mowa w pkt 1.
2. Ocenę sprawności fizycznej przeprowadza się
w czasie służby strażaka.
3. Nieusprawiedliwiona nieobecność strażaka
w terminie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powoduje
uzyskanie oceny negatywnej.
Wyniki oceny sprawności fizycznej strażaka
ewidencjonowane są w „Indywidualnej karcie oceny
sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej”, której wzór określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.
Traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 stycznia 1998 r.
w sprawie zakresu, szczegółowych zasad, trybu i częstotliwości przeprowadzania okresowej oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 22, poz. 117 oraz
z 1999 r. Nr 21, poz. 191).
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji:
R. Kalisz
Załącznik nr 1 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
OKRESOWE PROFILAKTYCZNE BADANIA LEKARSKIE DLA STRAŻAKÓW PEŁNIĄCYCH SŁUŻBĘ
W ZMIANOWYM ROZKŁADZIE CZASU SŁUŻBY
* W uzasadnionych przypadkach lekarz medycyny pracy może zlecić przeprowadzenie badań w innym zakresie, w tym badań psychologicznych, oraz wskazać wcześniejszy termin kolejnych badań, uzasadniając to w dokumentacji medycznej
strażaka,
** Konsultacja co 2 lata.
Załącznik nr 2 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
OKRESOWE PROFILAKTYCZNE BADANIA LEKARSKIE DLA STRAŻAKÓW PEŁNIĄCYCH SŁUŻBĘ
W CODZIENNYM ROZKŁADZIE CZASU SŁUŻBY
* W uzasadnionych przypadkach lekarz medycyny pracy może zlecić przeprowadzenie badań w innym zakresie, w tym badań psychologicznych, oraz wskazać wcześniejszy termin kolejnych badań, uzasadniając to w dokumentacji medycznej
strażaka.
Wyposażenie:
— stopień o wysokości 30 cm — dla kobiet,
— stopień o wysokości 40 cm — dla mężczyzn,
— stoper,
— metronom.
Wykonanie próby:
— badanie przeprowadza się w stroju gimnastycznym,
— metronom nastawia się na 120 uderzeń na minutę,
— czas trwania pełnego ćwiczenia:
— 4 minuty dla kobiet,
— 5 minut dla mężczyzn.
W ciągu podanego czasu badany wchodzi na stopień w tempie 30 razy w ciągu 1 minuty.
Przed przystąpieniem do próby należy badanemu
wyjaśnić sposób jej wykonania, można pozwolić na
wsłuchanie się w rytm metronomu oraz kilka próbnych wejść.
Na hasło „raz” (pierwszy takt metronomu) badany
stawia swą lewą stopę na stopniu, na hasło „dwa”
(drugi takt metronomu) dostawia prawą stopę do lewej (na stopień) przy całkowitym wyproście w stawach kolanowych i biodrowym, na hasło „trzy” (trzeci takt metronomu) stawia lewą stopę na podłodze,
a na hasło „cztery” (czwarty takt metronomu) prawą
stopę dostawia do stopy lewej (na podłogę), przyjmując postawę zasadniczą.
Czas trwania jednego cyklu wynosi 2 sekundy. Jeżeli badany utrzymuje przepisowy rytm, można wyłączyć komendę słowną. Przy próbie zmiany rytmu należy pomóc badanemu donośnym sygnałem.
Po upływie czasu trwania pełnego ćwiczenia badany siada na krześle, a osoba prowadząca badania wykonuje pomiar częstości tętna przez 30 sekund, począwszy od 1 min po zakończeniu próby, następnie od
2 min oraz od 4 min (3 pomiary przez 30 s).
Wskaźnik sprawności — FI oblicza się według następującego wzoru:
czas pracy w s x 100
FI = –––––––––––––––––––––––––––––––
2 x suma trzech pomiarów tętna
Badany, który nie jest w stanie wykonać próby
w założonym czasie, powinien przerwać próbę wcześniej. Próbę przerywa się również, jeśli badany w ciągu ok. 20 s nie jest w stanie skorygować lub utrzymać
rytmu wykonywania ćwiczenia. Badanym tym oblicza
się wskaźnik wydolności, wstawiając do licznika wzoru cyfrę odpowiadającą ilości sekund wykonywania
ćwiczenia x 100. Pomiary tętna wykonuje się w sposób omówiony powyżej.
Wydolnościowy wskaźnik próby harwardzkiej —
ocena „harvard step-up test”:
Załącznik nr 3 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
PRÓBA WYDOLNOŚCIOWA
ZMODYFIKOWANA METODA HARWARDZKA („HARVARD STEP-UP TEST”)
W przypadku nieosiągnięcia minimalnego wskaźnika wydolności, strażaka nie dopuszcza się do zaliczenia
testu sprawności fizycznej.
Testy sprawności fizycznej przeprowadza się
w ubiorze sportowym, w obuwiu bez kolców. Test
sprawności fizycznej składa się z trzech prób sprawnościowych. Każdy strażak ma prawo do dwukrotnego
odbycia każdej z prób sprawnościowych; zalicza się
wynik korzystniejszy.
Próby dla kobiet:
1. Siady proste z leżenia tyłem
Ćwiczący przyjmuje pozycję leżącą tyłem (na plecach) — ręce wzdłuż tułowia, nogi ustabilizowane
(mogą być w lekkim rozkroku), współćwiczący przytrzymuje je w okolicach stawów skokowych lub
ćwiczący umieszcza je pod szczebelkiem drabinki.
Wykonanie ćwiczenia polega na uniesieniu tułowia do pozycji pionowej.
Oceniający zalicza tylko prawidłowe wykonanie
ćwiczenia, wymieniając kolejne liczby zaliczonych
powtórzeń.
2. Rzut piłką lekarską (2 kg) znad głowy
Ćwiczący ustawia się przed linią rzutu, nogi w rozkroku. Unosi piłkę oburącz za głowę i wykonuje
rzut. Odległość rzutu wyznacza punkt, w którym
piłka zetknęła się z podłożem.
Przekroczenie linii w momencie wykonania rzutu
lub bezpośrednio po rzucie unieważnia próbę.
3. Bieg wahadłowy 4 x 10 m
Ćwiczący ustawia się przed linią startu (mety)
w pozycji stojącej, obok chorągiewki (klocka). Na
sygnał rozpoczyna bieg na odległość 10 m do linii,
na której ustawiona jest chorągiewka (klocek). Po
obiegnięciu chorągiewki biegnie do linii startu
(mety), obiega chorągiewkę i ponownie przebiega
10 m do chorągiewki i powraca do miejsca startu
na metę.
Oceniający zalicza wykonanie próby, jeśli ćwiczący
pokonał pełne odległości pomiędzy oznaczeniami.
Próby dla mężczyzn:
1. Bieg na 1 000 m
2. Bieg na 50 m
Ćwiczący zajmuje pozycję startową (niska lub stojąca) przed linią startu. Na donośny sygnał „startera” rozpoczyna bieg.
Czas mierzony jest do momentu osiągnięcia klatką
piersiową linii mety. Falstart powoduje powtórzenie startu.
3. Podciąganie się na drążku (drążek na wysokości
doskocznej).
Ćwiczący zajmuje pozycję w zwisie na drążku (nachwytem lub podchwytem) — ramiona wyprostowane i pozostaje w bezruchu. Ćwiczący wykonuje
podciągnięcia tak, żeby broda znalazła się ponad
drążkiem, wraca do pozycji wyjściowej (ramiona
wyprostowane) i ponawia ewolucję.
Oceniający zalicza tylko prawidłowe wykonanie
ćwiczenia, wymieniając kolejne liczby zaliczonych
powtórzeń.
Podczas wykonywania ćwiczenia dozwolona jest
praca nóg i tułowia.
Załącznik nr 4 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
OPIS TESTU SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ STRAŻAKA
(opis wykonywania prób)
Indywidualne wyniki strażaka, uzyskane w poszczególnych próbach, przeliczane są na punkty przypisane do
konkretnego wyniku według tabeli.
Ocenę (w skali 6-stopniowej) wystawia się na podstawie średniej arytmetycznej uzyskanych punktów,
z uwzględnieniem punktów preferencyjnych, przyznanych w zależności od grupy wiekowej strażaka.
Punkty preferencyjne:
Załącznik nr 5 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
SYSTEM OCENY PRÓB SPRAWNOŚCIOWYCH
(przeliczeniowe tabele punktowe)
Skala ocen:
Przykładowa ocena strażaka w wieku 37 lat, który uzyskał:
— bieg na 1 000 m — 3 min 35 s, tj. 50 pkt,
— bieg na 50 m — 7,2 s, tj. 45 pkt,
— podciąganie się na drążku — 11 razy, tj. 55 pkt.
Łącznie uzyskał 150 pkt. Średnia arytmetyczna (50 + 45 + 55) : 3 = 50 pkt.
Ocena = średnia arytmetyczna (50 pkt) + punkty preferencyjne = (grupa III = 20 pkt) = 70 pkt.
70 pkt — zgodnie z tabelą „skala ocen” — daje ocenę indywidualną 6 — wybitna.
TABELA PUNKTOWA
(przeliczenie uzyskanych wyników na punkty)
Załącznik ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
nr
6
WZÓR